Otwórz menu główne

Katalońskie kościoły romańskie z doliny Vall de Boí

Katalońskie kościoły romańskie z doliny Vall de Boí – grupa dziewięciu świątyń romańskich znajdujących się w Katalonii, w historycznym okręgu Ribagorça, wpisanych 30 listopada 1980 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Katalońskie kościoły romańskie z doliny Vall de Boí[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
ilustracja
Państwo  Hiszpania
Typ kulturowy
Spełniane kryterium II, IV
Numer ref. 988
Region[b] Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2000
na 24. sesji
Chrystus Pantokrator – fresk z kościoła San Climente

Historia fresków w Vall de BoíEdytuj

Na początku XX wieku postanowiono poznać i skatalogować freski anonimowych malarzy znajdujące się we wnętrzu kościołów znajdujących się na obszarze doliny Vall de Boi. Kościoły romańskie z racji swojego położenia przez wiele lat były zapomniane lub nieznane historykom sztuki. W 1907 roku za sprawą ekspedycji zorganizowanej przez Instituto de Estudios Catalanes, w której czynny udział brał m.in. architekt Josep Puig i Cadafalch[1]. W latach 1905 i 1909 muzeum barcelońskie wydało katalog prac, który przyczynił się do powstania koniunktury na katalońskie zabytki i przyciągnęły rzeszę chętnych do ich zakupu prywatnych kolekcjonerów oraz muzea, głównie ze Stanów Zjednoczonych. Włodarze regionu Taüll sprzeciwili się tym praktykom i zablokowali możliwość rozsprzedania fresków z ich kościołów. By chronić zabytki postanowiono, za pomocą specjalnej techniki zwanej strappo, przenieść je na płótno i umieścić w Museu Nacional d’Art de Catalunya w Barcelonie. W latach 1919-1923, za sprawą konserwatora zabytków Franca Steffanoniego, większość zachowanych fresków udało się ochronić przed grabieżą[2]

