Otwórz menu główne

Karol Krauss

Oficer Wojska Polskiego

Karol Krauss (ur. 6 czerwca 1871 w Szkle, zm. 25 lipca 1945 w Krakowie) – generał brygady Wojska Polskiego.

Karol Krauss
Ilustracja
Karol Krauss w stopniu pułkownika
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 6 czerwca 1871
Szkło
Data i miejsce śmierci 25 lipca 1945
Kraków
Przebieg służby
Lata służby 1890-1927
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 109 Pułk Piechoty
30 Pułk Piechoty
40 Pułk Piechoty
13 Pułk Piechoty
XV Brygada Piechoty
XXXII Brygada Piechoty
16 Dywizja Piechoty
Dowództwo Okręgu Korpusu Nr II
27 Dywizja Piechoty
Stanowiska dowódca batalionu piechoty
dowódca pułku piechoty
dowódca brygady piechoty
dowódca piechoty dywizyjnej
zastępca dowódcy okręgu korpusu
dowódca dywizji piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
obrona Lwowa
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie)

ŻyciorysEdytuj

Karol Krauss urodził się 6 czerwca 1871 roku w Szkle, w powiecie jaworowskim, w rodzinie Henryka i Marii z Woszczyńskich[1]. Kształcił się we Lwowie. Ukończył Szkołę Kadetów Piechoty w Łobzowie. Od 18 sierpnia 1890 roku był zawodowym oficerem piechoty cesarskiej i królewskiej Armii. Walczył w I wojnie światowej. W 1914 roku został ranny pod Buskiem i wzięty do niewoli rosyjskiej. Uciekł z niej w 1917 roku i jako dowódca batalionu, a później 109 pułku piechoty walczył na froncie włoskim.

24 listopada 1918 roku został organizatorem i pierwszym dowódcą 30 pułku piechoty im. Króla Jana Sobieskiego, na czele którego walczył w obronie Lwowa przed Ukraińcami. Pułkiem dowodził do 1 lipca 1919 roku (w międzyczasie jednostka dwukrotnie zmieniła nazwę na 3 pułk Strzelców Lwowskich i 40 pułk piechoty Strzelców Lwowskich)[2]. Następnie był komendantem szkoły oficerskiej w obozie ćwiczebnym Frontu Galicyjskiego.

W czasie wojny z bolszewikami, od 25 lutego do 14 czerwca 1920 roku, dowodził 13 pułkiem piechoty oraz XV Brygadą Piechoty w 8 Dywizji Piechoty i XXXII Brygadą Piechoty.

1 września 1921 roku mianowany został dowódcą piechoty dywizyjnej 16 Dywizji Piechoty. 1 listopada 1923 roku został mianowany zastępcą dowódcy Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie[3]. Jego ówczesny przełożony, generał dywizji Jan Romer napisał o nim w swoich „Pamiętnikach”: „człowiek to wyjątkowej obowiązkowości, sumienności, zdolności i pracy, wyróżnia się wiedzą, doświadczeniem, sądem w pracy, energii moralnej i fizycznej; należy do jednostek wyjątkowych”[4]. 19 października 1924 roku został mianowany dowódcą 27 Dywizji Piechoty w Kowlu[5].

1 grudnia 1924 roku Prezydent RP, Stanisław Wojciechowski na wniosek Ministra Spraw Wojskowych, generała dywizji Władysława Sikorskiego awansował go na generała brygady ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 6. lokatą w korpusie generałów[6].

Z dniem 1 marca 1927 roku został mu udzielony dwumiesięczny urlop z zachowaniem uposażenia, a z dniem 30 kwietnia 1927 roku został przeniesiony w stan spoczynku. Rozporządzenie Prezydenta RP Ignacego Mościckiego w sprawie przeniesienia generała Kraussa w stan spoczynku zostało opublikowane w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 5 lutego 1927 roku[7]. Przez cały okres dowodzenia dywizją jego zastępcą (dowódcą piechoty dywizyjnej) był pułkownik Stanisław Tarabanowicz, także oficer byłej c. i k. Armii. 11 lutego 1927 roku inspektor armii, generał broni Lucjan Żeligowski w piśmie do Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, marszałka Polski Józefa Piłsudskiego stwierdził: „poczuwam się do obowiązku zameldowania Panu Marszałkowi, że podczas moich inspekcji miałem możność stwierdzenia wyjątkowo gorliwej i wydatnej pracy gen. Kraussa, stawiającej go w rzędzie generałów o dużym autorytecie i wysokich zaletach żołnierskich. Gdybym był z tytułu mojego stanowiska pytany o opinię wypowiedziałbym się za pozostawieniem gen. Kraussa w służbie czynnej, za zwolnieniem natomiast dowódcy piechoty dywizyjnej 27 DP, płk. Tarabanowicza, który istotnie, według mego zdania, żadnych wartości służbowych nie reprezentuje”[8]. Opinia generała Żeligowskiego, oficera byłej armii rosyjskiej, nie wpłynęła na zmianę decyzji o przeniesieniu generała Kraussa w stan spoczynku, jednak niewątpliwie przyczyniła się do spensjonowania pułkownika Tarabanowicza, co nastąpiło pięć miesięcy później.

Generał Karol Krauss został osadnikiem wojskowym w kolonii Markowicze (gmina Chorów, powiat horochowski)[9][10]. Po agresji sowieckiej na Polskę w 1939 przeniósł się do Krakowa. Tam 25 lipca 1945 roku zmarł[11]. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie[12].

AwanseEdytuj

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Stawecki 1994 ↓, s. 179.
  2. Semper Fidelis. Obrona Lwowa w obrazach współczesnych. Lwów / Warszawa: Straż Mogił Polskich Bohaterów / Oficyna Wydawnicza Volumen, 1930 / 1990, s. Tab. 99.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 68 z 27 października 1923 roku, s. 724.
  4. Romer 2011 ↓, s. 436.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 111 z 19 października 1924 roku, s. 618.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 730.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927 roku, s. 37, 44.
  8. Pismo L. 562/tjn. inspektora armii, generała broni Lucjana Żeligowskiego do Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych z 11 lutego 1927 roku w sprawie zwolnienia gen. bryg. Kraussa, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, sygn. 701/1/119, s. 576.
  9. a b Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 880.
  10. Osadnicy wojskowi – lista kompletna. kresy.genealodzy.pl. s. 95. [dostęp 5 kwietnia 2015].
  11. Wojtaszak 2012 ↓, s. 523 wg autora generał zmarł 25 sierpnia 1945 roku.
  12. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Karol Krauss. rakowice.eu. [dostęp 2018-08-15].
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 30 kwietnia 1922 roku, s. 321.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 29 z 23 lipca 1921 roku, s. 1205.
  15. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922 roku, s. 64.

BibliografiaEdytuj