Otwórz menu główne

Kamienica Busserowska w Warszawie

Kamienica Busserowska

Kamienica Busserowska, Skwarczyńskich, Ziembowiczowska, Przewoźnikowska[1] – czterokondygnacyjna, trzytraktowa kamienica wzniesiona w połowie XV wieku, znajdująca się przy Rynku Starego Miasta nr 24 w Warszawie.

OpisEdytuj

 
Wejście do kamienicy

Kamienica wzmiankowana była po raz pierwszy w 1541 r., przy okazji zmiany właściciela. Stanisław Cuszibita (Kuszibit) przekazywał prawo własności domu zięciowi Jerzemu Filipowiczowi (przewoźnikowi i kupcowi). Prawdopodobnie wówczas została przebudowana (w piwnicach utworzono układ trzytraktowy i założono sklepienia). Natomiast w 1569 r. otrzymała nazwę Przewoźnikowska[1].

We wczesnych latach swojego istnienia kamienica znajdowała się w posiadaniu Kozianogów, następnie Małodobrych, a w XVI wieku rodziny miodowników i piekarzy – Weissów (Weyssów, Weiszów[1]), którzy po 1599 r. wyremontowali budynek.

 
Tablica fundacyjna znad drzwi, zniszczona podczas II wojny światowej
D.O.M.
Suo et Posteritatis usu
Lucas Busser, consul Warsaviensis
Domum hane a fundametis
extruxit
Anno ✝ Dni
MDCXXIX

W latach 1600–1671 była własnością rodziny Busserów. W tym okresie została również przebudowana na zlecenie Łukasza Bussera (rajcy). Nadano jej wówczas barokowy charakter. W połowie XVII wieku należała do Jana Ziembowicza (rajcy)[1]. Kamienicę nadbudowano w pierwszej połowie XVIII wieku.

Około 1784–1797 była własnością Jakuba de Roussy[1]. W latach 1780–1796 mieściła się w niej drukarnia Piotra Dufoura, a później Tomasza Le Bruna[2]. W połowie XIX wieku drukowano tam „Tygodnik Ilustrowany” w zakładzie J. Ungra. Około 1816–1821 właścicielem był Jan Reszke (Reszkie), ok. 1852 r. Łukasz Rudnicki, w latach 1876–1880 Bronisław Chlebowski, a ok. 1887–1915 Moszek Lamrantz. W 1919 r. część pomieszczeń została wyremontowana. Kolejnymi właścicielami nieruchomości byli Lesznowscy (związani z „Gazetą Warszawską” – w XX wieku organ endecji, w latach 1935–1939 ukazywała się jako „Warszawski Dziennik Narodowy”). Od 1924 r. ostatnim prywatnym właścicielem kamienicy był Wacław Szadurski[1].

W 1928 r. na budynku pojawiły się polichromie Edwarda Okunia. Przeprowadzono wówczas także remont fasady, podczas którego m.in. po prawej stronie wstawiono ponownie okno, a pod ławami okien drugiej kondygnacji pojawiły się konsole.

Podczas II wojny światowej budynek spalono i zburzono. Odbudowano go w latach 1952–1953 według projektu Teodora Burszego.

Po wojnie w kamienicy znajdowała się księgarnia, a od 12 grudnia 1955 Klub Księgarza oraz Stowarzyszenie Księgarzy Polskich.

W Klubie Księgarza organizowana jest Warszawska Premiera Literacka (od 1985 r.), której organizatorami są: Instytut Książki, Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy – Biblioteka Główna województwa mazowieckiego, Fundacja Kultury Polskiej oraz Zarząd Okręgu Warszawskiego Stowarzyszenia Księgarzy Polskich[3].

 
Tablica pamiątkowa poświęcona księgarzom polskim w Warszawie

W 1983 na fasadzie kamienicy umieszczono żeliwną tablicę upamiętniającą polskich księgarzy o treści:[4]

ZBoWiD

Księgarzom polskim
którzy swoje życie
złożyli w walce
z okupantem
hitlerowskim
w latach 1939–1945
oraz tym
którzy ratując
przed zagładą
książkę polską
przyczynili się
do obrony i utrzymania
naszej kultury narodowej

W hołdzie

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Rynek 24 (kamienica Skwarczyńskich), zapiecek.com [dostęp: 28 września 2008]
  2. Jerzy Łoziński, Andrzej Rottermund (red.): Katalog zabytków sztuki. Miasto Warszawa. Część I – Stare Miasto. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczna i Filmowe, 1993, s. 271. ISBN 83-221-0628-9.
  3. Klub Księgarza, kulturalna.warszawa.pl [dostęp: 29 września 2008]
  4. Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 255. ISBN 83-912463-4-5.

BibliografiaEdytuj