Otwórz menu główne

Kirk Douglas

amerykański aktor i producent filmowy

Kirk Douglas, właśc. Issur Danielovitch Demsky (ur. 9 grudnia 1916 w Amsterdamie) – amerykański aktor filmowy. Laureat Oscara za całokształt twórczości (w 1996)[1]. Trzykrotnie nominowany do tej nagrody za role pierwszoplanowe w filmach: Champion (1949), Piękny i zły (1952) oraz Pasja życia (1956)[1]. Jeden z największych gwiazdorów „Złotej Ery Hollywood”. American Film Institute umieścił go na 17. miejscu na liście największych amerykańskich aktorów wszech czasów (The 50 Greatest American Screen Legends)[2].

Kirk Douglas
Ilustracja
Kirk Douglas (1963)
Imię i nazwisko Issur Danielovitch Demsky
Data i miejsce urodzenia 9 grudnia 1916
Amsterdam
Zawód aktor
Współmałżonek Diana Dill
(1943–1951; rozwód)
Anne Buydens
(od 1954)
Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone) Narodowy Medal Sztuki (USA) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
faksymile
Strona internetowa

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Wczesne lataEdytuj

Urodził się w Amsterdamie w stanie Nowy Jork jako Issur Danielovitch Demsky[3][4]. Jego rodzice, Herszel Danielovitch i Bryna Sanglel[5], byli żydowskimi emigrantami z Czausów na ziemiach Rzeczypospolitej pod zaborem rosyjskim. W 1908 osiedlili się w Amsterdamie, w stanie Nowy Jork. Obydwoje rodzice byli analfabetami, posługiwali się łamaną angielszczyzną i żyli w ubóstwie.

14-letni Demski postanowił zostać aktorem. Studiował język angielski na St. Lawrence University w Canton, w stanie Nowy Jork. Wkrótce otrzymał stypendium na Amerykańskiej Akademii Sztuk Dramatycznych w Nowym Jorku. Potem odbył służbę w Amerykańskiej Marynarce Wojennej, od włączenia się USA do II wojny światowej w 1941, do jej zakończenia w 1945.

KarieraEdytuj

 
Kirk Douglas (1969)

Po wojnie powrócił do Nowego Jorku i rozpoczął pracę w radiu, teatrze, reklamie oraz występach na Broadwayu.

W 1946 debiutował w filmie Dziwna miłość Marthy Ivers. Przez 60 lat wystąpił w 83 filmach i 9 sztukach. Przez wiele lat przyjaźnił się z amerykańskim aktorem filmowym, Burtem Lancasterem, z którym zagrał w sześciu filmach: I Walk Alone (1948), Pojedynek w Corralu O.K. (1957), Uczeń diabła (1959), Siedem dni w maju (1964), Zwycięstwo nad Entebbe (1976) i Twardziele (1986).

Zanim w 1996 otrzymał nagrodę Oscara za całokształt twórczości aktorskiej, był wcześniej trzykrotnie do tej nagrody nominowany, za role w filmach: Champion (1949), Piękny i zły (1952) i Pasja życia (1956). Za rolę Vincenta van Gogha w ostatnim z nich otrzymał nagrodę Złotego Globu. Światową sławę zdobył tytułową rolą przywódcy powstania niewolników, w filmie Spartakus (1960) w reżyserii Stanleya Kubricka. Zagrał w takich hollywoodzkich produkcjach jak: Ostatni zachód słońca (1961), Układ (1969) czy Był sobie łajdak (1970).

W 1968 roku odebrał nagrodę im. Cecila B. DeMille’a.

Natomiast rola naukowca, Adama, mieszkańca pozaziemskiej stacji doświadczalnej „Tytan” w dreszczowcu sci-fi Saturn 3 (1980), przyniosła mu nominację do nagrody Złotej Maliny dla najgorszego aktora.

Jest autorem siedmiu książek – dwóch autobiografii: Syn śmieciarza i Wspinając się na górę, trzech powieści oraz dwóch książek dla dzieci.

Jest aktywny społecznie. W 1981 otrzymał prezydencki Medal Wolności, najwyższe cywilne odznaczenie przyznawane przez prezydenta USA. W 1999 został uhonorowany przez Amerykański Instytut Filmowy nagrodą za życiowe osiągnięcia w dziedzinie filmu. Ponadto pełnił funkcję ambasadora dobrej woli dla Departamentu Stanu USA. Jest kawalerem francuskiego orderu Legii Honorowej.

W 1966 roku gościł w łódzkiej Filmówce, gdzie spotkał się ze studentami i dziennikarzami. Relacją z tej wizyty jest etiuda Marka Piwowskiego i Feriduna Erola, Welcome Kirk.

