Karol Lapter

Karol Lapter (ur. 1912, zm. 2003) – polski historyk i działacz komunistyczny, członek Komitetu Partyjnego PZPR w MSZ w 1949 roku, członek Komitetu POP PZPR przy MSZ w latach 1949-1951[1].

Karol Lapter
Data urodzenia 1923
Data śmierci 2003
Zawód, zajęcie historyk, działacz partyjny
Narodowość  Polska
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

ŻyciorysEdytuj

W 1932 rozpoczął studia na UJK. Od 1932 członek KPZU, w 1934 aresztowany, więziony do 1936. W 1937 wyjechał do Pragi, gdzie kontynuował przerwane (1934) studia. W okresie II wojny światowej w Wielkiej Brytanii, pracował jako robotnik. Pisał w tym czasie do komunistycznej prasy brytyjskiej. Od sierpnia 1945 sekretarz Ambasady RP w Londynie. W latach 1947-1953 pracownik MSZ. Wykładał w Szkole Głównej Służby Zagranicznej (1950/1951 zastępca profesora) po uznaniu za magisterium artykułu, który opublikował w „Nowych Drogach”. Od maja 1953 pracownik naukowy Instytutu Nauk Społecznych przy KC PZPR (od 1955 zastępca kierownika Katedry Historii Powszechnej). Był uczestnikiem konferencji otwockiej (1851/1952). W latach 1954-1956 pracownik Instytutu Historii PAN, kandydat nauk historycznych – 1954. Docent 1954, profesor nadzwyczajny od 1964. W latach 1957-1968 kierownik Katedry Historii Powszechnej w Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR. Jednocześnie w latach 1961-1965 zatrudniony jako docent w Wojskowej Akademii Politycznej. W styczniu 1968 roku został wyrzucony z PZPR. Powodem zawieszenia było uznanie przez Komisje Dyscyplinarną Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR jego działalności jako sprzecznej jako działalność WSNS jako uczelni partyjnej[2]. W czerwcu 1968 decyzją Rektora WSNS został zawieszony we wszelkich czynnościach naukowych dydaktycznych i organizacyjnych w WSNS. Od 1969 na emigracji w Szwecji. Pracował w Instytucie Polityki Międzynarodowej w Sztokholmie.

