Kazimierz Przybyłowski

polski prawnik

Kazimierz Karol Przybyłowski (ur. 9 października 1900 we Lwowie, zm. 1 października 1987 w Krakowie) – polski prawnik, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie i Uniwersytetu Jagiellońskiego (od 1945), członek Komisji Kodyfikacyjnej RP, ostatni dziekan Wydziału Prawa UJK, adwokat.

Kazimierz Przybyłowski
Data i miejsce urodzenia 9 października 1900
Lwów
Data i miejsce śmierci 1 października 1987
Kraków
profesor nauk prawnych
Alma Mater Uniwersytet Lwowski
Doktorat 1923
Habilitacja 9 maja 1927
Profesura 5 grudnia 1929
Uczelnia Uniwersytet Lwowski
Uniwersytet Jagielloński
Katolicki Uniwersytet Lubelski
Dziekan Wydziału Prawa
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi
Odznaka pamiątkowa „Orlęta”

ŻyciorysEdytuj

Urodzony 9 października 1900 we Lwowie, w rodzinie Piotra i Julii z Kozaków. Ukończył 4 klasy szkoły ludowej, a następnie VI gimnazjum, zdając w 1918 egzamin dojrzałości. W okresach: grudzień 1917 – lipiec 1918 służył w Polskim Korpusie Posiłkowym. Od 21 listopada 1918 do 21 sierpnia 1919 w Wojsku Polskim[1]. Za walkę w obronie Lwowa w 1918 otrzymał odznakę „Orlęta”. Następnie jako ochotnik (bombardier) Wojska Polskiego walczył w wojnie z Rosją Sowiecką (lipiec – listopad 1920).

W latach 19191922 studiował na Wydziale Prawa UJK we Lwowie. W okresie od września 1922 do marca 1924 odbył aplikację w Prokuratorii Generalnej we Lwowie. W marcu 1924 został mianowany asesorem, a w czerwcu 1929 referendarzem Prokuratorii Generalnej RP, oddział we Lwowie. Zwolniony został ze służby w Prokuratorii w styczniu 1930 z powodu mianowania go profesorem nadzwyczajnym prawa cywilnego w UJK.

Od 1923 był asystentem przy Katedrze Prawa Cywilnego, kierowanej przez prof. Ernesta Tilla i Romana Longchamps de Bérier. Po rocznych studiach we Francji (Strasburg, Paryż) oraz w Szwajcarii (Bazylea) w dniu 6 maja 1927 habilitował się, otrzymując stopień naukowy docenta prawa cywilnego na Wydziale Prawa UJK. W roku akademickim 1927/1928 był zastępcą na II Katedrze prawa cywilnego (po zmarłym prof. E. Tillu). 5 grudnia 1929 Prezydent RP mianował go profesorem nadzwyczajnym prawa cywilnego na UJK, a 4 kwietnia 1936 profesorem zwyczajnym prawa cywilnego w UJK od roku akademickiego 1936/1937[2].

W latach 1934/35 – 1936/37 był delegatem Wydziału Prawa do Senatu Akademickiego UJK, a latach 1937/38[3] – 1939/40 dziekanem Wydziału Prawa (po raz trzeci wybrany na przełomie czerwca/lipca 1939[4], funkcję pełnił do 5 grudnia 1939).

Od 1928 kierował II Katedrą Prawa Cywilnego UJK, a od 1932 Zakładem Prawa Międzynarodowego Prywatnego na WP UJK. W latach 1930–1939 wykładał prawo prywatne międzynarodowe w Akademii Handlu Zagranicznego we Lwowie, a w latach 1931–1939 i 1945–53 wykładał również prawo cywilne w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W latach 1940–41 i 1944–45 kierował katedrą prawa cywilnego na Państwowym Uniwersytecie Lwowskim (od 8 stycznia 1940 Państwowym Uniwersytecie Lwowskim im. Iwana Franki). W latach 1941–1945 kierował tajnym Wydziałem Prawa UJK.

Aresztowany 3 stycznia 1945 w ramach sowieckiej akcji przeciwko „polskim nacjonalistom i folksdojczom”, więziony był wraz z kilkunastoma innymi polskimi uczonymi w obozie kontrolno-filtracyjnym nr 037 w Krasnodonie, skąd został zwolniony 8 września 1945.