Życie prywatneEdytuj

Pierwszą żoną Kirka Douglasa była aktorka Diana Dill (ur. 1923, zm. 2015); byli małżeństwem od 1943 do rozwodu w 1951. Mieli dwóch synów: Michaela (ur. 1944), który podobnie jak ojciec został słynnym aktorem i Joela (ur. 1947). Od 29 maja 1954 jego drugą żoną jest Anne Buydens (ur. 1919). Z tego związku również miał dwóch synów: Petera (ur. 1955) i Erica (ur. 1958, zm. w 2004 wskutek przypadkowego przedawkowania leków przeciwbólowych, środków nasennych i alkoholu)[6].

Obecnie mieszka z żoną w dzielnicy Beverly Hills w Los Angeles.

9 grudnia 2016 roku obchodził swoje setne urodziny[7].

7 stycznia 2018, w miesiąc po swoich 101. urodzinach pojawił się na ceremonii rozdania Złotych Globów. Wraz ze swoją synową Catherine Zetą-Jones wręczył nagrodę za najlepszy scenariusz[8]. 6 listopada tego samego roku po raz kolejny pojawił się publicznie towarzysząc swojemu synowi Michaelowi podczas uroczystości odsłonięcia jego gwiazdy w hollywoodzkiej Alei Sław[9]. Miesiąc później, 9 grudnia 2018 świętował 102. urodziny[10][11].

W wieku 92 lat prowadził własny blog, który czytało ok. 4 tys. osób[12][13].

UpamiętnienieEdytuj

W 2015 w biograficznym filmie Trumbo o Daltonie Trumbo w rolę Kirka Douglasa wcielił się Dean O’Gorman[14].

FilmografiaEdytuj

 
Kirk Douglas z Lauren Bacall w filmie Młody człowiek z trąbką (1950)
 
Kirk Douglas jako Vincent van Gogh w filmie Pasja życia (1956)
 
Kirk Douglas z żoną Anne Buydens i prezydentem Ronaldem Reaganem, 1987
 
Kirk Douglas w 2011

PublikacjeEdytuj

  • 1986 Wisdom of the Elders
  • 1988 The Ragman's Son (Syn śmieciarza)
  • 1991 Dance With the Devil (Taniec z diabłem)
  • 1992 The Gift
  • 1994 Last Tango in Brooklyn (Ostatnie tango w Brooklynie)
  • 1997 The Broken Mirror
  • 1999 Young Heroes of the Bible (Młodzi bohaterowie biblijni)
  • 2001 Climbing The Mountain: My Search For Meaning (Wspinając się na górę)
  • 2002 Rabbis: Observations of 100 Leading and Influential Rabbis of the 21st Century
  • 2003 My Stroke of Luck (Uderzenie szczęścia, przeł. Maria Zborowska, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań, ​ISBN 83-7298-283-X​)

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b msies, adom (2017-12-09): Wystąpił w ponad 80 filmach. Kirk Douglas kończy 101 lat (pol.). tvp.info. [dostęp 2012-10-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-26)].
  2. AFI’s 100 YEARS...100 STARS (ang.). American Film Institute. [dostęp 2018-12-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-30)].
  3. Personalidade: Kirk Douglas (EUA) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2016-10-30].
  4. Kirk Douglas (ang.). Listal. [dostęp 2018-06-04].
  5. Kirk Douglas (9 de Dezembro de 1916) (port.). Filmow.com. [dostęp 2012-10-04].
  6. GMT (2004-08-10): 'Douglas son 'died accidentally' (ang.). BBC. [dostęp 2017-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-26)].
  7. Paulina Januszewska (2016-12-09): Od zera do bohatera. Kirk Douglas obchodzi 100. urodziny (pol.). Newsweek Polska. [dostęp 2016-12-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-26)].
  8. Złote Globy 2018: Owacja na stojąco dla Kirka Douglasa (pol.). Interia.pl. [dostęp 2018-01-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-26)].
  9. Michael Douglas uhonorowany gwiazdą w hollywoodzkiej Alei Sław (pol.). Interia.pl. [dostęp 2018-11-07].
  10. Kirk Douglas świętuje 102. urodziny (pol.). Interia.pl. [dostęp 2018-12-10].
  11. Catherine Zeta-Jones and other family members honor Kirk Douglas on his 102nd birthday (ang.). msn.com. [dostęp 2018-12-10].
  12. WENN/MG (2009-04-30): 92-letni Kirk Douglas „Najstarszym bloggerem w sieci” (pol.). Onet.pl. [dostęp 2018-06-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-14)].
  13. blog Kirka Douglasa (ang.). Blog bei Myspace. [dostęp 2018-06-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-14)].
  14. Trumbo (2015) w bazie IMDb (ang.)
  15. MEURTRES À L'EMPIRE STATE BUILDING (2009), BFI [dostęp 2019-01-10] (ang.).

BibliografiaEdytuj