Otwórz menu główne

Kalandra czarna (Melanocorypha yeltoniensis) – gatunek ptaka z rodziny skowronków (Alaudidae) rzadko spotykanego w Europie Środkowej.

Kalandra czarna
Melanocorypha yeltoniensis[1]
(J. R. Forster, 1768)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina skowronki
Rodzaj Melanocorypha
Gatunek kalandra czarna
Synonimy
  • Alauda yeltoniensis J. R. Forster, 1767[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

CechyEdytuj

Długość ciała kalandry to 19–21 cm. Masa osobników płci męskiej wynosi 40–53 g, natomiast płci żeńskiej 37–48 g. Dymorfizm płciowy u tych ptaków jest dobrze widoczny. Osobniki męskie mają czarne upierzenie, jedynie na plecach występują bledsze pióra. Dziób jest żółtawy do czerwonawego. Samice kalandry w przeciwieństwie do samców mają ciemno nakrapiane upierzenie. Na spodzie jest bledsze, a nogi są czarne.

WystępowanieEdytuj

Obszar występowania kalandry rozciąga się od dolnej Wołgi aż do Azji Środkowej. W Europie gniazduje tylko w Rosji. Ilość par lęgowych na tym obszarze szacowana jest na około 4000 – 70 000[4]. Do Polski zalatuje wyjątkowo[5].

PożywienieEdytuj

Pożywienie kalandry czarnej w lecie składa się głównie z insektów. W zimie stanowią je w przeważającej części nasiona natomiast wiosną odżywiają się zielonymi częściami roślin.

Tryb życiaEdytuj

Osobniki męskie śpiewają często na wzniesieniach. Poza okresem lęgowym obie płcie żyją często w osobnych grupach. Kalandry dopierają się w monogamiczne pary sezonowe i składają jaja dwa razy do roku. Gniazdo zakładają w pobliżu zbiorników wodnych, najczęściej chowając je między kępami trawy. Tylko osobniki płci żeńskiej budują gniazdo. Jednorazowo samica składa 4–8 jaj. Mają wrzecionowaty kształt i są lśniące bladoniebieskie lub oliwkowe z brązowymi lub oliwkowymi plamami. Okres inkubacji wynosi 15–16 dni. Jajka są wysiadywane tylko przez samicę, natomiast w karmieniu piskląt bierze udział zarówno samica, jak i samiec. Młode ptaki opuszczają gniazdo około dziesiątego dnia życia. Na tym etapie nie potrafią jeszcze latać.

OchronaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Melanocorypha yeltoniensis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Black Lark (Melanocorypha yeltoniensis) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 4 sierpnia 2012].
  3. Melanocorypha yeltoniensis. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. Bauer et al., s. 127
  5. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego: Lista awifauny krajowej. Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce – stan z 31.12.2018. [dostęp 2019-09-09].
  6. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183)

BibliografiaEdytuj

  • Hans-Günther Bauer: Das Kompendium der Vögel Mitteleuropas: Alles über Biologie, Gefährdung und Schutz. Band 2: Passeriformes – Sperlingsvögel. Wiesbaden: Aula-Verlag Wiebelsheim, 2005. ISBN 3-89104-648-0. (niem.)