Otwórz menu główne

Kalnica (powiat sanocki)

wieś w województwie podkarpackim

Kalnicawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Zagórz[3][4]. Jest to największa terytorialnie, a zarazem najrzadziej zaludniona miejscowość gminy.

Kalnica
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat sanocki
Gmina Zagórz
Liczba ludności (2011) 116[1][2]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-516
Tablice rejestracyjne RSA
SIMC 0362619
Położenie na mapie gminy Zagórz
Mapa lokalizacyjna gminy Zagórz
Kalnica
Kalnica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kalnica
Kalnica
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Kalnica
Kalnica
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
Kalnica
Kalnica
Ziemia49°21′30″N 22°12′10″E/49,358333 22,202778

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krośnieńskiego.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Kalnica tzw. niżna założona została przez rodzinę Tarnawskich w widłach potoków Tarnawka i Kalniczka, wpadających już jako Kalniczka z prawego brzegu do Osławy. Od początku XIX w. do II wojny światowej była własnością hrabiów Krasickich z Leska. Znajdował się tu folwark, którego właścicielem był gen. Ksawery Krasicki – oficer powstania kościuszkowskiego w 1794 r. i antyaustriackiego w 1809 r. W latach 1836-1839 dzierżawcą był Wincenty Pol – pisarz i geograf. Był uczestnikiem powstania listopadowego, oraz pionierem pracy organicznej wśród miejscowych chłopów. W Kalnicy stworzył poezje tematyce górskiej (m. in. "Obrazy z życia i podróży"), tutaj zaczął pisać o geografii i etnografii Polski. Jednocześnie prowadził prace badawcze. Osamotniony w swoich poglądach zrezygnował z dzierżawy. W roku 1881 wieś zamieszkana była przez 472 mieszkańców, należących do parafii greckokatolickiej w Baligrodzie, diecezji przemyskiej. W połowie i pod koniec XIX wieku właścicielem posiadłości tabularnej w Kalnicy (Niżnej) był Edmund Krasicki[5].

 
Śladami Wincentego Pola

Według Iwana Dmytruka, członka UPA (we wspomnieniach "W lasach Łemkowszczyzny", Ingolsztadt, 1949), po II wojnie światowej wieś została zniszczona (spalona) przez Wojsko Polskie w wyniku odwetu za zasadzkę oddziału Dorosza (UPA) na oddziały polskie przebywające czasowo w Kalnicy.

W czasach powojennych całkowicie wyludnioną wieś zasiedlono skazanymi. Skoszarowano ich w prowizorycznym, nieistniejącym już dzisiaj baraku. W tym okresie zbudowali oni budynki późniejszego PGR oraz budynki mieszkalne dla przyszłych pracowników. Postawili również nowe budynki zakładu karnego otoczone podwójnym wysokim (4 m) ogrodzeniem. Budynki te zachowały się do dziś. Równolegle nadleśnictwo Baligród wybudowało leśniczówkę oraz osadę dla około 15 rodzin.

W czasach PRL w Kalnicy utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne, będące miejscem pracy dla nowo przybyłych mieszkańców, które uległo likwidacji w latach 90. XX w. Do dziś zostały wyraźne ślady po cerkwi i cmentarzu greckokatolickim. Według spisu ludności z 1931 r. wieś zamieszkiwało ponad 500 osób w większości wyznania greckokatolickiego. Aktualnie Kalnica administracyjnie obejmuje również nieistniejące już przedwojenne wsie Sukowate oraz Kamionki.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj