Otwórz menu główne

Karliczka zwyczajna

Karliczka zwyczajna, karliczka[4] (Zapornia pusilla) – gatunek małego ptaka wodnego z rodziny chruścieli (Rallidae), zamieszkujący w zależności od podgatunku[2][5][6]:

Karliczka zwyczajna
Zapornia pusilla[1]
Pallas, 1776
Ilustracja
Podgatunek Z. p. palustris
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada neognatyczne
Rząd żurawiowe
Rodzina chruściele
Rodzaj Zapornia
Gatunek karliczka zwyczajna
Synonimy
  • Porzana pusilla (Pallas, 1776)
  • Rallus pusillus Pallas, 1776[2]
Podgatunki
  • Z. pusilla pusilla
  • Z. pusilla intermedia
  • Z. pusilla mira
  • Z. pusilla mayri
  • Z. pusilla palustris
  • Z. pusilla affinis
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     letnie lęgowiska

     występuje przez cały rok

     zimowiska

Dawniej zalatywała do Polski[7], a nawet wyjątkowo gnieździła się na Śląsku. Być może dwie ostatnie widziano około trzydziestu lat temu na stawach pod Janowem Lubelskim, lecz nie są to obserwacje potwierdzone przez naukowców.
Cechy gatunku 
Samiec ma wierzch ciała zielonobrązowy z czarnymi plamkami. Boki głowy, szyję bez karku i pierś szaropopielate. Boki, brzuch i pokrywy podogonowe poprzecznie pręgowane w biało-czarnobrązowe pasy. Nogi różowe, cieliste lub lekko zielonkawe. Samica podobna do samca, lecz o wyraźnie bledszym spodzie ciała. Poszczególne podgatunki różnią się nieco między sobą: P. p. intermedia jest największy, a pas prążkowania z brzucha sięga mu najbliżej piersi. P. p. palustris jest mały i bledszy, P. p. mira ma natomiast białe podgardle i pierś.
Wymiary średnie
dł. ciała ok. 16–20 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 23–37 cm
waga ok. 40–55 g
Biotop 
Jest to gatunek o bardzo wąskiej tolerancji na zmiany środowiska. Żyje wyłącznie na leżących w pobliżu wody, okresowo zalewanych łąkach porośniętych turzycami.
Gniazdo 
Na ziemi, w pobliżu wody na niewielkim, niezalewanym wzniesieniu lub wysokiej kępie roślin.
Jajo
Jaja 
W ciągu roku wyprowadza jeden (prawdopodobnie) lęg, składając w maju - lipcu (Europa), kwietniu - czerwcu (Północna Afryka), maju - sierpniu (Japonia), wrześniu - styczniu (Australia) lub tuż po porze deszczowej (strefa klimatów gorących) 4 do 11 jaj.
Wysiadywanie 
Jaja wysiadywane przez okres 16 do 20 dni przez obydwoje rodziców. Pisklęta usamodzielniają się po 6 tygodniach.
Pożywienie 
Owady i w niewielkim stopniu zielone części roślin.
Ochrona 
W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej[8]. Zagrożeniem dla tego gatunku jest niszczenie naturalnych siedlisk.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Porzana pusilla, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-02-21]
  2. a b Taylor, B., Kirwan, G.M. & Christie, D.A.: Baillon's Crake (Zapornia pusilla). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 2019-10-18].
  3. Zapornia pusilla. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. Nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: RALLIDAE Rafinesque, 1815 - CHRUŚCIELE - RAILS AND COOTS (wersja: 2019-10-12). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-10-18].
  5. Frank Gill, David Donsker (red.): Flufftails, finfoots, rails, trumpeters, cranes, limpkin (ang.). IOC World Bird List: Version 9.2. [dostęp 2019-10-18].
  6. D. Lepage: karliczka Zapornia pusilla (Pallas, 1776) (ang.). W: Avibase - Światowa baza danych ptaków [on-line]. [dostęp 2019-10-18].
  7. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego: Lista awifauny krajowej. Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce – stan z 31.12.2018. [dostęp 2019-10-17].
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183)