Otwórz menu główne

HistoriaEdytuj

Pierwsze kino o nazwie „Corso” na 170. miejsc powstało w 1907 roku, kiedy Toruń należał jeszcze do Królestwa Prus. Mieściło się ono w kamienicy na rogu Rynku Nowomiejskiego i ulicy Prostej. W 1931 roku kino to wyposażono w aparaturę dźwiękową firmy „Elektrofon”. Obecnie znajduje się tu sklep spożywczy[1]. Z okresu zaboru pruskiego pochodzi także kino „Palace” przy ul. Mickiewicza, które w okresie II Rzeczypospolitej funkcjonowało pod nazwą „Aria”[2]. Kino to, dysponujące 480. miejscami, wyposażone było w zamontowaną w 1931 roku najnowszą aparaturę dźwiękową. Po 1945 roku zmieniono jego nazwę na „Bałtyk”[3]. Na początku lat 90. XX w. kino zamknięto, a jego salę zaadaptowano na sklep sieci Biedronka.

Na początku lat 20. XX w. otwarto kino „Nowość” z widownią na 200 miejsc przy ul. Bydgoskiej. W latach 30. XX w. zmieniło ono nazwę na „Oaza”, a później na „Tivoli”. Po II wojnie światowej w budynku powstał zakładowy dom kultury Pomorskich Zakładów Wytwórczych Aparatury Niskiego Napięcia (obecnie Apator)[4], a kino nazwano „Echo”. Zamknięto je na początku lat 90. XX w., a w jego miejscu wybudowano pierwszy w Toruniu apartamentowiec[5].

22 lutego 1928 roku otwarto kino przy ul. Strumykowej 3, które pierwotnie nazwano „Lira”, a w latach 30. XX w. zmieniono tę nazwę na „As”. Po 1945 roku kino nazwano „Orzeł” i pod tą nazwą istniało do 27 lipca 2008 roku, kiedy to zostało zamknięte[6]. W 1933 roku przy ulicy Warszawskiej rozpoczęło działalność kino „Mars” z widownią na 600 miejsc, wyposażone w najnowocześniejszy w tamtym okresie w Polsce projektor. Po II wojnie światowej obiekt kontynuował swą funkcję jako Garnizonowy Klub Oficerski, natomiast w latach 60. XX w. kinoteatr zmienił swoją nazwę na „Grunwald[7]. W 2011 roku kino zostało ostatecznie zamknięte[8], a sam budynek od grudnia 2018 roku jest adaptowany na siedzibę Teatru Muzycznego[9].

W okresie międzywojennym istniało także kino „Odeon”, później „Światowid” i „Świt” przy ul. Prostej, dysponujące 420. miejscami. Po 1945 roku działało pod nazwą „Wolność”, a od lat 80. XX w. „Kopernik”. W 2005 roku je zamknięto, a w 2007 roku otwarto tam sklep sieci Biedronka[10].

Toruńskie kina w roku 1939 dysponowały łącznie 2031 miejscami.

W 1945 roku na terenie Oficerskiej Szkoły Artylerii, późniejszej WSOWRiA przy ul. Sobieskiego otwarto kinoteatr „Osa” z salą na ok. 600 miejsc. W latach 90. XX w. kino zamknęło swoje podwoje dla szerokiej publiczności[11], lecz nadal pełni funkcję sali widowiskowej Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia. 4 stycznia 1969 roku otwarto kino” Flisak” przy ul. Idzikowskiego na Podgórzu. Zamknięto je na początku lat 90. XX wieku, a budynek zaadaptowano na siedzibę Archiwum Państwowego[12]. Drugim kinem działającym w lewobrzeżnej części Torunia był „Semafor”. Otwarto je na początku lat 70. XX wieku w budynku Dzielnicowego Domu Kultury. Kino działało do lat 90. XX w[13], a sam DDK przemianowano na Dom Muz.

W 2001 roku przy ul. Podmurnej powstało kameralne „Nasze Kino”, które działało tylko do 2010 roku[14][15].

26 maja 2005 roku otwarto w Toruniu pierwszy multipleks o powierzchni 7 tys. metrów kwadratowych z 12 salami kinowymi. Należy on do sieci Cinema City[16].

Kina współczesneEdytuj

MultipleksyEdytuj

Zdjęcie Nazwa Rok Otwarcia Ilość sal Adres Uwagi
  Cinema City 2005 ul. Czerwona Droga 1-6 12 Pierwszy multipleks w Toruniu
  Cinema City 2011 ul. Broniewskiego 90 8 Znajduje się w CH Toruń Plaza

Kino studyjneEdytuj

Zdjęcie Nazwa Rok otwarcia Ilość sal Adres Uwagi
  Centrum 2008 1 Wały gen. Sikorskiego 13 Znajduje się w Centrum Sztuki Współczesnej. Można tu oglądać zarówno filmy poświęcone sztuce, jak i ambitne produkcje fabularne[17].

