Otwórz menu główne

Kalandrynia[4], kalandrinia[5] (Calandrinia) – rodzaj roślin z rodziny zdrojkowatych (Montiaceae). Obejmuje ok. 60[6] do ponad 100[7] gatunków. Zasięg przedstawicieli tego rodzaju obejmuje obszar od południowych krańców Ameryki Południowej do Kalifornię na północy. Ok. 30 gatunków rośnie także w Australii. Rośliny te zasiedlają miejsca skaliste i pustynne[6]. W Polsce tylko w uprawie, sporadycznie dziczejące znane są dwa gatunki kalandrynia spłaszczona[5] i kalandrynia orzęsiona[4]. Nazwa naukowa rodzaju upamiętnia szwajcarskiego botanika – Jeana-Louisa Calandrini (1703-1758)[8].

Kalandrynia
Ilustracja
Calandrinia ciliata
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina zdrojkowate
Rodzaj kalandrynia
Nazwa systematyczna
Calandrinia Kunth in Humboldt
Bonpland et Kunth, Nova Gen. Sp. 6: ed. fol. 62. 14 Apr 1823[2]
Typ nomenklatoryczny
C. virginica L[2]
Synonimy
  • Baitaria Ruiz & Pav.
  • Monocosmia Fenzl[3]
Calandrinia caespitosa
Calandrinia crassifolia

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Byliny i rośliny jednoroczne osiągające do 1 m wysokości[6].
Liście
Skrętoległe, mięsiste[8].
Kwiaty
Zebrane po kilka lub wiele w kwiatostany groniaste na szczycie rozgałęziającej się zwykle łodygi. Kielich tworzą dwie działki. Płatków korony jest 5 i mają kolor czerwony lub purpurowy, rzadko biały. Pręcików jest od 3 do 14. Zalążnia górna, jednokomorowa z 6 lub większą liczbą zalążków, szyjka słupka pojedyncza, zwieńczona 3 znamionami[8][6].
Owoce
Zawierająca od kilku do 20 nasion torebka otwierająca się trzema klapami[8][6].

SystematykaEdytuj

Według APweb (aktualizowany system APG III z 2009) jest to rodzaj z rodziny zdrojkowatych (Montiaceae) w obrębie rzędu goździkowców[1]. W niektórych, dawniejszych ujęciach systematycznych klasyfikowany do rodziny portulakowatych (Portulacaceae)[3].

Wykaz gatunków[7]

PrzypisyEdytuj

  1. a b Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2013-12-05].
  2. a b Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2013-12-05].
  3. a b Genus: Calandrinia Kunth. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-12-05].
  4. a b Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych łacińsko-polski. Kraków: Officina Botanica, 2008, s. 113. ISBN 978-83-925110-5-2.
  5. a b Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 136. ISBN 83-01-12218-8.
  6. a b c d e Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 89. ISBN 0-333-74890-5.
  7. a b Calandrinia. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-12-05].
  8. a b c d Walter A. Kelley: Calandrinia Kunth in A. von Humboldt (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-12-05].