Kamienica przy pl. Solnym 13 we Wrocławiu

kamienica we Wrocławiu

Kamienica przy pl. Solnym 13 – zabytkowa kamienica przy Placu Solnym 13 we Wrocławiu, dawna siedziba drugiego najstarszego we Wrocławiu przedsiębiorstwa bankowego istniejącego nieprzerwanie od XVIII do XX wieku.

Kamienica przy pl. Solnym
Symbol zabytku nr rej. A/1499/518/Wm z 30.12.1993[1]
Ilustracja
Kamienica przy pl. Solnym 13
Państwo

 Polska

Miejscowość

Wrocław

Adres

Plac Solny 13

Styl architektoniczny

klasycyzm

Kondygnacje

cztery

Rozpoczęcie budowy

XVI

Ważniejsze przebudowy

ok. 1700, 1826, 1893, 1991

Kolejni właściciele

Hans Christian von Goldbach (1726), Eichborn & Co. Bankhaus (1789-1945)

Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Kamienica przy pl. Solnym”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Kamienica przy pl. Solnym”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Kamienica przy pl. Solnym”
51,109096°N 17,028634°E/51,109096 17,028634

Historia i architektura kamienicy edytuj

Kamienica przy pl. Solnym 13 - proces przebudowy
 
Plac Solny z kamienicą nr 13 (niebieska z prawej)[a].
Rycina Carla Remsharta (1678–1735), rys. Friedrich Bernhard Werner, Augsburg 1736
 
Plac Solny z kamienicą nr 13 (po prawej) po przebudowie przed 1826 roku
Litografia autorstwa Roberta Geisslera (1819-1893)

Kamienica została wzniesiona w połowie XVI wieku[2]. W połowie XVI wieku na parceli znajdowała się kamienica szczytowa, za nią znajdowała się oficyna skierowana kalenicowo do ulicy obecnej ulicy Szajnochy[3]. W 1710 roku[4] była pięciokondygnacyjnym budynkiem o barokowej, czteroosiowej fasadzie zakończonej dwukondygnacyjnym szczytem w formie edykuły z trójkątnym tympanonem[5]. Na gzymsie wieńczącym, po bokach szczytu ustawione były smukłe obeliski[5]. W drugiej połowie XVIII wieku, we wschodniej części kamienicy ja i oficyny znajdował się przejazd.

W 1725 roku kamienica była własnością Hansa Christiana von Goldbacha[5]. Od 1789 roku aż do 1945 roku w budynku znajdowała się siedziba przedsiębiorstwa bankowo-handlowego „Eichborn & Co. Bankhaus”, istniejącego od roku 1728[4]. W 1795 roku kamienica została połączona z budynkiem stojącym przy ul. Karola Szajnochy 4 tworząc jeden kompleks bankowy[4].

Po 1826 roku (ale nie później niż w 1832) kamienica została rozebrana, a w jej miejsce wzniesiono nowy klasycystyczny w formie, trzykondygnacyjny, czteroosiowy budynek nakryty płaskim mansardowym dachem[5] z mocno wysuniętym okapem[6]. Fasada miała oryginalną kompozycję sieciowego podziału[6][7]. W zewnętrznej lewej osi umieszczony był portal z masywnymi dębowymi przeszklonymi drzwiami prowadzącymi do sieni, z której wchodziło się do bankowej sali operacyjnej. W oknach kamienicy i przed drzwiami zamontowane były kraty[6].

Pod koniec XIX wieku[8] lub w 1900 roku[3] kamienica została przebudowana za sprawą Filippa Moriza Eichborna; zyskała wówczas jedną kondygnację a nad wejściem, na wysokości pierwszej kondygnacji, umieszczono trójboczny wykusz[8] oraz nowe kute kraty do drzwi, z datą „1789” i napisem „Eichborn & Co.”, ozdobione motywem gałęzi dębu ze złoconymi żołędziami[6]. Za prace budowlane odpowiedzialny był wówczas mistrz budowlany Oscar Hasse[3]. W 1905 roku, w części zachodniej, na półpiętrze, oraz w części dziedzińca stworzono salę bankową. Całość nakryto blaszanym dachem. Od strony ulicy Szajnochy, w części parterowej wstawiono wielkie okna. Projektantem tych prac był F. Henry a ich realizację prowadził A Müller[3].

Po 1945 roku edytuj

Kamienica nie uległa dużym zniszczeniom. Została szybko wyremontowana. W latach 1945-1957 w jej murach miała siedzibę Wydawnictwo Ossolineum ze Lwowa. W 1989 roku elewacja kamienicy została wyremontowana według projekty architekta K. Klumińskiej[3]. W latach 1990-1991 pomieszczenia budynku zostały zaadaptowane dla potrzeb Wrocławskiej Izby Rzemieślniczej[2][3].

Uwagi edytuj

  1. Jasnoniebieski budynek w narożniku po prawej, z pięciokondygnacyjną fasadą i ze smukłymi obeliskami flankującymi szczyt; oznaczona numerem 7 z opisem w legendzie: Goldbachiana

Przypisy edytuj

Bibliografia edytuj