Otwórz menu główne

Kanał Boczny Łaby

Kanał w Niemczech

Kanał Boczny Łaby[a] (niem. Elbe-Seitenkanal, ESK) – kanał żeglugowy w Niemczech w kraju związkowym Dolna Saksonia, łączący Kanał Śródlądowy z rzeką Łabą. Kanał był budowany przez osiem lat i oddany do użytku 15 czerwca 1976 r.

PrzebiegEdytuj

Kanał rozpoczyna swój bieg w okolicach Wolfsburga, jako odgałęzienie od Kanału Śródlądowego. Następnie kieruje się na północ, przecina Pustać Lüneburską i łączy się z rzeką Łabą w okolicy miejscowości Artlenburg. Całkowita długość kanału wynosi 115,14 km[1], głębokość 4 do 4,5 m, szerokość od 54 do 70 m. Różnica poziomów wód pomiędzy punktem początkowym a końcowym wynosi 61 m.

Urządzenia techniczneEdytuj

Podnośnia statków LüneburgEdytuj

 
Podnośnia statków (Schiffshebewerk) w m. Scharnebeck
 
Śluza przeciwpowodziowa w okolicach Artlenburga

Podnośnia statków Lüneburg położona jest w miejscowości Scharnebeck na 106,16 kilometrze, stanowi ona rodzaj śluzy windowej. Różnica poziomu wody pomiędzy górnym a dolnym odcinkiem kanału wynosi tu aż 38 metrów, co klasyfikuje ją pod tym względem na drugim miejscu w Europie (najwyższą w Europie jest podnośnia statków Strépy-Thieu w Belgii). Całe urządzenie składa się z dwóch bliźniaczych, lecz niezależnie działających komór (ogromnych wanien z wodą), które poruszają się w pionie. Każda komora ma długość 105 m i szerokość 12 m. Ze względu na dodatkowe urządzenia techniczne całkowita długość wpływającego statku nie może jednak przekroczyć 100 m.

Zespół śluz Uelzen (Śluza I i II)Edytuj

 
Zespół śluz Uelzen (2014)

Śluza wodna Uelzen I znajduje się na 60,62 kilometrze kanału i pozwala pokonać różnicę poziomów wody 23 m. Jej długość wynosi 185 m, szerokość 12 m. Ze względu na jej zużycie wieloletnią eksploatacją i potrzeby konserwacji zbudowano i oddano w roku 2006 do użytku obok drugą, nieco większą śluzę Uelzen II: 190 m długą i 12,5 m szeroką. Obie te śluzy należą do tzw. śluz oszczędnościowych, czyli pozwalających odzyskać (zaoszczędzić) przelewaną wodę w dodatkowych zbiornikach[2].

Śluza przeciwpowodziowa ArtlenburgEdytuj

Ostatni odcinek kanału jest chroniony śluzą przeciwpowodziową, która znajduje się pobliżu miejscowości Artlenburg na 114,74 kilometrze kanału. Śluza chroni kanał przed zalaniem, a zarazem podnośnię w Scharnebeck przed zniszczeniem w przypadku wystąpienia powodzi na rzece Łaba.

Śluzy bezpieczeństwaEdytuj

Aby zapobiec możliwości niezamierzonego wypłynięcia wody z toru wodnego, wybudowano dodatkowo cztery śluzy bezpieczeństwa: Wasbüttel (km 0,97), Osloß (km 9,72), Wieren (km 56,32) und Erbstorf (km 103,72).

 
Przerwanie wałów kanału (1976)

CiekawostkiEdytuj

18 lipca 1976, czyli pięć tygodni po oficjalnym otwarciu kanału, doszło do katastrofy: woda podmyła i przerwała wał kanału w okolicach miejscowości Adendorf. Wyciekło z kanału prawie 4 mln m³ wody, zalany został obszar 15 km². Kanał oddano ponownie do użytku dopiero w czerwcu 1977.

30 stycznia 2008 doszło do awarii urządzeń podnośni statków w Scharnebeck. Na wypływający polski statek "Heinrich" opadła nagle brama zaporowa, doprowadzając do poważnych uszkodzeń jednostki[3].

Linki zewnętrzneEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Polska nazwa kanału w takiej właśnie formie została przyjęta przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych w dniu 13 lutego 2013 r. Uchwałą KSNG nr 2/2013.

PrzypisyEdytuj

  1. Wasser- und Schifffahrtsverwaltung des Bundes, Długości tras wodnych, s. 15. [dostęp 2014-12-31].
  2. Bauwerke, www.wsa-uelzen.wsv.de [dostęp 2019-01-01].
  3. Żegluga Śródlądowa Wczoraj, Dziś, Jutro. [dostęp 2014-12-31].