Otwórz menu główne

Kazimierz Wolny-Zmorzyński (ur. 7 sierpnia 1957 roku w Kielcach) – profesor związany z Uniwersytetem Jagiellońskim, Uniwersytetem Warszawskim, Uniwersytetem Wrocławskim, Uniwersytetem Śląskim oraz Uniwersytetem Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Medioznawca i literaturoznawca. Urodzony w rodzinie nauczycieli akademickich. Od października 2012 profesor tytularny. Matką Kazimierza Wolnego-Zmorzyńskiego jest Helena Wolny, a prapradziadkiem Józef Wolny.

Spis treści

EdukacjaEdytuj

Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego w Kielcach (1976), absolwent filologii polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (studia indywidualne pod opieką naukową prof. dra Henryka Markiewicza 1976-1980); doktorat w 1988 roku na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie na podstawie dysertacji pt. "O poetyce współczesnego reportażu polskiego 1945-1985"; habilitacja na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego w 2003 roku na podstawie książki pt. "Wobec świata i mediów. Ryszarda Kapuścińskiego dylematy dziennikarskie, literackie, społeczno polityczne" (1999)[1].

Kariera zawodowaEdytuj

Od 1984 do 2000 roku tłumacz przysięgły języka niemieckiego przy Sądzie Wojewódzkim w Rzeszowie. W latach 1983-1990 początkowo asystent, następnie adiunkt w Instytucie Filologii Polskiej w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Rzeszowie. Od 1990 do 1994 roku wykładowca na Wydziale Slawistyki Uniwersytetu Budapeszteńskiego. 1996-2007 dyrektor Studium Dziennikarstwa Uniwersytetu Rzeszowskiego. Od 1998 do 2014 roku w Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1999-2001 i 2007-2008 wicedyrektor Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UJ, od 2004 do 2014 kierownik Katedry Genologii Dziennikarskiej i Komunikacji Wizualnej w tymże Instytucie. Redaktor naczelny internetowego kwartalnika Naukowy Przegląd Dziennikarski. W latach 2000-2007 kierownik Zakładu Gatunków Dziennikarskich i profesor Wyższej Szkoły Zarządzania w Rzeszowie (dziennikarstwo i komunikacja społeczna), w latach 2004-2006 kierownik Zakładu Mediów i Komunikacji Społecznej w Instytucie Politologii Uniwersytetu Rzeszowskiego. W latach 2007-2013 profesor w Wyższej Szkole Ekonomii i Prawa im. prof. Lipińskiego w Kielcach (dziennikarstwo i komunikacja społeczna). Od 2008 roku współpracuje z Instytutem Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Wiceprezes Towarzystwa Studiów Dziennikarskich, ekspert Państwowej Komisji Akredytacyjnej oraz Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej, od 2006 roku przewodniczący Kapituły Nagrody Tygodnika "ANGORA".W latach 1994-1996 felietonista "Gazety Wyborczej" oddział w Rzeszowie; 2002-2004 felietonista "Gazety Krakowskiej", pomysłodawca i organizator "Piwnicy Medialnej" w "Piwnicy pod Baranami" (2004-2007) , "Salonu Medialnego" w Klubie Dziennikarza "Pod Gruszką" (2007-2010) w Krakowie oraz Kliniki Dziennikarstwa (od 2016) na Uniwersytecie Wrocławskim[2]. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi. Laureat Nagrody Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego za pracę naukową i dydaktyczną (2003, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013)[3].

DorobekEdytuj

Twórca polskiej genologii dziennikarskiej, autor (wraz z prof. Andrzejem Kaliszewskim) systematyki gatunków dziennikarskich[4] jak również samodzielnie: systematyki reportażu[5], systematyki fotograficznych gatunków dziennikarskich[6], modelu odbiorcy fotografii dziennikarskiej[7] oraz metody oceny i wartościowania fotograficznych gatunków dziennikarskich[8].

Teoria dziennikarstwaEdytuj

  • O poetyce współczesnego reportażu polskiego 1945-1985 (1991)
  • Sztuka reportażu Melchiora Wańkowicza (1991)
  • Teoria literatury. Zarys problematyki (1991, 1995, 1997)
  • Z teorii prozy narracyjnej i reportażu (1992)
  • Wańkowicz o Monte Cassino (1994)
  • Reportaże wojenne Melchiora Wańkowicza 1939-1945 (1995)
  • Reportaż – jak go napisać? (1996; 2004)
  • O twórczości Ryszarda Kapuścińskiego. Próba interpretacji (1998)
  • Wobec świata i mediów. Ryszarda Kapuścińskiego dylematy dziennikarskie, literackie, społeczno-polityczne (1999)
  • Wokół twórczości Melchiora Wańkowicza. W stronę dziennikarstwa, socjologii, polityki oraz krytyki literackiej (1999)
  • Ryszard Kapuściński w labiryncie współczesności (2004)
  • Gatunki dziennikarskie. Teoria, praktyka, język (2006) (2019) – współautorstwo z Wojciechem Furmanem i Andrzejem Kaliszewskim
  • "Fotograficzne gatunki dziennikarskie" (2007)
  • Źródła informacji dla dziennikarza (2008) – współautorstwo z Wojciechem Furmanem, Andrzejem Kaliszewskim i Katarzyną Pokorna-Ignatowicz.
  • O wybranych problemach dziennikarstwa: genologia i mistrzowie (2009)
  • Jaka informacja? Rzecz o percepcji fotografii dziennikarskiej (2010)
  • Fotografia dziennikarska. Teoria-praktyka-prawo (2011)- współautorstwo z Ewą Nowińską, Krzysztofem Groniem, Waldemarem Sosnowskim.
  • Prasowe gatunki dziennikarskie (2014) - współautorstwo z Andrzejem Kaliszewskim, Wojciechem Furmanem i Jerzym Snopkiem.
  • Mistrzowie fotografii dziennikarskiej. Ocena i wartościowanie (2015)
  • Co jest grane? O cechach dystynktywnych gatunków radiowych i telewizyjnych (2016) - współautorstwo z Andrzejem Kaliszewskim
  • Na tropach reportażu i fotografii dziennikarskiej (2018)

Powieści obyczajoweEdytuj

Miniatury literackieEdytuj

  • Codzienność. Notatki z różnych dni (1996)

BibliografiaEdytuj

Daniela Kowalska, Spotkania z człowiekiem. Tom II. Kielce-Morawica 2017, ss. 205-211.

PrzypisyEdytuj

  1. K. Wolny-Zmorzyński, A. Kaliszewski, W. Furman, Gatunki dziennikarskie. Teoria, praktyka, język, 2009, ISBN 978-83-7644-015-6.
  2. K. Wolny-Zmorzyński, K. Konarska (red.), Klinika Dziennikarstwa - Credo., 2016.
  3. K. Wolny-Zmorzyński, E. Nowińska, W. Sosnowski, Fotografia dziennikarska. Teoria, praktyka, prawo., 2011, ISBN 978-83-7561-177-9.
  4. K. Wolny-Zmorzyński, A. Kaliszewski, W. Furman, Gatunki dziennikarskie. Teoria, praktyka, język., 2008.
  5. K. Wolny-Zmorzyński, Reportaż - jak go napisać?, 2004.
  6. K. Wolny-Zmorzyński, Fotograficzne gatunki dziennikarskie., 2008.
  7. K. Wolny-Zmorzyński, Jaka informacja? Rzecz o percepcji fotografii dziennikarskiej., 2011.
  8. K. Wolny-Zmorzyński, Mistrzowie fotografii dziennikarskiej. Ocena i wartościowanie,, 2015.