W październiku 1945 został zmuszony wraz z innymi Polakami do opuszczenia Lwowa i przeniósł na Uniwersytet Jagielloński, gdzie wykładał w latach 1945–1971 będąc profesorem zwyczajnym na Wydziale Prawa UJ. W 1985 Wydział Prawa UJ nadał mu godność doktora honoris causa[5].

Opublikował m.in.: Klauzula rebus sic stantibus w rozwoju historycznym (Lwów 1926), Wpływ zmiany stosunków na zobowiązania (Klauzula rebus sic stantibus – jej renesans w dobie współczesnej) (Lwów 1926), Der Einfluß veränderter Umstände auf die schuldverhältnisse in der polnischen Rechtsprechung und Literatur (Berlin 1929), Podstawowe zagadnienia z zakresu ochrony posiadania (Lwów 1929), Czasowe ograniczenie roszczeń posesoryjnych (Lwów 1931), Kilka uwag o znaczeniu rejestru statków powietrznych w zakresie praw rzeczowych (Poznań 1937), Prawo prywatne międzynarodowe, cz. I (Lwów 1935), Z problematyki stosowania obcych norm kolizyjnych. Ustawowe uregulowanie uwzględnienia obcych norm kolizyjnych w polskim prawie międzynarodowym prywatnym (Kraków 1959).

Jego uczniami byli m.in.: Bronisław Walaszek, Sylwester Wójcik, Mieczysław Sośniak, Franciszek Zachariasiewicz, Józef Skąpski, Maksymilian Pazdan, Edward Drozd, Andrzej Mączyński.

Zmarł 1 października 1987 w Krakowie. Pochowany został 8 października 1987 na Cmentarzu Rakowickim[6] (kwatera PAS 100-85-za gr. rodziny Wadowskich, przy ogrodzeniu)[7].

Od 13 czerwca 1927 był mężem Marii Kazimiery Dworzak[1].

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania. Warszawa: 1939, s. 248. [dostęp 2021-09-20].
  2. Nowi profesorowie na Uniwersytecie lwowskim. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 245 z 24 października 1936. 
  3. Nowe władze na U. J. K.. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 151 z 9 lipca 1937. 
  4. Nowe władze akademickie Uniw. Jana Kazimierza. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 149 z 6 lipca 1939. 
  5. T.K.. Doktorat honoris causa dla prof. K. Przybyłowskiego. „Biuletyn”. Nr 49, s. 67, Czerwiec 1985. Koło Lwowian w Londynie. 
  6. Jan Wiktor Tkaczyński (red.), Pro Memoria III. Profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego spoczywający na cmentarzach Krakowa 1803-2017, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2018, s. 228, ISBN 978-83-233-4527-5.
  7. Lista Pamięci - In memoriam - Uniwersytet Jagielloński, in-memoriam.uj.edu.pl [dostęp 2021-09-20].
  8. M.P. z 1947 r. nr 29, poz. 280 „za wybitne zasługi położone w historycznym dziele przeprowadzenia unifikacji prawa cywilnego”.
  9. M.P. z 1954 r. nr 112, poz. 1589 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej”.

LiteraturaEdytuj

  • S. Grodziski, Komisja Kodyfikacyjna Rzeczypospolitej Polskiej, Czasopismo Prawno-Historyczne 1981, t. XXXIII, z. 1, s. 47 i n.
  • S. Wójcik, Kazimierz Przybyłowski (1900–1987), „Studia Cywilistyczne” 1988, t. XXXIV.
  • S. Wójcik, W stulecie urodzin Kazimierza Przybyłowskiego, „Rejent” nr 10 (115) 2000.
  • S. Wójcik, Kazimierz Przybyłowski (1900–1987), [w:] Uniwersytet Jagielloński. Złota Księga Wydziału Prawa i Administracji, red. Jerzy Stelmach, Wacław Uruszczak, Kraków 2000, s. 367–381.
  • L. Górnicki, Prawo cywilne w pracach Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1919–1939, Wrocław 2000.
  • S. Kalbarczyk, Polscy pracownicy nauki ofiary zbrodni sowieckich w latach II wojny światowej, Warszawa 2001, s. 245.
  • A. Redzik, Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939–1946, Lublin 2006.
  • A. Redzik, Kazimierz Przybyłowski (1900–1987), „Kwartalnik Prawa Prywatnego” 2007, nr 4.

Linki zewnętrzneEdytuj