Kamienica Busserowska w Warszawie

Kamienica Busserowska, Skwarczyńskich, Ziembowiczowska, Przewoźnikowska[1] – czterokondygnacyjna, trzytraktowa kamienica wzniesiona w połowie XV wieku, znajdująca się przy Rynku Starego Miasta nr 24 w Warszawie.

Kamienica Busserowska
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres Rynek Starego Miasta 24
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Kamienica Busserowska
Kamienica Busserowska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica Busserowska
Kamienica Busserowska
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Kamienica Busserowska
Kamienica Busserowska
Ziemia52°15′01,199″N 21°00′44,302″E/52,250333 21,012306

OpisEdytuj

 
Wejście do kamienicy

Kamienica wzmiankowana była po raz pierwszy w 1541 r., przy okazji zmiany właściciela. Stanisław Cuszibita (Kuszibit) przekazywał prawo własności domu zięciowi Jerzemu Filipowiczowi (przewoźnikowi i kupcowi). Prawdopodobnie wówczas została przebudowana (w piwnicach utworzono układ trzytraktowy i założono sklepienia). Natomiast w 1569 r. otrzymała nazwę Przewoźnikowska[1].

We wczesnych latach swojego istnienia kamienica znajdowała się w posiadaniu Kozianogów, następnie Małodobrych, a w XVI wieku rodziny miodowników i piekarzy – Weissów (Weyssów, Weiszów[1]), którzy po 1599 r. wyremontowali budynek.

 
Tablica fundacyjna znad drzwi, zniszczona podczas II wojny światowej

D.O.M.
Suo et Posteritatis usu
Lucas Busser, consul Warsaviensis
Domum hane a fundametis
extruxit
Anno ✝ Dni
MDCXXIX

W latach 1600–1671 była własnością rodziny Busserów. W tym okresie została również przebudowana na zlecenie Łukasza Bussera (rajcy). Nadano jej wówczas barokowy charakter. W połowie XVII wieku należała do Jana Ziembowicza (rajcy)[1]. Kamienicę nadbudowano w pierwszej połowie XVIII wieku.

Około 1784–1797 była własnością Jakuba de Roussy[1]. W latach 1780–1796 mieściła się w niej drukarnia Piotra Dufoura, a później Tomasza Le Bruna[2]. W połowie XIX wieku drukowano tam „Tygodnik Ilustrowany” w zakładzie J. Ungra. Około 1816–1821 właścicielem był Jan Reszke (Reszkie), ok. 1852 r. Łukasz Rudnicki, w latach 1876–1880 Bronisław Chlebowski, a ok. 1887–1915 Moszek Lamrantz. W 1919 r. część pomieszczeń została wyremontowana. Kolejnymi właścicielami nieruchomości byli Lesznowscy (związani z „Gazetą Warszawską” – w XX wieku organ endecji, w latach 1935–1939 ukazywała się jako „Warszawski Dziennik Narodowy”). Od 1924 r. ostatnim prywatnym właścicielem kamienicy był Wacław Szadurski[1].

W 1928 r. na budynku pojawiły się polichromie Edwarda Okunia. Przeprowadzono wówczas także remont fasady, podczas którego m.in. po prawej stronie wstawiono ponownie okno, a pod ławami okien drugiej kondygnacji pojawiły się konsole.

Podczas II wojny światowej budynek spalono i zburzono. Odbudowano go w latach 1952–1953 według projektu Teodora Burszego.

Po wojnie w kamienicy znajdowała się księgarnia, a od 12 grudnia 1955 Klub Księgarza oraz Stowarzyszenie Księgarzy Polskich.

W Klubie Księgarza organizowana jest Warszawska Premiera Literacka (od 1985 r.), której organizatorami są: Instytut Książki, Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy – Biblioteka Główna województwa mazowieckiego, Fundacja Kultury Polskiej oraz Zarząd Okręgu Warszawskiego Stowarzyszenia Księgarzy Polskich[3].

 
Tablica pamiątkowa poświęcona księgarzom polskim w Warszawie

W 1983 na fasadzie kamienicy umieszczono żeliwną tablicę upamiętniającą polskich księgarzy o treści:[4]

ZBoWiD


Księgarzom polskim
którzy swoje życie
złożyli w walce
z okupantem
hitlerowskim
w latach 1939–1945
oraz tym
którzy ratując
przed zagładą
książkę polską
przyczynili się
do obrony i utrzymania
naszej kultury narodowej

W hołdzie
  1. a b c d e f Rynek 24 (kamienica Skwarczyńskich), zapiecek.com [dostęp: 28 września 2008]
  2. Jerzy Łoziński, Andrzej Rottermund (red.): Katalog zabytków sztuki. Miasto Warszawa. Część I – Stare Miasto. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczna i Filmowe, 1993, s. 271. ISBN 83-221-0628-9.
  3. Klub Księgarza, kulturalna.warszawa.pl [dostęp: 29 września 2008]
  4. Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 255. ISBN 83-912463-4-5.

BibliografiaEdytuj