Otwórz menu główne

Karol Baczyński

polski działacz niepodległościowy i społeczny

Karol Józef Baczyński herbu Sas (ur. 11 lutego 1865 lub 1869[a][1] we Lwowie, zm. w 1940) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy i społeczny, ofiara zbrodni katyńskiej.

Karol Józef Baczyński
Ilustracja
podpułkownik piechoty podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 11 lutego 1865 lub 1869
Lwów
Data śmierci 1940
Przebieg służby
Lata służby 1914–1923
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 3 Pułk Piechoty,
4 Pułk Piechoty,
1 Pułk Strzelców Lwowskich,
DOG „Lwów”,
4 Pułk Piechoty Legionów
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska (obrona Lwowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

 
Karol Baczyński

Był synem Jana i Anny z domu Fischer. Działał w tajnym ruchu niepodległościowym na obszarze Galicji[2]. W okresie zaboru austriackiego w ramach autonomii galicyjskiej wstąpił do c. k. służby sądowniczej. Został nadoficjałem sądowym. Działał w Organizacji Orła Białego, lwowskim gnieździe Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Drużynach Bartoszowych, Towarzystwie Szkoły Ludowej.

Po wybuchu I wojny światowej od 16 sierpnia 1914 był dowódcą kompanii II batalionu w Legionie Wschodnim. Po jego rozwiązaniu wstąpił do Legionów Polskich. Był dowódcą kompanii, batalionu 3 pułku piechoty w składzie II Brygady do początku 1915, następnie dowódcą kompanii w 4 pułku piechoty w składzie III Brygady, dowódcą obozu szkolnego w Jastkowie. Awansowany na porucznika 14 marca 1915, na kapitana 8 września 1915. Od końca 1915 był dowódcą batalionu uzupełniającego Nr IV Polskich Legionów w Kozienicach i z tego stanowiska 8 stycznia 1916 został przeniesiony na stanowisko komendanta Personalnej Stacji Zbornej dla Legionistów Polskich w Kowlu[3], które pełnił do końca 1916, następnie analogiczne stanowisko w Lublinie od stycznia 1917 do marca 1918.

U kresu wojny podczas obrony Lwowa w trakcie wojny polsko-ukraińskiej od 5 do 20 listopada 1918 dowodził Odcinkiem V Szkoły im. Sienkiewicza w II Grupie dowodzonej przez kpt. Mieczysława Borutę-Spiechowicza[4][5][6]. Następnie dowodził II batalionem 1 pułku Strzelców Lwowskich na dalszym froncie wojny polsko-ukraińskiej[4]. Później służył w Dowództwie Okręgu Generalnego „Lwów”, kierował batalionami wartowniczymi, był dowódcą IV Brygady Etapowej i dowódcą Powiatu Etapowego w Łunińcu od grudnia 1920 do marca 1921. Brał udział w wojniej polsko-bolszewickiej. Był także oficerem Straży Granicznej. Został awansowany do stopnia podpułkownika rezerwy piechoty ze starszeństwem z 1 czerwca 1919[7]. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym pospolitego ruszenia 4 pp Leg. w Kielcach[8][9]. W tym czasie został przeniesiony w stan nieczynny.

W okresie międzywojennym był aktywnym działaczem społecznym i kulturalnym – prezesem Związku Obrońców Lwowa[10], prezesem Bractwa Kurkowego we Lwowie, komendantem Ochotniczej Straży Pożarnej, zakładał chóry, towarzystwa muzyczne i teatralne. Występował jako wiolonczelista w kwartetach, kwintetach i w orkiestrach.

Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 na terenach wschodnich II Rzeczypospolitej został aresztowany przez Sowietów. Został zamordowany przez NKWD na wiosnę 1940. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 72/1-21 oznaczony numerem 123)[11]. Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Był dwukrotnie żonaty. Z Bronisławą z Chmielewskich miał dwóch synów, oficerów Wojska Polskiego: Stanisława i Zdzisława, który także został ofiarą zbrodni katyńskiej. Drugą żoną była Władysława Haydel z którą miał dwie córki: Marię i Zofię. Karol Baczyński był spokrewniony przez wspólnych przodków ze słynnym poetą Krzysztofem Kamilem Baczyńskim.

AwanseEdytuj

  • porucznik – 14 marca 1915
  • kapitan – 8 września 1915
  • podpułkownik – zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 (w 1924 zajmował 21. lokatę na liście starszeństwa oficerów pospolitego ruszenia piechoty)

Ordery i odznaczeniaEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Rocznik Oficerski 1924 wskazał rok urodzenia 1869. Zarówno Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie jak i Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku podały profile dwóch osób o tożsamości Karol Baczyński, synów Jana i Anny, których daty urodzenia podano 11 lutego 1864 i 11 lutego 1869. Ukraińska Lista Katyńska podała rok urodzenia 1865.

PrzypisyEdytuj

  1. Oficerowie. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. [dostęp 2016-04-18].
  2. Wacław M. Borzemski: Pamiętnik tajnych organizacji niepodległościowych na terenie byłej Galicji w latach 1880-1897. Lwów: 1930, s. 186.
  3. CAW sygn. akt I.120.1.307 s. 13.
  4. a b Semper Fidelis. Obrona Lwowa w obrazach współczesnych. Lwów / Warszawa: Straż Mogił Polskich Bohaterów / Oficyna Wydawnicza Volumen, 1930 / 1990, s. Tab. 46.
  5. Jan Gella: Ruski miesiąc 1/XI – 22/XI 1918. Ilustrowany opis walk listopadowych we Lwowie z 2 mapami. Lwów: Komitet Obywateli Miasta Lwowa, ok. 1919, s. 138, 162.
  6. G.Łukomski, Cz.Partacz, B.Polak. / Iwona Łaptaszyńska (autor opracowania): Obrona Lwowa 1 – 22.11.1918 r.. genealogia.okiem.pl. [dostęp 2016-04-18].
  7. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 467.
  8. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 135.
  9. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 132.
  10. W dwunastą rocznicę. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 251 z 30 października 1930. 
  11. Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 3. [dostęp 2016-04-07].
  12. Rozporządzenia Ministra Spraw Wojskowych. „Dziennik Personalny”, s. 369, Nr 12 z 10 maja 1922. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 
  13. Wielkiemu patriocie w hołdzie. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 209 z 13 września 1927. 

BibliografiaEdytuj