Otwórz menu główne

Kamienica Fischerów

Kamienica w Łodzi

Kamienica Fischerów (Fiszerów[a]) – kamienica znajdująca się w Łodzi przy ul. Piotrkowskiej 47, stanowiąca narożnik ul. Piotrkowskiej z ul. Zieloną[1]. Została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa łódzkiego 2 grudnia 1993 z numerem A/344[2] oraz do Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Łodzi z numerem 966[3].

Kamienica Fischerów
Obiekt zabytkowy nr rej. A/344 z 2.12.1993
Ilustracja
Kamienica w 2017 roku
Państwo  Polska
Miejscowość Łódź
Adres ul. Piotrkowska 47
Kondygnacje 3
Ukończenie budowy 1880
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
Kamienica Fischerów
Kamienica Fischerów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica Fischerów
Kamienica Fischerów
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Kamienica Fischerów
Kamienica Fischerów
Ziemia51°46′13,6″N 19°27′21,2″E/51,770444 19,455889

Spis treści

HistoriaEdytuj

 
Księgarnia Szarlotty Seipelt, 1937

Posesja do 1850 roku miała nr porządkowy 116, a w latach 1850–1891 (jako nr hipoteczny) 786[4][5]. W latach 50. XIX wieku na miejscu współczesnej kamienicy stał murowany, parterowy dom, który był własnością Jana Lebelta. Od 1853 roku w domu tym Fryderyk Sellin prowadził, uważaną za pierwszą w Łodzi, cukiernię[5][6][7].

Posesja oraz parterowy dom, od połowy lat 50. XIX wieku, była własnością rodziny Fischerów[8]. W 1880 roku, w miejsce parterowego, została wybudowana trzykondygnacyjna kamienica[1]. W roku 1895 została przebudowana[2]. Dobudowano murowaną, dwupiętrową, podpiwniczoną część od strony ulicy Zielonej oraz nadbudowano drugie piętro nad istniejącą piętrową częścią domu. Posesja wraz z domem była własnością Fischerów do roku 1929[5].

Od 1882 roku Ludwik Fischer (1844–1900) prowadził księgarnię, najpierw przy ul. Piotrkowskiej 17 (odkupując istniejący skład książek od Cezara Richtera), a następnie przy ul. Próchnika 1 (od 1884 roku) i ul. Piotrkowskiej 48 (od 1896 roku). Na przełomie XIX i XX wieku od frontu kamienicy działał skład materiałów piśmiennych i papieru M.J. Tybera oraz księgarnia i skład nut R. Schatke. Po śmierci założyciela przedsiębiorstwo księgarsko-wydawnicze funkcjonujące pod nazwą „Ludwik Fiszer” prowadziła wdowa Melania Henrietta, która w roku 1918 przeniosła działalność do domu rodzinnego na ul. Piotrkowską 47. Kłopoty finansowe sprawiły, że w 1932 roku księgarnię przejęła Szarlotta Seipeltówna[5].

Oprócz księgarni na posesji na przestrzeni lat istniały również m.in.: skład win i wyrobów spirytusowych J. Hermesa (1888), skład główny wyrobów włókienniczych Juliusza Heinzla (1900), cukiernia (1904), krawiec męski (1918), zakład fryzjerski (1920), restauracja „Versailles” (1939)[5]. Po II wojnie światowej otwarto w kamienicy „Główną Księgarnią Wojskową” przemianowaną w połowie lat 50. XX wieku na księgarnię „Pegaz”[9]. W 1956 roku uruchomiono tu tzw. probiernię nowości – miejsce, w którym prezentowano nowości wydawnicze[7]. Księgarnia „Pegaz” istniała do 2010 roku[9].

ArchitekturaEdytuj

Kamienica ma dwa jednoosiowe ryzality, które zostały zwieńczone trójkątnymi tympanonami. Nad oknami pierwszego piętra znajdują się tympanony w kształcie łuku. Pierwsze i drugie piętro jest oddzielone pilastrami. Ornamentacja fasady została zastosowana z umiarem[1].

UwagiEdytuj

  1. W piśmiennictwie dotyczącym księgarskiej rodziny Fischerów często spotykany jest spolszczony zapis nazwiska. Przykłady podaje Joanna Sosnowska z Katedry Pedagogiki Przedszkolnej i Wczesnoszkolnej Uniwersytetu Łódzkiego w bibliografii do pracy „Działalność firmy księgarsko-wydawniczej Ludwika Fiszera na rzecz oświaty i szkolnictwa w Łodzi w latach 1882–1932”.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Anna Rynkowska, Ulica Piotrkowska, wyd. I, Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1970, s. 197, ISBN 978-83-939822-4-0.
  2. a b Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. nid.pl, 2011-12-31. s. 43. [dostęp 2018-12-26].
  3. Wykaz kart adresowych gminnej ewidencji zabytków miasta Łodzi. Załącznik do zarządzenia Nr 7257/VII/17 Prezydenta Miasta Łodzi z dn. 20 listopada 2017 r.. uml.lodz.pl, 2017-11-20. s. 37. [dostęp 2018-01-02].
  4. Anna Rynkowska, Ulica Piotrkowska, wyd. I, Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1970, s. 215, ISBN 978-83-939822-4-0.
  5. a b c d e Piotrkowska 47, piotrkowska-nr.pl [dostęp 2018-12-27].
  6. Anna Rynkowska, Ulica Piotrkowska, wyd. I, Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1970, s. 48, ISBN 978-83-939822-4-0.
  7. a b Sławomir Krajewski, Jacek Kusiński: Spacer pierwszy. Ulica Piotrkowska. Łódź: Wydawnictwo Jacek Kusiński, 2008. ISBN 978-83-927666-4-3.
  8. Anna Rynkowska, Ulica Piotrkowska, wyd. I, Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1970, s. 120, ISBN 978-83-939822-4-0.
  9. a b Piotrkowska 47 – od Fiszerów do „Pegaza”. baedekerlodz.blogspot.com. [dostęp 2018-12-27].