InneEdytuj

Zdjęcie Nazwa Rok Otwarcia Adres Uwagi
  Niebieski Kocyk 1996 ul. Gagarina 37 Znajduje się w Klubie Studenckim „Od Nowa”. Pokazy filmowe odbywają się w poniedziałki i wtorki o godzinie 19.00[18].
  Tumult 2011 Rynek Nowomiejski 28 Mieści się w dawnym zborze ewangelickim św. Trójcy[19]. Projekcje filmowe odbywają się tu okazjonalnie.
  Artus Art Cinema 2014 Rynek Staromiejski 6 Znajduje się w piwnicach Dworu Artusa[20]
  Na dużym ekranie, czyli Kino w Teatrze ul. Żeglarska 8 Znajduje się w Teatrze Muzycznym[21][22]

Kina pleneroweEdytuj

Zdjęcie Nazwa Adres Uwagi
  Zamkowe Kino Letnie ul. Przedzamcze 3 Znajduje się na terenie ruin Zamku Krzyżackiego[23]

StatystykiEdytuj

Obecnie w Toruniu czynnych jest siedem kin. Od kameralnych kin klubowych do wielkich multipleksów. Łącznie dysponują one 25. salami. Także w nowo powstałym Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki, w sali kameralnej, gdzie został zainstalowany nowoczesny projektor 3D, można uczestniczyć w projekcjach filmowych[24]. Do projekcji filmowych została przystosowana także Aula Uniwersyteckiej z widownią na blisko 1000 osób[25].

WidzowieEdytuj

Liczba widzów w toruńskich kinach (lata 2008–2017)[26]:

 

Seanse kinoweEdytuj

Liczba seansów w toruńskich kinach (lata 2008–2017):

 

Kina nieistniejąceEdytuj

Zdjęcie Nazwa Adres Data zamknięcia Stan obecny
  Corso róg Rynku Nowomiejskiego i ulicy Prostej 1939 Zaadaptowano na delikatesy
  Palace, Aria, później Bałtyk ul. Mickiewicza 77 początek lat 90. XX w. Zaadaptowano na sklep sieci Biedronka
  Nowość, Oaza, Tivoli, a później Echo ul. Bydgoska 12 początek lat 90. XX w. Powstał w jego miejscu blok mieszkalny
  Flisak ul. Idzikowskiego 6 początek lat 90. XX w. Zaadaptowano na Archiwum Państwowe
  Mars, później Grunwald ul. Warszawska 11 2011 Od grudnia 2018 roku adaptowany na siedzibę Teatru Muzycznego
  Lira, As, później Orzeł ul. Strumykowa 3 2008
  Nasze Kino ul. Podmurna 14 2010
Osa ul. Sobieskiego 36 Nadal pełni funkcję sali widowiskowej Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia
  Semafor ul. Poznańska 52 początek lat 90 XX w. Dom Kultury
  Odeon, Światowid, Wolność, później Kopernika ul. Prosta 5 2005 Zaadaptowano na sklep sieci Biedronka

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Początki kina w Toruniu | Informatorium [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  2. Kina toruńskie w okresie międzywojennym | Informatorium [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  3. Flisak, torun.wyborcza.pl [dostęp 2018-12-27] (pol.).
  4. Echo, Torun.Wyborcza.pl [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  5. Szymon Spandowski, Skrzypiące krzesła przy Bydgoskiej wspomina do dziś pół Torunia, nowosci.com.pl [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  6. [http://torun.wyborcza.pl/torun/56,48723,17655960,lira-as-orzel,,6.html Lira/As/Orze�], Torun.Wyborcza.pl [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  7. Dom Żołnierza - Atrakcje Torunia - Przewodnik po Toruniu | Toruń Tour Toruński Portal Turystyczny, Toruński Portal Turystyczny [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  8. Z krajobrazu Torunia po 80 latach znika Kinoteatr Grunwald, www.rmf24.pl [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  9. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2018-12-26].
  10. Region > W Toruniu zamiast kina Kopernik sklep spożywczy, pomorska.pl [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  11. Osa, Torun.Wyborcza.pl [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  12. Flisak, torun.wyborcza.pl [dostęp 2018-12-27] (pol.).
  13. Semafor, Torun.Wyborcza.pl [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  14. Nasze Kino, Torun.Wyborcza.pl [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  15. Co po Naszym Kinie?, Nowości – Dziennik Toruński.
  16. Pierwszy multipleks w Toruniu | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2018-12-26].
  17. Repertuar, Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  18. Kino [dostęp 2018-12-26] (ang.).
  19. MJ), Nowe kino w Toruniu. „Tumult” na Rynku Nowomiejskim, pomorska.pl [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  20. Nowe kino w toruńskim Dworze Artusa już ruszyło. pomorska.pl. [dostęp 2014-05-05].
  21. Na Dużym Ekranie, czyli Kino w Teatrze! « Teatr Muzyczny w Toruniu, Teatr Muzyczny w Toruniu, 23 sierpnia 2017 [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  22. Rusza darmowe letnie kino w Teatrze Muzycznym. torun.wyborcza.pl. [dostęp 2015-07-08].
  23. Zamkowe Kino Letnie - 7.07.2018r. - CENTRUM KULTURY ZAMEK KRZYŻACKI TORUŃ, www.ckzamek.torun.pl [dostęp 2018-12-26].
  24. KINO NA JORDANKACH. torun.pl. [dostęp 2015-10-21].
  25. Aula UMK [dostęp 2018-12-26] (pol.).
  26. Toruń (kujawsko-pomorskie) » mapy, nieruchomości, GUS, noclegi, szkoły, regon, atrakcje, kody pocztowe, wypadki drogowe, bezrobocie, wynagrodzenie, zarobki, tabele, edukacja, demografia, Polska w liczbach [dostęp 2019-01-02] (pol.).

BibliografiaEdytuj

  • Katarzyna Kluczwajd: Toruń między wojnami, wydawnictwo „Księży Młyn Dom Wydawniczy”, Łódź 2011 (s. 114–116)