Otwórz menu główne

Kamienica przy Rynku 24 we Wrocławiu

kamienica we Wrocławiu

Kamienica przy Rynku 24kamienica na wrocławskim Rynku, na południowej pierzei Rynku, tzw. stronie Złotego Pucharu.

Kamienica przy Rynku 24
Obiekt zabytkowy nr rej. A/5248/279 z 30.12.1970[1]
Ilustracja
Kamienica przy Rynku 24
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres Rynek 24
Styl architektoniczny barok
Architekt Maria Czyżewskia-Ostrowska
Kondygnacje cztery
Rozpoczęcie budowy XIII wiek
Zniszczono 1945
Odbudowano po 1945
Kolejni właściciele Siegfrid Walrabe (1418-1430), Niklas Kreideler (1430-1433), Hans Filtz (1433-1435), Hannos Poppelw von Legnicz (1437-1443) i jego żona Hedwig (1443-1449), Jacobus i Barbara Girlach (1449-1451), Jorge Knebil (1451-1452), Jacobus Girlach (1452-1456), Christopha Michilsdorf (1456-1473), Witche Lewenberg i spadkobiercy (1474-1493), Melchar Bruckendorff (1474-1501)
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Kamienica przy Rynku 24
Kamienica przy Rynku 24
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica przy Rynku 24
Kamienica przy Rynku 24
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kamienica przy Rynku 24
Kamienica przy Rynku 24
Ziemia51°06′36,75″N 17°01′49,41″E/51,110208 17,030392

Spis treści

Historia kamienicy i jej architekturaEdytuj

Ślady najstarszej budowli na działce nr 24 pochodzą z XIII wieku[2]; mury o wedyjskim porządku zachowały się w piwnicy kamienicy. Pierwsze większe prace modernizacyjne budynku miały miejsce w XVI wieku. Z tego okresu pochodzi zachowana toskańska kolumna międzyokienna połączona z fasadowym pilastrem[3] oraz plakieta umieszczona na tylnej ścianie kamienicy z wizerunkiem Chrystusa w otoczeniu arma Christi i z datą 1527. W kolejnych stuleciach kamienica była przebudowywana kilkakrotnie, m.in. ok. 1600 i 1705 roku. Przy drugiej przebudowie wydzielono w tylnym trakcie klatkę schodową, wykonano barokową fasadę, ale zachowano manierystyczne woluty i ozdoby otaczające wyższą kondygnację szczytu[4].

W 1882 roku przebudowę kamienicy prowadził mistrz murarski Z. Ertel[4]. Czterokondygnacyjny budynek zyskał klasycystyczny wystrój z czteroosiową fasadą, z dużymi witrynami sklepowymi na parterze, trójkątnymi naczółkami nad oknami trzeciego piętra i balustradowym zwieńczeniem szczytu[5][6].

Właściciele i postacie związane z kamienicąEdytuj

Od 1418 do 1430 roku kamienica znajdowała się w rekach rodziny kupca Siegfrida Walrabe (zm. w 1428) i jego spadkobierców m.in. żony Barbary. W 1430 nowym właścicielem został Niklas Kreideler, który trzy lata później zamieszkał w nowej kamienicy nr 18, odziedziczonej przez jego żonę. Sam wywodził się z Wrocławia i należał do sfery pospólstwa[7]. W latach 1435-1456 właścicielami kamienic byli: kupiec Hans Filtz (Filcz) (1433-1435), Hannos Poppelw von Legnicz (1437-1443) i jego żona Hedwig (1443-1449), Jacobus i Barbara Girlach (1449-1451), Jorge Knebil i jego dzieci (1451-1452) oraz ponownie Jacobus Girlach (1452-1456). Girlach obciążył, już zadłużoną kamienicę, dodatkowymi dwudziestoma siedmioma grzywnami czynszu wykupnymi za 210 grzywien na rzecz Christopha Michilsdorfa (Cristoff Michilsdorff)[8]. W kolejnym roku sprzedał wierzycielowi kamienicę.

W kwietniu 1456 roku, nowym właścicielem posesji nr 24 został Christopha Michilsdorf, który w krótkim czasie zlikwidował jej całe zadłużenie czynszowe wynoszące 168 grzywien. Michilsdorf, w latach 1443–1454 był właścicielem kamienicy nr 39 na wrocławskim Rynku. Był kupcem sukiennym, utrzymywał kontakty handlowe z Dreznem, Brabancją i Krakowem; w sukiennicach był właścicielem dwóch komór. Posiadał kilka posesji m.in. przy ul. Kotlarskiej (1460–1470), ul. Sakwowej, posiadał stodołę przy Bramie Sakwowej oraz jatkę mięsną; nabywał liczne renty na wsi. Od 1454 do 1473 roku był wybierany corocznie na ławnika lub rajcę oraz piastował urząd nadzorcy kasy miejskiej. W latach 1456–1461 oraz w 1472 pełnił funkcję prowizora szpitala Bożego Ciała. Zmarł 7 listopada 1473 roku[9][10]. Po śmierci Michilsdorfa, nowym właścicielem kamienicy został jego zięć Witche Lewenberg (Löwenberg) a od 1491 do 1493 jego żona Anna. W 1493 kamienica została sprzedana Melcharowi Bruckendorffowi i pozostawała jego własnością do 1501 roku[11].

Po 1945Edytuj

W wyniku działań wojennych w 1945 roku kamienica uległa całkowitemu zniszczeniu. Za sprawą projektu Marii Czyżewskie-Ostrowskiej kamienica została odbudowana na zachowanych XIII wiecznych murach piwnic[12] i nawiązywała do wcześniejszego barokowego wyglądu, choć forma szczytu odbiegała od stanu pierwotnego[4].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Rafał Eysymontt, Jerzy Ilkosz, Agnieszka Tomaszewicz, Jadwiga Urbanik (red.): Leksykon architektury Wrocławia. Wrocław: Via Nova, 2011.
  • Olgierd Czerner: Rynek wrocławski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.
  • Edmund Małachowicz: Stare miasto we Wrocławiu. Wrocław: PWN, 1985. ISBN 83-01-03996-5.
  • Mateusz Goliński: Przy wrocławskim Rynku. Rekonstrukcja dziejów własności posesji (cz2: 1421-1500). Wrocław: Chronicon, 2015.