Katastrofa lotu Lauda Air 004

wypadek lotniczy

Katastrofa lotu Lauda Air 004 wydarzyła się 26 maja 1991 roku o godzinie 23:17 w prowincji Suphanburi w Tajlandii. Boeing 767 austriackich linii Lauda Air rozbił się podczas planowego lotu z Bangkoku do Wiednia. W wypadku zginęło wszystkich 213 pasażerów i 10 członków załogi.

Katastrofa lotu Lauda Air 004
Ilustracja
Boeing 767-3Z9-ER Lauda Air (OE-LAV), który uległ katastrofie.
Państwo

 Tajlandia

Miejsce

Park Narodowy Phu Toei

Data

26 maja 1991

Godzina

23:17 czasu lokalnego
18:17 czasu polskiego

Rodzaj

Zderzenie z ziemią

Przyczyna

Niekontrolowane włączenie się odwracacza ciągu podczas lotu

Ofiary

223 osoby

Ocaleni

0 osób

Statek powietrzny
Typ

Boeing 767-3Z9ER

Nazwa

Wolfgang Amadeus Mozart

Użytkownik

Lauda Air

Numer

OE-LAV

Start

Tajlandia Bangkok

Cel lotu

Austria Wiedeń

Numer lotu

004

Pasażerowie

213 osób

Załoga

10 osób

Położenie na mapie Tajlandii
Mapa konturowa Tajlandii, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „miejsce zdarzenia”
Ziemia14°44′N 99°27′E/14,733333 99,450000

Dochodzenie wykazało, że do katastrofy doszło poprzez samoistne uruchomienie się odwracacza ciągu silnika nr 1 podczas lotu. Przyczyną było zwarcie.

Katastrofa pozostaje najtragiczniejszą w historii Tajlandii i największą pod względem liczby ofiar katastrofą Boeinga 767[1].

SamolotEdytuj

Maszyna, która uległa katastrofie, to Boeing 767-3Z9ER o numerze seryjnym 24628. Był to 283. wyprodukowany samolot tego typu. Dostarczony do Lauda Air 16 października 1989 roku, otrzymał numer rejestracyjny OE-LAV. Samolot napędzany był dwoma silnikami Pratt & Whitney 4060 (prawy s/n: P724130, lewy s/n: P724134). W momencie katastrofy samolot miał rok i 8 miesięcy, w tym czasie w powietrzu spędził 7444 godziny (1135 cykli start-lądowanie)[2].

Załoga i pasażerowieEdytuj

Załogę lotu 004 Lauda Air dnia 26 maja 1991 roku stanowiło 10 osób:

  • Thomas John Welch (48 lat) – kapitan, posiadał licencję na samoloty typu Boeing 727, Boeing 757 i Boeing 767. Do momentu katastrofy spędził w powietrzu około 11 750 godzin.
  • Josef Thumer (41 lat) – pierwszy oficer, miał na swoim koncie około 6500 godzin lotu[2].

Ponadto na pokładzie znajdowało się 8 członków załogi, obsługujących kabinę pasażerską, a także 213 pasażerów[1].

Narodowość Pasażerowie Załoga Razem
  Austria 74 9 83
  Chiny 58 - 58
  Tajlandia 39 - 39
  Włochy 10 - 10
  Szwajcaria 7 - 7
  Niemcy 4 - 4
  Jugosławia 3 - 3
  Portugalia 3 - 3
  Tajwan 3 - 3
  Stany Zjednoczone 2 1 3
  Filipiny 2 - 2
  Węgry 2 - 2
  Wielka Brytania 2 - 2
  Australia 1 - 1
  Brazylia 1 - 1
  Polska 1 - 1
  Turcja 1 - 1
Razem 213 10 223

Przebieg lotuEdytuj

Lot 004 linii Lauda Air był planowym lotem z Hongkongu do Wiednia, z międzylądowaniem w Bangkoku. O godzinie 23:02 czasu lokalnego, samolot wystartował z lotniska Don Muang i miał do pokonania mierzący około 8500 km drugi odcinek trasy do stolicy Austrii, Wiednia.

