Otwórz menu główne

Kamienica Dolna

wieś w województwie podkarpackim

Kamienica Dolnawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Brzostek, nad Wisłoką[3][4]. Leży przy drodze krajowej nr 73.

Kamienica Dolna
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat dębicki
Gmina Brzostek
Liczba ludności (2016-12-31) 554[1]
Strefa numeracyjna 14
Kod pocztowy 39-230[2]
Tablice rejestracyjne RDE
SIMC 0814731
Położenie na mapie gminy Brzostek
Mapa lokalizacyjna gminy Brzostek
Kamienica Dolna
Kamienica Dolna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica Dolna
Kamienica Dolna
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Kamienica Dolna
Kamienica Dolna
Położenie na mapie powiatu dębickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu dębickiego
Kamienica Dolna
Kamienica Dolna
Ziemia49°54′40″N 21°21′00″E/49,911111 21,350000

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Spis treści

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Kamienica Dolna[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0814748 Wola część wsi

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o Kamienicy Dolnej pochodzi z dokumentu króla Kazimierza Wielkiego z 1345 r. Dotyczy on lokacji wioski na porębach leśnych nad rzeką Kamienicą. Osada została założona na prawie niemieckim. Świadczy o tym nazwa najstarszej części wsi – Woli.

Wspominany dokument zawiera także akt nadania dwóch łanów ziemi uprawnej zasadźcy Kerstenowi. Przewidywano także jeden łan dla planowanej w tym miejscu świątyni. Do budowy nigdy jednak nie doszło. Tradycja głosi, że z powodu interwencji sił nadprzyrodzonych, które wybrały na swą siedzibę położoną po drugiej stronie Wisłoki Przeczycę. Wspomina o tym w swojej książce Franciszek Kotula. Kiedy w Kamienicy Dolnej przygotowywano się do budowy świątyni, w Przeczycy na gruszy ukazała się figurka Matki Boskiej. Wieść o tym rozeszła się lotem błyskawicy. Wkrótce zjawili się Węgrzy i zabrali figurę, twierdząc, że zniknęła z ich kościoła. Jednak po pewnym czasie figura znów pojawiła się w Przeczycy. Uznano to za cud i świątynię zbudowano nie, jak pierwotnie planowano w Kamienicy Dolnej, lecz po drugiej stronie Wisłoki, w Przeczycy.

W XV w. Kamienica Dolna należała do opactwa tynieckiego i parafii Brzostek. Znajdowała się w niej karczma, młyn i 22 łany kmiece. W 1536 r. wioska należała już do parafii przeczyckiej. Mieszkało w niej 14 kmieci. Pańszczyznę odrabiali na folwarku w Dęborzynie.

Wioska najprawdopodobniej została zniszczona w 1657 r., podczas najazdu wojsk Jerzego II Rakoczego. W epoce rozbiorów przeszła najpierw na własność funduszu religijnego, a potem w ręce prywatnych właścicieli.

W czasie rabacji w 1846 r. w miejscowej karczmie zamordowano Wiktora Bogusza, właściciela Siedlisk i Antoniego Pieszczyńskiego, dzierżawcę części Gorzejowej. Poturbowano także guwernera Emila Pohoreckiego, Ignacego Zabierzowskiego, właściciela Gorzejowej i Stefana Balasę z Kołaczyc.

Podczas II wojny światowej działała tu placówka AK Pilzno. 3 sierpnia 1944 roku zorganizowano zasadzkę na drodze głównej na kolumnę niemieckich samochodów. Wcześniej jednak zjawiły się czołgi, a jeden z nich najechał na minę. Wobec tego partyzanci wycofali się.

ZabytkiEdytuj

  • murowana kapliczka z początku XX wieku. W jej wnętrzu znajduje się rzeźba Matki Bożej z Dzieciątkiem,
  • kapliczka słupowa z 1945 r. zbudowana po szczęśliwym powrocie z wojny,
  • drewniany budynek tzw. „starej szkoły” z początku XX wieku,
  • pozostałości „jazu” na rzece Kamienica.

Wybór osób pochodzących z Kamienicy DolnejEdytuj

  • Józef Berek (1894 – 1939) – poseł, publicysta, działacz chłopski. Podczas I wojny światowej walczył w legionach. Po powrocie został wójtem Kamienicy Dolnej, a w latach 1919 – 1927 posłem do sejmu. Artykuły i wiersze publikował pod pseudonimem „Granit”. Szkoła podstawowa w Kamienicy Dolnej nosi jego imię[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Strona gminy, statystyka ludności
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Szkoła Podstawowa w Kamienicy, patron.

BibliografiaEdytuj

  • Bogdan Stanaszek, Brzostek i okolice
  • Franciszek Kotula, Po rzeszowskim podgórzu błądząc

Linki zewnętrzneEdytuj