Karbowaniec

Karbowaniec (również Karbowaneć, ukr.: карбованець) – jednostka pieniężna Ukrainy w latach 19181920, 19421944, 19921996.

Karbowaniec
1,000,000 Karbovantsiv (1995 obverse).jpg
1 000 000 karbowańców z 1995
Kod ISO 4217 UAK
Państwo Ukraina Ukraińska Republika Ludowa
III Rzesza Komisariat Rzeszy Ukraina
Ukraina Ukraina
Podział 1 karbowaniec = 100 kopiejek
Monety 200 000, 1 000 000, 2 000 000 karbowańców
(jako kolekcjonerskie)
Banknoty 1, 3, 5, 10, 25, 50, 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000,
20 000, 50 000, 100 000,
200 000, 500 000, 1 000 000 karbowańców
Bank centralny Narodowy Bank Ukrainy

Historycznie, określeniem „Karbowaneć” nieoficjalnie nazywano na terenie Ukrainy rosyjskiego rubla. Podczas Pierwszej Republiki (1917–1920) karbowaneć został oficjalną walutą nowego państwa, wkrótce zastąpiony przez hrywnę (hrywnia).

W ZSRR nazwa „karbowaniec” była używana oficjalnie jako ukraińskojęzyczny odpowiednik słowa „rubel” i widniała na radzieckich banknotach.

W czasie okupacji niemieckiej (Reichskommissariat Ukraine, 1941–1945) Centralny Emisyjny Bank Ukrainy (Zentralnotenbank Ukraine) w stolicy Komisariatu Rzeszy Ukrainy Równem emitował banknoty o nazwie karbowanez (fonetyczny przekaz nazwy ukraińskiej w języku niemieckim). 10 karbowańców według oficjalnego kursu wymieniano na 1 reichsmarkę. W obiegu były nominały 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 karbowańców.

Po upadku ZSRR w 1992 r. Narodowy Bank Ukrainy wprowadził do obiegu banknoty (wydrukowane we Francji), nie będące w pełni walutą narodową, lecz zaopatrzone w nazwę „kupon”, czyli dosłownie jako „pokwitowanie na [XXX] karbowańców” (1–1000 karbowańców emisji 1991 i 1992 roku – tylko nazwa „karbowańców”; 5000–1 000 000 karbowańców emisji 1993, 1995 i 1996 roku – „ukraińskich karbowańców”). Powszechnie nazywano te banknoty „kuponami”, gdyż napis „kupon” był bardziej widoczny, niż „karbowaniec”, jednak oficjalna nazwa waluty krajowej była właśnie „karbowaneć”. Zwlekano z wprowadzeniem wydrukowanych i wytłoczonych już w 1992 roku i magazynowanych hrywien ze względu na niestabilność ekonomiczną i hiperinflację. Banknoty karbowańców 1991–1995 były wykonane na prymitywnym poziomie i prawie nie posiadały zabezpieczeń, łącznie z tym, że żaden banknot o nominale poniżej 100 karbowańców (czyli cała emisja 1991 r.) nie posiadał nawet unikatowego numeru bankowego. W ciągu czterech lat (1992–1996) w obiegu były banknoty o nominale 1, 3, 5, 10, 25, 50, 100, 200, 500, 1000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000, 100 000, 200 000, 500 000, 1 000 000 karbowańców. W roku 1996, kiedy ministrem finansów był Wiktor Juszczenko, wprowadzono nową walutę, hrywnę, dokonując wymiany karbowańców na hrywnę w przeliczeniu 100000:1[1].

BanknotyEdytuj

Emisja 1991Edytuj

W 1991 r. wprowadzono banknoty o nominałach 1, 3, 5, 10 25, 50 i 100 karbowańców (Zwane również kuponami). Wszystkie banknoty z 1991 r. miały taką samą szatę graficzną. Banknoty nie posiadały numerów seryjnych . W 1992 r. wydano do obiegu banknoty o nominałach 100, 200, 500 i 1000 karbowańców, które już posiadały numery seryjne.

Wygląd Nominał Wymiary Kolor Opis Daty
Awers Rewers Awers Rewers Druku Wprowadzenia Wycofania
    1 105 x 54 mm Brązowy Kij Ławra Peczerska 1991 10 stycznia

1992

1 października

1994

    3 Zielony
    5 Niebieski
    10 Różowy
    25 Fioletowy
    50 Zielony
    100 Brązowy 14 marca

1994

Nie wprowadzone do obiegu
    250 105 x 54 mm 8 odmian kolorów

(czerwony, pomarańczowy, brązowy,

oliwkowy, turkusowy, niebieski,

niebieski, fioletowy)

Kij Ławra Peczerska 1991 Nie były nigdy w obiegu
    500

Emisja 1992-1995Edytuj

Awers Rewers Nominał Rozmiar Kolor Opis awers Opis rewers Data

Wprowadzenia

Data

Wycofania

    100 105 x 54 mm Pomarańczowy Kij, Szczech

i Choryw

Ławra Peczerska 25 maja 1992 15 maja

1995

    200 Brązowy 22 czerwca

1992

    500 Niebieski 1 września

1995

    1000 Fioletowy 17 września

1996

    2000 Niebieski 3 marca 1993
    5000 Czerwony
    12 lutego 1995
    10 000 126 x 56 mm Zielony Wzgórze Świętego

Włodzimierza

Budynek Narodowego

Banku Ukrainy

17 listopada 1993
    6 stycznia 1995
    29 stycznia 1996
    20 000 Fioletowy 17 listopada 1993
    7 października

1994

    6 lutego 1995
    29 stycznia 1996
    50 000 Brązowy 17 listopada

1993

    7 października

1994

    6 lutego 1995
    100 000 Szary 17 listopada

1993

    7 października

1994

    200 000 Brązowy Opera Kijowska 16 maja 1994
    500 000 Niebieski 9 grudnia

1994

    1 000

000

Brązowy Taras Szewczenko Budynek Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki 12 maja 1995

PrzypisyEdytuj

  1. History of Hryvnia, bank.gov.ua [dostęp 2019-07-01].

Linki zewnętrzneEdytuj