Karol Kremer

polski architekt, konserwator zabytków

Karol Roman Kremer (ur. 12 stycznia 1812 w Krakowie,­ zm. 28 stycznia 1860 tamże) – ­polski architekt i konserwator zabytków, działający w Krakowie.

Karol Roman Kremer
Data i miejsce urodzenia

12 stycznia 1812
Kraków

Data i miejsce śmierci

28 stycznia 1860
Kraków

Alma mater

Uniwersytet Jagielloński

Cmentarz Rakowicki, grobowiec Kremerów.
Miejsce spoczynku Karola Kremera

Życiorys

edytuj

Był synem Józefa Kremera (1769 –1848), który po trzecim rozbiorze Polski przybył do Krakowa z Opawy. Jego braćmi byli Józef, historyk sztuki i filozof oraz Aleksander August, lekarz i przyrodnik.

W latach 1828 – 1834 studiował matematykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie wyjechał do Monachium, gdzie kształcił się w zakresie budownictwa i został członkiem tamtejszego Towarzystwa Architektów.

Kremer od 1838 roku był adiunktem w Urzędzie Budownictwa Wolnego Miasta Krakowa, natomiast rok później mianowano go budowniczym akademickim. W 1842 roku objął stanowisko dyrektora Urzędu Budownictwa. W tym też czasie przebudował, razem z Tomaszem Majewskim, gmach ówczesnego teatru (1841 – 1843). Jego działalność skupiła się jednak przede wszystkim na odnowie zabytków. Przeprowadzane przez niego badania, jak i prowadzona ochrona różnych budynków, miały w dużej mierze charakter pionierski. Zagadnieniom tym poświęcił m.in. pracę Niektóre uwagi o ważności zabytków sztuk pięknych na naszej ziemi (1849). W swoich koncepcjach zakładał duży stopień ingerencji i autorskiego udziału konserwatora. Poglądy te od samego początku budziły sporo kontrowersji.

Wśród jego prac konserwatorskich należy wymienić: neogotycką restaurację i przebudowę Collegium Maius (1840 –­ 1858), nadzór nad pracami przy kościele Mariackim (1841), w trakcie których odnowił wieżę Hejnalicę oraz w tym samym roku odnowa Barbakanu, po wyburzeniu tzw. szyi, łączącej go z Bramą Floriańską. Po wielkim pożarze z 1850 roku kierował odbudową kościoła św. Franciszka z Asyżu, zaangażował się też w podobne prace przy kościele Świętej Trójcy.

Poza działalnością architektoniczną i konserwatorską zaangażował się również w prace Towarzystwa Naukowego Krakowskiego (od 1848), Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, Towarzystwa Dobroczynności, Komitecie Pogorzelców (po pożarze z 1850) i Komisji Archeologii Wileńskiej (1857). W 1850 roku zainicjował stworzenie Muzeum Starożytności Krajowych i objął stanowisko sekretarza Komisji Archeologii TNK, powołanej w celu zorganizowania tej placówki. Osiem lat później brał udział w pracach komisji przygotowującej wystawę starożytności.

Po śmierci spoczął w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Rakowickim (pas 13).

Projekty

edytuj

Bibliografia

edytuj
  • Encyklopedia Krakowa. red. prowadzący Antoni Henryk Stachowski. Warszawa-Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 507 (hasło Kremer Karol Roman). ISBN 83-01-13325-2.
  • Kronika Krakowa. opracowanie całości zespół pod kierunkiem Mariana B. Michalika; art. przeglądowe, noty, kalendaria, aneksy i mapy oraz dobór il. i red. zespół pod kier. Jana M. Małeckiego, Andrzeja Kurza, Jerzego Wyrozumskiego. Warszawa: Wydawnictwo „Kronika”, 1996, s. 200 (nota Rodzina Kremerów). ISBN 83-86079-07-X.

Linki zewnętrzne

edytuj