Otwórz menu główne

Karniowice (powiat krakowski)

wieś w województwie małopolskim, powiecie krakowskim
Zobacz też: Karniowice w innych znaczeniach tej nazwy.

Karniowicewieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów.

Karniowice
Karniowice
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Zabierzów
Liczba ludności (2013) 901
Strefa numeracyjna 12
Kod pocztowy 32-082[1]
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0343740
Położenie na mapie gminy Zabierzów
Mapa lokalizacyjna gminy Zabierzów
Karniowice
Karniowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Karniowice
Karniowice
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Karniowice
Karniowice
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Karniowice
Karniowice
Ziemia50°08′57″N 19°46′39″E/50,149167 19,777500

W latach 1975–1998 leżała w woj. krakowskim.

Spis treści

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Karniowice[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0343757 Gaj część wsi
0343763 Góry część wsi

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1286 kiedy to Karniowice były własnością książęcą. Po 1286 roku stały się własnością szlachecką, gdy Leszek Czarny nadał je w dziedziczne posiadanie Sułkowi z Niedźwiedzia herbu Stary Koń, kasztelanowi krakowskiemu.

Karniowice otrzymały wówczas liczne przywileje. W wypadku zatrzymania się księcia w Karniowicach, wieś była zobowiązana dać mu dawnym zwyczajem, miejsce pobytu, wóz i stróża. W sprawie między mieszkańcami o zabójstwo winni mieli być sądzeni w obecności księcia, z tym że kara za głowę należała do Sułka. Książę nadał też nowemu właścicielowi wsi prawo sądzenia mieszkańców i wyrokowania, jeśli zajdzie taka konieczność, przy pomocy pojedynku zwanego po polsku kije.

W 1440 roku Władysław Warneńczyk na prośbę Katarzyny z Melsztyna, wdowy po Mikołaju Białusze, przenosi na prawo magdeburskie jej wsie, w tym Karniowice.

W XV wieku Karniowice należały do dwóch właścicieli. Wiadomo, że w roku 1470 jedna część wsi była własnością kustosza kolegiaty św. Idziego w Krakowie. Druga część wsi w 1469 roku należała do Dobiesława Kmity z Wiśnicza, kasztelana lubelskiego. 12 maja 1624 roku dzięki staraniom dziedzica Karniowic Jerzego Pipana doktora medycyny i prawa, rajcy krakowskiego, lektora uniwersytetu krakowskiego i padewskiego poświęcono wybudowaną w ogrodzie na wzgórzu kaplicę pod wezwaniem św. Marii Magdaleny. W 1666 roku ks. Stanisław z Brzezia Wojeński kanonik krakowski ówczesny dziedzic z Karniowic odnowił kaplicę. Karniowice przechodziły później prawem sukcesji lub kupna do: Morsztynów, Ossolińskich, Meciszewskich i Bartynowskich. W 1836 roku kupił je Stanisław z Mieroszewic Miroszewski, były marszałek powiatu krakowskiego i poseł do rady państwa. Zastał on w kaplicy skład siana, a mszy św. już od kilkunastu lat nie odprawiano. Odnowił kaplicę, wewnątrz postawił posągi ewangelistów i nowy obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. W 1860 roku uzyskał pozwolenie na odprawianie tam mszy św. W 1878 roku hrabia Sobiesław Mieroszewski postarał się o odnowienie odpustu, który corocznie odbywał się w dniu 18 listopada.

ZabytkiEdytuj

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[4]

Przyroda i turystykaEdytuj

Karniowice położone są na południowych zboczach Wyżyny Olkuskiej i w Rowie Krzeszowickim rozdzielającym Wyżynę Olkuską od Garbu Tenczyńskiego. Północne tereny wsi ze względu na piękno krajobrazu i cenną przyrodę włączone zostały w obszar Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie. Położenie miejscowości sprawia, że jest ona dobrym miejscem wypadowym do zwiedzania dwóch z nich: Bolechowickiej i Kobylańskiej. Wyloty tych dolin znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie wsi. Przebiegające przez miejscowość szlaki turystyki pieszej i rowerowej umożliwiają zwiedzenie również pozostałych, nieco dalej położonych dolin: Będkowskiej, Dolina Kluczwody, Doliny Szklarki i Doliny Racławki.

Szlaki turystyczneEdytuj

  żółty – z Ojcowskiego Parku Narodowego przez górną część Doliny Kluczwody i Wierzchowie, Zelków, Dolinę Bolechowicką (w dół), Karniowice, Kobylany, Dolinę Kobylańską, Dolinę Będkowską, Dolinę Szklarki do Paczółtowic.

  rowerowy szlak brzozowy – z Zabierzowa przez Bolechowice, Karniowice, Dolinę Kobylańską (w górę), Krzemionkę, Zelków i przysiółek Gacki, tam szlak rozgałęzia się – możliwy jest powrót do Bolechowic lub przejazd do Ujazdu.

  zielony – z Bolechowic obok Bramy Bolechowickiej, przez Karniowice, Krzemionkę, przysiółek Kawiory, górną część Doliny Będkowskiej i Doliny Szklarki.

Osiedle mieszkanioweEdytuj

Pod koniec lat 70. XX w. powstało osiedle mieszkaniowe przy ówczesnym Krakowskim Ośrodku Postępu Rolniczego (obecnie Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego). W byłym hotelu pracowniczym znajduje się obecnie Dom Opieki Społecznej. Do 2018 r. nosiło nazwę XXXV-lecia PRL, obecnie ulica Osiedlowa.

Bolechowice (po lewej) i Karniowice (po prawej). Na horyzoncie Garb Tenczyński. Widok ze skał Doliny Będkowskiej

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. GUS. Rejestr TERYT
  4. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-09-30.

Linki zewnętrzneEdytuj