Katastrofa na pokazach lotniczych w Pucku

Katastrofa na pokazach lotniczych w Pucku miała miejsce 15 sierpnia 1922 podczas pokazów bombardowania w Pucku[1].

Katastrofa na pokazach lotniczych w Pucku
Państwo  II Rzeczpospolita
Miejsce Puck
Data 15 sierpnia 1922
Godzina 17:45
Ofiary śmiertelne 9 osób
Ranni 35 osób
Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa lokalizacyjna Polski w 1939 r.
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Ziemia54°43′04″N 18°24′31″E/54,717778 18,408611

Okoliczności zdarzeniaEdytuj

We wtorek 15 sierpnia 1922 roku o godz. 17.45, w Pucku, w czasie pokazu bombardowania, w ramach obchodów rocznicy „Cudu nad Wisłą”, załoga wodnosamolotu Lübeck-Travemünde F4 w składzie: chor. pil. Stęmpniewicz – pilot, inż. Aleksander Witkowski – bombardier, z tamtejszego Detaszowanego Dywizjonu Lotniczo-Wywiadowczego wraz z pasażerem – kpt. mar. Kobza nieumyślnie zrzuciła jedną bombę lotniczą o wadze 12,5 kg w tłum widzów obserwujących pokaz w wyniku czego śmierć poniosło 8 osób, jedna osoba zmarła w następstwie doznanych obrażeń ciała, 13 osób zostało ciężko rannych, a 22 osoby lekko ranne[2].

Inżynier Witkowski po zatrzymaniu usiłował dokonać zamachu samobójczego. Pochodził z Kowalewa koło Torunia. W czasie I wojny światowej pełnił służbę w lotnictwie niemieckim. Inżynier Witkowski wyrzucił bombę z wodnosamolotu rękoma.

Tego samego dnia około godz. 10.00, w czasie uruchamiania silnika w samolocie pilotowanym przez chorążego Stęmpniewicza, śmigło złamało rękę mechanikowi, matowi Matysikowi.

Niedbalstwo władz wojskowych, odpowiedzialnych za bezpieczeństwo pokazu z użyciem amunicji lotniczej, spowodowało w Pucku „ogólne wzburzenie niemające granic”. Wojskowy Sąd Admiralski uznał za winnych spowodowania wypadku: dowódcę dywizjonu komandora podporucznika Wiktoryna Kaczyńskiego oraz kierownika warsztatów lotniczych urzędnika wojskowego XI rangi Aleksandra Witkowskiego.

OfiaryEdytuj

 
Nagrobek Wasilija Kowaliewa, jednej z ofiar wypadku; Łódź, cm. prawosławny.
 
Wasilij Wasiliewicz Kowaliew, marynarz Polskiej Marynarki Wojennej.
Zabici i zmarli z ran
  1. sierżant Jelonek,
  2. żona sierżanta Jelonka,
  3. córka sierżanta Jelonka,
  4. urzędnik wojskowy XI rangi Wilhelm Kubas,
  5. marynarz Mikołaj Jezień,
  6. marynarz Wasilij (pol.: Bazyli) Kowaliew (pochowany na cmentarzu prawosławnym przy ul. Ogrodowej w Łodzi)[a],
  7. marynarz Antoni Mostalarek,
  8. marynarz Andrzej Gański,
  9. Wacław Toczyski, syn kmdr. ppor. inż. Kajetana Toczyskiego, zmarł w następstwie doznanych obrażeń ciała,
ranni
  • por. Narkiewicz z Obozu Ćwiczebnego Rzucewo (lekko),
  • chor. Gembaldt (lekko),
  • 12 marynarzy, w tym 5 ciężko,
  • 21 cywili, w tym 8 ciężko[2].

UwagiEdytuj

  1. Aktualnie w tym miejscu współczesny pochówek z płaską płytą nagrobną, która nie zasłania pomnika Kowaliowa. Pomnik został odnowiony staraniem Tow. Opieki nad Starym Cmentarzem w Łodzi ok. 2005.

PrzypisyEdytuj

  1. Gazeta Bydgoska Nr 42 z 20 sierpnia 1922 r. Słowo Pomorskie Nr 188 z 18 sierpnia 1922 r. Andrzej Morgała, Samoloty w polskim lotnictwie morskim s. 19 podał, że zdarzenie miało miejsce 15 lipca 1922 r. W wypadku miały zginąć dwie osoby cywilne, a kolejnych trzynaście osób zostać rannych.
  2. a b Komunikat MSWojsk. ↓.

BibliografiaEdytuj

  • W sprawie katastrofy w Pucku. „Polska Zbrojna”. 239, s. 3, 1922-09-03. Warszawa. 
  • Gazeta Bydgoska z 1922
  • Słowo Pomorskie z 1922
  • Andrzej Morgała, Samoloty w polskim lotnictwie morskim, Biblioteczka Skrzydlatej Polski tom 27, Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, Warszawa 1985, ​ISBN 83-206-4078-8​.