Wybrane publikacjeEdytuj

  • (wstęp) John Steinbeck, Grona gniewu, tł. i adapt. scen. St. Średnickiego, wstępem zaopatrzył K. Lapter, Warszawa: "Książka i Wiedza" 1949.
  • (przedmowa) Upton Sinclair, Kryminalista, tł. Antonina Sokolicz, przedmowa K. Lapter, Warszawa: "Książka i Wiedza" 1949.
  • (wstęp) John Galsworthy, Walka, przekład J. Mondscheina, w adaptacji scenicznej Tadeusza Żuchniewskiego, wstępem zaopatrzył K. Lapter, Warszawa: "Książka i Wiedza" 1949.
  • Jean Laffitte, Grupa Valmy: sztuka w 3 aktach, adaptacja sceniczna K. Laptera, Warszawa: "Książka i Wiedza" 1950.
  • (przedmowa) Robert Tressall, Filantropi w łachmanach, z jęz. ang. tł. Wacław Serafin, przedmową opatrzył Karol Lapter, Warszawa: "Czytelnik" 1951 (wyd. 2 – t. 1-2, 1953).
  • Walka o pokój na V sesji ONZ: wybór materiałów, komentarze M. Lachsa, red. odpow. K. Lapter, Warszawa: "Książka i Wiedza" 1951.
  • Trzynasty punkt Wilsona, Warszawa: Szkoła Partyjna przy KC PZPR. Katedra Polskiego Ruchu Robotniczego 1954.
  • Druga wojna światowa: wybór dokumentów. Cz. 1, zebrał Karol Lapter przy współpracy Tadeusza Antonowicza, Warszawa: WAP 1960.
  • II wojna światowa 1939-1945: dokumenty i materiały, Warszawa: Wyższa Szkoła Nauk Społecznych przy KC PZPR 1960.
  • (przedmowa) Zygmunt Modzelewski, Polityka zagraniczna Polski: artykuły i przemówienia, przedmowa K. Lapter, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1960.
  • Powstanie Stanów Zjednoczonych i pierwszy okres ich istnienia do r. 1815, Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych 1960.
  • Les garanties anglaises accordees à la Pologne en 1939, Varsovie: Institut Polonais des Affaires Internationales 1961.
  • II wojna światowa 1939-1945 : dokumenty i materiały, Warszawa: Wyższa Szkoła Nauk Społecznych przy KC PZPR 1961.
  • Organizacja Narodów Zjednoczonych [geneza i struktura]: podstawowe dokumenty 1945-1960, Warszawa: Wyższa Szkoła Nauk Społecznych przy KC PZPR 1961 (wyd. – 1962).
  • Stosunek mocarstw do sprawy polskiej podczas I wojny światowej: lata 1914-1918, Warszawa: Wyższa Szkoła Nauk Społecznych przy KC PZPR 1961.
  • Druga wojna światowa: wybór dokumentów. Cz. 2, zebrał Karol Lapter przy współpracy Tadeusza Antonowicza, Warszawa: WAP 1962.
  • Pakt Piłsudski – Hitler: polsko-niemiecka deklaracja o niestosowaniu przemocy z 26 stycznia 1934 roku, Warszawa: "Książka i Wiedza" 1962.
  • Zarys stosunków polsko-radzieckich w latach [1917-1960. Cz. 1], 1917-1939, Warszawa: Wyższa Szkoła Nauk Społecznych przy Komitecie Centralnym Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej 1962.
  • Druga wojna światowa: wybór dokumentów. Cz. 3: Zakończenie i likwidacja skutków wojny, zebrał Karol Lapter przy współpr. Tadeusza Antonowicza, Warszawa: WAP 1963.
  • (przedmowa) Wiktor Israelan, Historia dyplomatyczna 1941-1945, tł. Jan Krzyżanowski, przedmowa Karol Lapter, Warszawa: "Czytelnik" 1963.
  • Druga wojna światowa: wybór dokumentów. Cz. 1, zebrał Karol Lapter, przy współpr. Tadeusza Antonowicza, Warszawa: WAP 1965.
  • Druga wojna światowa: wybór dokumentów. Cz. 2, zebrał Karol Lapter, przy współpr. Tadeusza Antonowicza, Warszawa: WAP 1965.
  • Sprawy polskie na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r. : dokumenty i materiały, t., red. zbioru: Remigiusz Bierzanek i Józef Kukułka, oprac. Karol Lapter et al., Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1965.
  • Stosunki międzynarodowe po II wojnie światowej lata 1945-1950: dokumenty i materiały, wybór, oprac. i wstęp Karol Lapter, Warszawa: Wyższa Szkoła Nauk Społecznych przy KC 1965.
  • External and internal sources of international tension, London 1966.
  • COMECON – some problems of economic cooperation among the East european countries, Stockholm: Utrikespolitiska Institutet 1970.

Odznaczenia i orderyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Paweł Ceranka, Podstawowa Organizacja Partyjna PZPR w Ministerstwie Spraw Zagranicznych 1949–1989, w: Pamięć i Sprawiedliwość, 1 (27) 2016, s. 300.
  2. Tadeusz Rutkowski, Nauki historyczne w Polsce 1944-1970. Zagadnienia polityczne i organizacyjne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2007, s. 498-469, przyp. 3 i 4.
  3. M.P. z 1952 r. nr 9, poz. 77.
  4. M.P. z 1947 r. nr 16, poz. 35.

BibliografiaEdytuj

  • Tadeusz Rutkowski, Nauki historyczne w Polsce 1944-1970. Zagadnienia polityczne i organizacyjne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2007, s. 194, przyp. 295.