Otwórz menu główne

Kargowa

miasto w województwie lubuskim

Kargowa (dawniej Unrugowo, niem. Unruhstadt) – miasto w Polsce położone w powiecie zielonogórskim, w województwie lubuskim, siedziba gminy Kargowa, położone w Kotlinie Kargowskiej, nad Obrzycą.

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kargowa
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Ratusz w Kargowej
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat zielonogórski
Gmina Kargowa
Data założenia 1360
Prawa miejskie 1655
Burmistrz Jerzy Fabiś
Powierzchnia 4,55 km²
Populacja (31.12.2017)
• liczba ludności
• gęstość

3766[1][2]
827,7 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 68
Kod pocztowy 66-120
Tablice rejestracyjne FZI
Położenie na mapie gminy Kargowa
Mapa lokalizacyjna gminy Kargowa
Kargowa
Kargowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kargowa
Kargowa
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Kargowa
Kargowa
Położenie na mapie powiatu zielonogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zielonogórskiego
Kargowa
Kargowa
Ziemia52°04′19″N 15°51′55″E/52,071944 15,865278
TERC (TERYT) 0809044
SIMC 0988448
Strona internetowa

Według danych z 1 stycznia 2018 Kargowa liczyła 3 766 mieszkańców[1].

Wieś położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego[3].

Spis treści

PołożenieEdytuj

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 4,55 km²[4].

W okolicy Kargowej znajdują się trzy jeziora: Linie, Zacisze i Wojnowskie.

HistoriaEdytuj

 
Pałac w Kargowej
  • 1360 - pierwsza wzmianka o istnieniu osady, której właścicielem był Dzierżykraj
  • 1637 – z nadania przez króla Władysława IV miejscowość otrzymuje przywilej organizacji czterech jarmarków w roku i jednego targu w tygodniu
  • 1641 – miejscowość zostaje zakupiona przez starostę gnieźnieńskiego hrabiego Jerzego Unruga i nazwana Unrugowem (miasto pozostaje własnością rodziny Unrugów od 1661 do 1837 roku)
  • 1661 – Kargowa (Unrugowo) otrzymała pełne prawa miejskie z nadania króla Jana Kazimierza w uznaniu zasług Krzysztofa Unruga podczas potopu. Osiedleńcami byli głównie uciekinierzy ze Śląska, którzy byli prześladowani za przekonania religijne[5]. Miasto było położone na granicy Brandenburgii i Śląska przy szlaku z Poznania przez Wolsztyn i Gubin do Drezna,toteż pełniło rolę komory celnej i miejsca postoju podczas podróży do Drezna władców Polski Augusta II Mocnego i Augusta III Sasa. Taki stan rzeczy powodował, że w mieście stacjonował stały posterunek kompanii piechoty.
  • 1793 – w wyniku II rozbioru Polski miasto trafia pod administrację Królestwa Prus
  • 1807 – Kargowa należy do Księstwa Warszawskiego
  • 1815 – w wyniku postanowień kongresu wiedeńskiego trafia ponownie do Królestwa Prus
  • 1818 - miasto staje się częścią powiatu babimojskiego
  • 1919 – miasto zostaje opanowane przez powstańców wielkopolskich, lecz ze względu na wyraźną przewagę ludności niemieckiej Traktat wersalski pozostawia je w granicach Niemiec w ramach Marchii Granicznej Poznań-Prusy Zachodnie.
  • 1938 - Wskutek likwidacji Prowincji Marchia Graniczna Kargowa włączona zostaje do powiatu sulechowsko-świebodzińskiego
  • 1945 – miasto ponownie włączone do Polski; większość dotychczasowych mieszkańców zostaje wysiedlonych do Niemiec. Po zasiedleniu miasta ludnością narodowości polskiej nastąpił rozwój przemysłu spożywczego (największym pracodawcą była przed wiele lat Fabryka Cukrów "Dąbrówka" - obecnie oddział Nestlé)[7].

Miasto przed 1945 słynęło z warzenia piwa, w Kargowej istniało kilka browarów[potrzebny przypis]

Liczba mieszkańców przed 1945 r.