Lista kościołów z doliny Vall de Boí[3][4]Edytuj

Kod Nazwa świątyni Miejsce Opis Grafika
988-001 Kościół Sant Feliu w Barruera Barruera Kościół znajdujący się pod miejscowością Barruera; pierwsze wzmianki o nim pochodzą z końca XIII wieku. Pierwotnie posiadał trzy nawy, obecnie z jedyną ze sklepieniem kolebkowym z półkolistą absydą od południowej strony. W północnej części znajduje się kaplica. W południowo-wschodnim narożniku znajduje się prosta dzwonnica. W XVI wieku kościół przeszedł remont, podczas którego dodano dwie gotyckie kaplice oraz gotycka fasadę zachodnią.  
Galeria zdjęć
988-002 Kościół Sant Joan w Boí Boí Kościół Sant Joan mieści się przy wjeździe do miejscowości. Zbudowany został z trzema nawami, z absydą na wschodnim krańcu dwóch bocznych naw. Pierwotnie drewniany dach został zastąpiony dachem kamiennym. Przy południowej ścianie znajduje się dzwonnica wykonana w lombardzkim stylu. W XVIII wieku przeprowadzono gruntowny remont. W 1960 roku usunięto freski, jakie zdobiły wnętrze kościoła i przeniesione do MNAC. W kościele można podziwiać kopię zbioru XII obrazów przedstawiające różne sylwetki zwierzęce; oryginały znajdują się w barcelońskim muzeum.  
Galeria zdjęć
988-003 Kościół Santa Maria w Taüll Taüll Kościół został konsekrowany dzień po poświęceniu kościoła San Climente, 11 grudnia 1123 roku przez biskupa Roda de Isábena, Ramón de Barbastro (Guillem Ramon). Zbudowany z kamienia z trzema nawami zakończonymi absydą, z dzwonnica w południowej nawie. W XVIII wieku świątynia została poddana renowacji, dodano nową kopułę. W 1970 miały miejsca ostatnie prace remontowe, podczas których kopuły usunięto. We wnętrzu znajdowały się freski; najbardziej znany jest wizerunek Madonny tronującej przypisywany anonimowemu artyście zwanym Mistrzem Santa Maria z Tahull. W 1918 roku dzieło zostało przeniesione do MNAC.  
Galeria zdjęć
988-004 Kościół San Climente w Taüll Taüll Kościół zbudowany na przełomie XI i XII wieku, w miejsce starszej świątyni; jego konsekracja nastąpiła 10 grudnia 1123 roku, o czym świadczy zachowany napis na jednej z kolumn. Poświęcenia dokonał biskup Roda de Isábena, Ramón de Barbastro (Guillem Ramon). Przykład sztuki romańskiej z wpływami stylu lombardzkiego i bizantyjskiego widocznego w dekoracjach wewnętrznych, jak i zewnętrznych budynku. Świątynia posiada w południowo-wschodnim rogu pięciopiętrową dzwonnicę, wybudowaną w stylu bizantyjskim na planie kwadratu. Kościół San Climente najbardziej znany jest z zachowanych fresków, a głównie z przedstawienia wizerunku Chrystusa Pantokratora w absydzie świątyni. Dzieło przypisuje się anonimowemu artyście zwanym Mistrzem z Tahull.  
Galeria zdjęć
988-005 Kościół Santa Maria w Cóll Cóll Kościół Wniebowzięcia NMP jest budynkiem jednonawowym ze sklepieniem kolebkowym, z dwukondygnacyjną dzwonnicą zbudowaną na planie kwadratu. Na pierwszej kondygnacji widoczne są dwa małe otwory okienne, na drugim duże okna z dzwonami. Świątynia konsekrowana była w 1110 roku i posiada gotyckie zdobienia.  
Galeria zdjęć
988-006 Kościół Santa Maria w Cardet Cardet Niewielki kościółek stojący u wylotu wsi Cardet na stromym zboczu. Zbudowany z pojedynczą nawą z absydą, pokrytą sklepieniem krzyżowym. W podziemiach absydy znajduje się krypta. Pierwsze wzmianki pochodzą z XI wieku. Na przestrzeni wieków budowla przeszła kilka remontów: w XII, XIII, XVII i XVIII wieku. Wnętrze posiada barokowy wystrój.  
galeria zdjęć
988-007 Kościół La Nativitat w Durro Durro Kościół położony jest na wysokości 1386 m n.p.m., w małej miejscowości Durrës. Pierwsza wzmianka na temat świątyni pochodzi z XI wieku. Posiada jedna nawę i pojedynczą absydę oraz pięciokondygnacyjną dzwonnicą z małymi otworami okiennymi.  
Galeria zdjęć
988-008 Kościół Sant Quirc w Durro Durro Mały kościółek-pustelnia o prostej architekturze. Nawa pokryta jest sklepieniem kolebkowym, zakończona prezbiterium nieco wyższym niż pozostała część nawy. Posiada łukowe drzwi wejściowe z ciosów kamiennych tzw. kliniec. Świątynia posiada małe otwory okienne w fasadzie zachodniej, przez co jest słabo oświetlona. W zachodniej części znajduje się mała dzwonnica.  
Galeria zdjęć
988-009 Kościół Santa Eulàlia w Erill la Vall Erill la Vall Kościół posiada jedną długą nawę z potrójną półkolistą absydą. Od zewnętrznej strony znajduje się portyk ozdobiony cylindrycznymi kolumnami. Drewniany dach zastąpił sklepienie kolebkowe. Przy kościele znajduje się sześciopiętrowa, 23-metrowa dzwonnica, przykład typowej lombardzkiej architektury Vall de Boi. Wieża ozdobiona jest podwójnymi oknami z łukowymi ramami. W zakrystii znajdowała się XII wieczna grupa rzeźb zwana El Davallament, obecnie częściowo znajdująca się w MNAC i w Muzeum Episkopatu w Vic.  
Galeria zdjęć

PrzypisyEdytuj

  1. Opis na happy-barcelona
  2. Catalan Romanesque Churches of the Vall de Boí (ang.). unesco.org. [dostęp 2014-11-20].
  3. IGLESIAS ROMANICAS DE LA VALL DE BOI (ang.). Turismo y camping en España. [dostęp 2014-11-20].
  4. The Churches (ang.). Centre del Romanic de la Vall de Boi. [dostęp 2014-11-20].