O 23:08 załoga dostrzegła ostrzeżenie o błędzie w systemie, który może doprowadzić do uruchomienia odwracacza ciągu silnika w trakcie trwania lotu. Taka sytuacja zwykle się nie zdarza, jako że silniki wyposażone są w szereg zabezpieczeń, które uniemożliwiają włączenie mechanizmu, kiedy samolot nie znajduje się na pasie startowym. Piloci po skonsultowaniu sytuacji pomiędzy sobą i sprawdzeniu roli alarmu w podręczniku (Quick Reference Handbook) nie podjęli żadnych działań, również procedury ich nie przewidywały.

O 23:17 odwracacz ciągu silnika nr 1 uruchomił się samoistnie, co zaskoczyło pilotów. W tym czasie samolot znajdował się nad górzystym terenem pokrytym dżunglą, pomiędzy prowincjami Uthai Thani a Suphanburi. Ostatnie zarejestrowane słowa Thumera brzmiały: Oh, reverser's deployed! („Och, odwracacz ciągu włączony!”). 26 sekund później rejestrator głosów w kabinie zakończył nagrywanie[2].

Samolot w wyniku gwałtownego zmniejszenia prędkości utracił siłę nośną na lewym skrzydle, co doprowadziło do przechyłu maszyny na lewe skrzydło i przejście na plecach do lotu nurkowego z rotacją. Lot 004 rozpadł się w powietrzu z powodu ogromnej prędkości. Jego szczątki spadły do dżungli, 180 km od Bangkoku.

ŚledztwoEdytuj

Śledztwo w sprawie katastrofy lotu 004 linii Lauda Air prowadziła Komisja Badania Wypadków Lotniczych (Aircraft Accident Investigation Committee) przy Ministerstwie Transportu i Komunikacji Tajlandii. Udział wzięli również przedstawiciele Boeinga (producenta samolotu), amerykańskiej Narodowej Rady Bezpieczeństwa Transportu (NTSB) oraz FAA (Federal Aviation Administration)[2].

Części maszyny znajdowały się na powierzchni 1 km2, co świadczyło o tym, że rozpad nastąpił na małej wysokości. Lżejsze kawałki samolotu odnaleziono do 2 km od miejsca uderzenia w ziemię. Na miejscu odnaleziono czarne skrzynki, które przesłano do siedziby NTSB w Waszyngtonie. Analiza wykazała, że odtworzenie danych z rejestratora parametrów lotu (FDR Flight Data Recorder) jest niemożliwe, pożar i wysoka temperatura wpłynęły negatywnie na jakość zapisów. Rejestrator rozmów w kokpicie (CVR Cockpit Voice Recorder) został przeanalizowany, a zapisy dostarczyły informacji o prawdopodobnych przyczynach katastrofy[2].

Odwracacz ciągu lewego silnika był wysunięty, co od razu skupiło uwagę śledczych. Rozważano różne możliwości: działanie załogi (celowe bądź nie), awarię instalacji hydraulicznej, awarię instalacji elektrycznej lub wadliwą naprawę. Na żadną z tych hipotez nie znaleziono dowodów[2].

Badania skutków włączenia się odwracacza ciągu przeprowadzono na symulatorze samolotu Boeing 767. Przy parametrach lotu 004 opanowanie maszyny okazało się niemożliwe. Przeprowadzono też test z samolotem Douglas DC-8. Symulowana awaria odwracacza jednego silnika (25% ciągu- samolot czterosilnikowy) wykazała niemożność utrzymania kontroli (sterowności i lotu horyzontalnego) samolotu[3].

PrzyczynyEdytuj

Za przyczynę katastrofy uznano samoistne włączenie się odwracacza ciągu podczas lotu[1].

NastępstwaEdytuj

W wyniku katastrofy FAA nakazała producentowi samolotu zamontowanie dodatkowych zabezpieczeń we wszystkich maszynach wyposażonych w silniki Pratt & Whitney serii PW4000[2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Accident description. www.aviation-safety.net. [dostęp 2011-07-14]. (ang.).
  2. a b c d e f g Lauda Air B767 Accident Report. www.rvs.uni-bielefeld.de. [dostęp 2011-07-14]. (ang.).
  3. Katastrofa w przestworzach. National Geographic Channel

Linki zewnętrzneEdytuj