Kasztelanowie i starostowie małogoscy

lista w projekcie Wikimedia

Kasztelanowie i starostowie małogoscy od XIII wieku do czasów wojen napoleońskich. Wzmianki o pierwszych kasztelanach małogoskich pochodzą z XIII wieku. Około roku 1243 wcielono kasztelanię małogoską do ziemi sandomierskiej. Około połowy XIV wieku, z chwilą przeniesienia władz administracyjnych do Chęcin Małogoszcz utracił swą rangę i aż do roku 1796 wchodził w skład powiatu chęcińskiego, będąc siedzibą starostwa niegrodowego. Pierwszym starostą małogoskim był późniejszy miecznik krakowski Zyndram z Maszkowic herbu Słońce. Rezydencja starosty małogoskiego niegrodowego znajdowała się w Cieślach[1]. Około 1638 roku starosta małogoski Samuel z Brzezia Lanckoroński wzniósł nowy dwór i utrzymywał w Cieślach chorągiew jazdy[2].

Kasztelanowie
Starostowie[7]

PrzypisyEdytuj

  1. SPPP, t.II, nr 787
  2. Kasper Niesiecki, t.III, s.28
  3. Daty są datami sprawowania urzędu przez te osoby
  4. Mikołaj był synem komesa Chociemira z rodu Zadorów. W latach 1243-1263 piastował kolejno urzędy kasztelana bieckiego, kasztelana lubelskiego i kasztelana małogojskiego. Por. S. Cynarski, Dzieje rodu Lanckorońskich z Brzezia, PWN, Warszawa-Kraków 1996, s. 33
  5. Daty wystawienia Mikołaja Róży na urzędzie kasztelana małogoskiego pokrywają się z okresem, kiedy z tymże tytułem wymieniony był Zbigniew Bąk z Bąkowej Góry
  6. Nominację na kasztelana małogoskiego wystawiono z datą 9 października 1603. Urzędu tego J. Zb. Ossoliński nie zdążył zapewne objąć, gdyż już 26 listopada tego roku został mianowany kasztelanem żarnowskim. Por. Polski Słownik Biograficzny, tom XXIV, s. 429
  7. Por. E. Kosik, Starostwo niegrodowe małogoskie od XV do końca XVIII, „Studia Historyczne”, R. 19, 1976, z.4, s. 520 i nn.
  8. Stanisław Lanckoroński, syn Samuela, starostwo małogoskie otrzymał dzięki cesji matki. W 1624 Samuel Lanckoroński otrzymał dla swej żony, Zofii Firlej z Dąbrowicy, prawo wspólności na starostwie małogoskim. Por. S. Cynarski, Dzieje rodu Lanckorońskich z Brzezia, PWN, Warszawa-Kraków 1996, s. 165; E. Kosik, Starostwo niegrodowe małogoskie od XV do końca XVIII, „Studia Historyczne”, R. 19, 1976, z.4, s. 522
  9. Epitafium Józefata Szaniawskiego, wykonane z czarnego marmuru znajduje się w kościele pw. św. Stanisława w Sobkowie. Ma ono formę barokowego kartusza z herbem Junosza.

Warto przeczytaćEdytuj

  • Cz. Hadamik, D. Kalina, E. Traczyński, Miasto i Gmina Małogoszcz, Kielce 2006.
  • Michał Rawita-Witanowski Dawny powiat chęciński, Kielce 2002.