  • 1815 – 1518 mieszkańców
  • 1858 – 1920 mieszkańców
  • 1885 – 1604 mieszkańców
  • 1934 – 1807 mieszkańców

DemografiaEdytuj

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 3658 mieszkańców[8].

  • Piramida wieku mieszkańców Kargowej w 2014 roku[9].


 

ZabytkiEdytuj

 
Widok z ratusza na kamieniczki w rynku
 
Park przy pałacu
 
Nieczynny budynek stacji kolejowej

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[10]:

  • miasto, w tym rynek, układ urbanistyczny i zabudowa z XVIII i XIX wieku
  • kościół poewangelicki, obecnie rzymskokatolicki filialny pod wezwaniem św. Maksymiliana Kolbego, klasycystyczny, z XVIII w.; przebudowywany w latach 1801–1805, wieża dobudowana w 1832, ul. Górna 2
  • ratusz, z XVII w, przebudowany w 1856 roku
Osobny artykuł: Obrona ratusza w Kargowej.
  • zespół pałacowy, z XVIII wieku:
    • pałac, późnobarokowy pałac z lat 1731–1733, zbudowany na polecenie króla Augusta II Mocnego według projektu Johanna Christopha Knöffela. Pałac zbudowany w pobliżu wcześniejszej rezydencji rodu Unrugów i miał pełnić rolę rezydencji królewskiej w czasie podróży króla na trasie Drezno-Warszawa, jednak śmierć króla w 1733 roku spowodowała przerwanie zaawansowanej budowy. Pałac został spalony przez okoliczną ludność w 1735 roku i następnie odbudowany z uproszczeniem detalu. W 1837 roku zaborcy pruscy przymusowo przejęli pałac by odsprzedać go w ręce niemieckie. W skład zabudowań pałacowych wchodzą również:
    • spichlerz
    • oficyna z drugiej połowy XVIII w.
    • park krajobrazowy z zabytkową aleją lipową oraz wyjątkowo okazałym bukiem odmiany czerwonolistnej, prawdopodobnie drugim najgrubszym w kraju, to drzewo o obwodzie 685 cm (w 2012)[11]
  • domy szczytowe, ul. 27 Stycznia nr 5b; 4, 11, 12, 14, 15, 16, szachulcowe, z około 1800 roku, XVIII wieku, nr 18, 19, 36, szachulcowo-murowane z połowy XIX wieku

inne zabytki:

TransportEdytuj

Miejscowość leży przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 32, drogi wojewódzkiej nr 313 oraz drogi wojewódzkiej nr 314.

Przez miasto przebiega nieczynna linia kolejowa SulechówWolsztyn (przewozy pasażerskie zawieszono w 1994)[12].

KulturaEdytuj

W ratuszu działa izba pamięci.

Ofertę kulturalną zapewnia Gminny Ośrodek Kultury[13]

SportEdytuj

Od 1947 roku istnieje tu Miejski Klub Sportowy „Cargovia” Kargowa, który występuje w A-klasie[14].

Miasta partnerskieEdytuj

Wspólnoty wyznanioweEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Kargowa, w oparciu o dane GUS.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2018r.
  3. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 72.
  4. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  5. Polska Niezwykła, Województwo wielkopolskie i lubuskie, Demart 2008, ​ISBN 978-83-7427-475-3​ s. 132
  6. Polska Niezwykła, Województwo wielkopolskie i lubuskie, Demart 2008, ​ISBN 978-83-7427-475-3
  7. Antoni Worobiec, Zielona Góra i okolice, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka, 1980, s. 91, ISBN 83-217-2286-5, OCLC 830239000.
  8. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
  9. Kargowa polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  10. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 104-105. [dostęp 27.2.13].
  11. Krzysztof Borkowski, Robert Tomusiak, Paweł Zarzyński. Drzewa Polski. 2016. s.147
  12. Ogólnopolska Baza Kolejowa, Linia nr. 357
  13. Gminny Ośrodek Kultury
  14. Miejski Klub Sportowy Cargovia
  15. Sala Królestwa Świadków Jehowy
  16. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-15].

Linki zewnętrzneEdytuj