Otwórz menu główne

Kamienica przy Rynku 33 we Wrocławiu

Kamienica przy Rynku 33kamienica na wrocławskim rynku, na jego wschodniej pierzei, na tzw. stronie Zielonej Trzciny (niem. Grüne-Rohr-Seite) lub Zielonej Rury, przy skrzyżowaniu z ulicą Kurzy Targ.

Kamienica przy Rynku 33
Obiekt zabytkowy nr rej. A/1519/144 z 5.12.1949 i z 15.02.1962[1]
Ilustracja
Kamienica przy Rynku 33
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres Rynek 33
(dawniej Ul. Kurzy Targ 6,7,8)
Styl architektoniczny neoklasycyzm
Architekt Carl Gotthard Langhans (1794), Albert Grau (1867)
Rozpoczęcie budowy XIV wiek
Zniszczono 1945
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Kamienica przy Rynku 33
Kamienica przy Rynku 33
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica przy Rynku 33
Kamienica przy Rynku 33
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kamienica przy Rynku 33
Kamienica przy Rynku 33
Ziemia51°06′33,28″N 17°01′59,43″E/51,109244 17,033175

Spis treści

Historia i architektura kamienicyEdytuj

 
Sień w kamienicy nr 33 z 1896 r. z widocznymi elementami dekoracyjnymi
 
Kamienica nr 33, widok od ulicy Kurzy Targ; w tym miejscu stały wcześniej kamienice Kurzy Targ 6,7,8

Parcela narożna została wytyczona już w pierwszej połowie XIII wieku. Na niej wzniesiono dwukondygnacyjny budynek murowany w stylu romańskim. W XVI wieku kamienica została przebudowana, a z tego okresu zachował się portal z medalionami i kolumna międzyokienna[2].

Kolejna przebudowa miała miejsce po 1794 roku; powstała wówczas fasada zachowała się do czasów współczesnych i stanowi jeden z najlepiej zachowanych przykładów neoklasycyzmu berlińskiego. Jego projektantem był Carl Gotthard Langhans. Część parterowa i pierwszego pietra została wówczas wyboniowana: na parterze szerokimi pasami, wyżej węższymi; wyboniowany został również cały narożnik od strony ulicy Kurzy Targ. Od strony Rynku okna zostały wpasowane w płaskie wnęki arkadowe. Na pierwszym piętrze, od strony ulicy Kurzy Targ umieszczono okno arkadowe, ujęte parami rozstawionych kolumn, a nad nimi, na wysokość dwóch kondygnacji, znajdowała się płytka wnęka zakończona dekorowanym półkolem[3].

W 1836 roku kamienica przeszła na własność kupieckiego rodu Heimannów, Ernsta Heimana, twórcy Bankhaus Heinrich Heimann (Prywatnego Domu Bankowego); kamienica była własnością rodu Heimannów do 1945 roku[2].

W 1867 roku budynek został poddany gruntownej przebudowie. Autorem prac projektowych był Albert Grau. Heinrich Heimann zakupił dodatkowo trzy przylegające kamienice nr 6, 7, 8 na Kurzym Targu, które zostały wewnętrznie skomunikowane.
W 1896 roku wykonano kolejne prace budowlane również pod okiem Alberta Grau, a wyposażenie wnętrz domów, według historyka sztuki Łukasza Krzywki, zostało zaprojektowane wzorując się na pałacach łódzkich fabrykantów. Kamienice 6, 7, 8 na Kurzym Targu zostały wyburzone, a w ich miejsce wzniesiono czterokondygnacyjną, pięcioosiową kamienicę pokrytą trzykondygnacyjnym wykuszem utrzymanym w stylu późnego francuskiego renesansu z charakterystyczną wieżyczką[2]. W piwnicy kamienicy ulokowano skarbiec (po 1914 dwupoziomowy) oraz wzniesiono wspólną klatkę schodową z kamienicą nr 6 na Kurzym Targu.

W 1914 roku, kolejny potomek rodu Heimannów, Georg Heimann za sprawą berlińskiej spółki Bielenburg&Moser, przeprowadził prace modernizacyjne w kamienicy; wyburzył kamienicę nr 34, a na jej miejsce wybudował nową kamienicę w formie eklektyzmu, podobny styl nadał kamienicy nr 33 i 6 na Kurzym Targu. Wszystkie trzy budynki zostały połączone w jeden kompleks biznesowy. Sala na parterze w kamienicy 33 była wykonana w stylu secesyjnym i posiadała szklany dach. We wszystkich pomieszczeniach umieszczono stiukowe polichromowane plafony z końca XIX wieku; w pomieszczeniach zachowały się również różne elementy neorenesansu, neorokoka i neoklasycyzmu. Górne partie kamienicy miały charakter mieszkalny[2][4].

Po II wojnie światowejEdytuj

W wyniku działań wojennych w 1945 roku kamienica nie uległa dużym zniszczeniom, ale ilość często zmieniających się instytucji zajmujących pomieszczenia na parterze doprowadziły kamienicę do ruiny. Od 1992 roku w kamienicy rozpoczęły się prace renowacyjne, dzięki czemu kamienica odzyskała swój wcześniejszy, neoklasycystyczny wygląd. Od 1995 roku w kamienicy znajduje się Bank PKO BP[2].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Rafał Eysymontt, Jerzy Ilkosz, Agnieszka Tomaszewicz, Jadwiga Urbanik (red.): Leksykon architektury Wrocławia. Wrocław: Via Nova, 2011.
  • Olgierd Czerner: Rynek wrocławski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.