Otwórz menu główne

Karwodrza

wieś w województwie małopolskim

Karwodrzawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Tuchów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Karwodrza
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Tuchów
Liczba ludności (2006) 937 [1]
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 33-170[2]
Tablice rejestracyjne KTA
SIMC 0834099
Położenie na mapie gminy Tuchów
Mapa lokalizacyjna gminy Tuchów
Karwodrza
Karwodrza
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Karwodrza
Karwodrza
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Karwodrza
Karwodrza
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnowskiego
Karwodrza
Karwodrza
Ziemia49°55′17″N 21°04′04″E/49,921389 21,067778

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Karwodrza[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0834107 Dół część wsi
0834113 Góra część wsi
0834120 Mogiła część wsi
0834136 Podlesie część wsi
0834142 Rola część wsi
0834159 Stawiska część wsi

HistoriaEdytuj

Jan Długosz w statystycznym opisie beneficjów w Małopolsce wymienia Karwodrzę jako wioskę szlachecką, należącą do parafii piotrkowickiej. Karwodrza jako nowa osada szlachecka powstała prawdopodobnie pod koniec XIV w., ale została odnotowana dopiero w 1445. W 1470 Jan z Baranowa oddał Mikołajowi Nanajce herbu Starykoń kilka wsi m.in. Karwodrzę. W 1536 wieś należała do Zygmunta Wielogłowskiego, w 1782 do Pawła Niemyskiego, a w 1830 do Floriana Niemyskiego, który zginął podczas rabacji galicyjskiej[5].

W 1872 nowym właścicielem majątku został Karol Berké, który wraz z rodziną zamieszkał w modrzewiowym dworze. Od tamtej pory, aż do 1945 dwór oraz folwark w Karwodrzy należały do tej rodziny[5].

Tradycja ustna mówi, że Karol Berké przyjeżdżając do Karwodrzy z Węgier, w obawie przed grasującymi wówczas bandami rabusiów przywiózł ze sobą mnóstwo pieniędzy ukrytych w bambusowej lasce. Miało to miejsce pod koniec lat pięćdziesiątych XIX wieku. Dziedzic ten zmarł w Tarnowie w 1891, pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu w Piotrkowicach[5].

Spadkobiercą Karola został jego jedyny syn Karol Jan Berké, który ożenił się z córką architekta z Tarnowa Marią Jurską. W 1885 zbudował jednopiętrowy, murowany dwór, na którym jego żona z zamiłowania poetka umieszczała liczne cytaty[5]. Założył winnicę, sad morelowy, hodowlę jedwabników i stadninę koni. Zbudował cegielnię, tartak, młyn i wodociąg. Był właścicielem trzech karczm. Karol J. Bierke był również fundatorem kilku obiektów sakralnych takich jak kościół w Piotrkowicach, kapliczka św. Jana, krzyż przydrożny oraz kaplica dworska. Przyczynił się też do powstania miejscowej szkoły. Zmarł w 1907 roku a jego żona Maria w 1919. Po śmierci właścicieli dwór podupadł finansowo więc majątek wydzierżawiono. Dzierżawcami byli: Jordan, Armatys i Kaźmierczyk. W 1945 roku majątek dworski został odebrany właścicielom i rozparcelowany[5].

W 1952 roku w dworze utworzono Państwowy Dom Pomocy Społecznej dla dorosłych[5].

W 2016 po wyroku sądowym nakazującym zwrot mienia prawowitym właścicielom, Starostwo Powiatowe w Tarnowie odkupiło od spadkobierców budynek DPS wraz z przyległym terenem za kwotę 2 mln zł[6].

EdukacjaEdytuj

W Karwodrzy znajduje się Zespół Szkół im. o. Władysława Witkowskiego - redemptorysty. W skład placówki wchodzi szkoła podstawowa z klasami od IV do VI oraz gimnazjum, do którego uczęszczają dzieci z czterech pobliskich wsi: Łowczowa, Piotrkowic, Zabłędzy i Karwodrzy a także części Trzemesnej. Szkoła jako pierwsza w Polsce otrzymała za patrona redemptorystę, kustosza Tuchowskiego Sanktuarium NNMP w latach 1967-1973. Od 2005 roku dyrektorką szkoły, która stała się zespołem miejscowej szkoły podstawowej i Publicznego Gimnazjum nr 1 w Tuchowie, jest mgr Ewa Sawicka.

PrzypisyEdytuj

  1. Strona Tuchowa
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. a b c d e f Plan Odnowy Miejscowości Karwodrza.
  6. DPS w Karwodrzy nie będzie musiał się wyprowadzać z byłego dworku - Tarnów - Wiadomości - Radio Kraków, radiokrakow.pl [dostęp 2019-07-06] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj