Kartoszyno

wieś w województwie pomorskim

Kartoszyno (kaszb. Kôrtoszëno, niem. Kartoschin)[1] – stara kaszubska wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Krokowa. Położona nad Jeziorem Żarnowieckim i rzeką Piaśnicą.

Kartoszyno
wieś
ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat pucki
Gmina Krokowa
Strefa numeracyjna 58
Kod pocztowy 84-110
Tablice rejestracyjne GPU
SIMC 0990209
Położenie na mapie gminy Krokowa
Mapa lokalizacyjna gminy Krokowa
Kartoszyno
Kartoszyno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kartoszyno
Kartoszyno
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Kartoszyno
Kartoszyno
Położenie na mapie powiatu puckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu puckiego
Kartoszyno
Kartoszyno
Ziemia54°44′17″N 18°05′49″E/54,738056 18,096944
Panorama Kartoszyna i Jeziora Żarnowieckiego widoczna z Nadola.

Wieś Klasztoru Cysterek w Żarnowcu w powiecie puckim województwa pomorskiego w II połowie XVI wieku[2]. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

HistoriaEdytuj

Kartoszyno to dawna wieś, której teren to jedno z najstarszych miejsc osadnictwa na Pomorzu. Na Górze Zamkowej, u której podnóża jest położona miejscowość, odkryto pozostałości grodziska z okresu wczesnego średniowiecza (VIII-IX wiek). Pierwsze wzmianki o Kartoszynie pochodzą z 1284 roku. W historycznych dokumentach miejscowość widnieje pod nazwami: Kartoszyn (niem. Kartoschin), Karthusin itp. Początkowo wieś należała do zakonu cysterek, następnie benedyktynek. W dwudziestoleciu międzywojennym w jej okolicach przebiegała granica polsko-niemiecka.

W niedalekim Nadolu znajduje się skansen, w którym zrekonstruowano pochodzącą z Kartoszyna zagrodę chłopską z XIX wieku.

Od 1982 roku Kartoszyno było miejscem budowy Elektrowni Jądrowej Żarnowiec, której to budowy nigdy nie dokończono – została przerwana w roku 1990. Dla części przesiedlonych wówczas mieszkańców postawiono domy w niedalekim Odargowie. O losach rodzin, które w związku z budową elektrowni zmuszone były opuścić swoje domy, nakręcony został film dokumentalny „Ojcowizna” w reżyserii Ireneusza Englera.

Strefa budowy „Elektrowni Żarnowiec” uzyskała zelektryfikowane połączenie kolejowe z Wejherowem (linia ta w latach 80. XX wieku miała stanowić element zelektryfikowanego połączenia do Elektrowni Jądrowej w Żarnowcu – perspektywicznego rozszerzenia sieci trójmiejskiej SKM). W ostatnich latach trakcja elektryczna została całkowicie zdemontowana, a sama linia zawieszona.

WspółczesnośćEdytuj

W 1993 roku na terenie, gdzie miała powstać elektrownia, utworzono Strefę Ekonomiczną Żarnowiec. Miało to na celu zagospodarowanie terenu i udostępnienie istniejącej infrastruktury pod działalność przemysłową. W 1997 roku w wyniku fuzji strefa przyjęła nazwę Specjalnej Strefy Ekonomicznej Żarnowiec-Tczew. Obecnie, po kolejnych przekształceniach, jest to Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna – Teren Żarnowiec.

Grunty i budynki na terenie Strefy, sprzedawane przedsiębiorstwom produkcyjnym i usługowym, są już w większości zagospodarowane. Dziś w Kartoszynie mieści się kilkadziesiąt przedsiębiorstw działających w różnorodnych branżach – m.in. budowlanej, chemicznej, tworzyw sztucznych, wyrobów metalowych, informatycznej, przetwórstwa rybnego i innych. W planach była również budowa Żarnowieckiej Elektrowni Gazowej.

Na terenie Kartoszyna leżą następujące ulice: Budowlana, Leśna, Okrężna, Prosta, Przemysłowa, Spokojna, Stolarska, Torfowa, Widokowa i Żarnowiecka.

PrzypisyEdytuj

  1. Dr F. Lorentz: Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem. (​ISBN 83-60437-22-X​) (​ISBN 978-83-60437-22-3​)
  2. Mapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w.: rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 103.

Linki zewnętrzneEdytuj