Kanellowce

Kanellowce, korzybielowce (Canellales Cronquist) – rząd roślin stanowiący klad w obrębie magnoliowych, jednej z najstarszych linii rozwojowych wśród okrytonasiennych. Obejmuje dwie rodziny – kanellowate i winterowate, z 10 rodzajami i 125 gatunkami[2]. Występują one w Ameryce Południowej i Środkowej, wschodniej Afryce oraz w południowo-wschodniej Azji i wschodniej Australii. Stanowią one grupę siostrzaną dla pieprzowców (Piperales)[2], z którymi łączy je obecność w węzłach trzech luk liściowych[3]. Rośliny o prymitywnej budowie drewna oraz w wielu rodzajach słupkowia i pręcikowia, ale za to z zaawansowaną pyłku i nasion[4]. Zawierają sklereidy w liściach i aromatyczne terpenoidy[3].

Kanellowce
Ilustracja
Canella winterana
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd magnoliopodobne
Rząd kanellowce
Nazwa systematyczna
Canellales Cronquist
Bull. Jard. Bot. Bruxelles 27: 17. 31 Mar 1957
Canella winterana

MorfologiaEdytuj

Pokrój: Rośliny drzewiastekrzewinki, krzewy i niewielkie drzewa[4].

Liście
Skrętoległe, pojedyncze i całobrzegie, pozbawione przylistków. Z blaszką pierzasto użyłkowaną i z prześwitującymi gruczołkami[4].
Kwiaty
Promieniste, pojedyncze lub skupione w wierzchotkowate kwiatostany wyrastają na końcach pędów lub w kątach liści. Okwiat zróżnicowany na kielich i koronę. Działki kielicha często w liczbie dwóch, rzadziej od trzech do sześciu. Płatki są dwa do wielu, zwykle wolne, czasem zrośnięte są u nasady w rurkę. Pręciki w liczbie od trzech do wielu (wyjątkowo do 370). Słupkowie składa się z kilku do 50 wolnych owocolistków (wyjątkowo z pojedynczego lub dwóch). Zalążnia jest górna[4].
Owoce
Zbiorowe składające się z mieszków lub jagód. Nasiona z drobnym zarodkiem i dużą ilością bielma[4].

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna i podział według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
okrytonasienne

amborellowce Amborellales




grzybieniowce Nymphaeales




Austrobaileyales





zieleńcowce Chloranthales


magnoliowe


kanellowce Canellales



pieprzowce Piperales





wawrzynowce Laurales



magnoliowce Magnoliales







klad jednoliściennych




rogatkowce Ceratophyllales



klad dwuliściennych właściwych eudicots








Do rzędu zaliczane są dwie rodziny:

Dawniejsze ujęcia systematyczne

W systemie Takhtajana z 2009 rząd z dwiema rodzinami kanellowatymi Canellaceae i winterowatymi Winteraceae[4]. W system Reveala z 1999 do rzędu zaliczona została tylko jedna rodzina – kanellowatych (Canellaceae)[5]. W systemie Cronquista (1981) rząd nie był wyróżniony. Rodziny kanellowatych i winterowatych zaliczone zostały do rzędu magnoliowców (Magnoliales).

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
  2. a b c Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
  3. a b Cole T.CH. i inni, Filogeneza roślin okrytozalążkowych – Systematyka Roślin Kwiatowych, Polskie tłumaczenie/Polish version of (2018) Angiosperm Phylogeny Poster – Flowering Plant Systematics, 2018.
  4. a b c d e f Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer, s. 30. ISBN 978-1-4020-9608-2.
  5. James L Reveal: Reveal System of Classification (ang.). W: PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy [on-line]. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. [dostęp 10 września 2006].