Kitanka lisia

Kitanka lisia[22], dawniej: pałanka kuzu, kuzu, lis workowaty (Trichosurus vulpecula) – gatunek ssaka z podrodziny kitanek (Phalangerinae) w rodzinie pałankowatych (Phalangeridae).

Kitanka lisia
Trichosurus vulpecula[1]
(Kerr, 1792)[2]
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

ssaki niższe

Nadrząd

torbacze

Rząd

dwuprzodozębowce

Rodzina

pałankowate

Podrodzina

kitanki

Rodzaj

kitanka

Gatunek

kitanka lisia

Podgatunki[20]
  • T. v. vulpecula (Kerr, 1792)[2]
  • T. v. arnhemensis Collett, 1897[18]
  • T. v. eburacensis Lönnberg, 1916[19]
  • T. v. fuliginosus (Ogilby, 1831)[8]
  • T. v. hypoleucus (Wagner, 1855)[14]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[21]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Zasięg występowaniaEdytuj

Kitanka lisia występuje w zależności od podgatunku[20]:

Gatunek introdukowany w Nowej Zelandii[20].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała (bez ogona) 35–55 cm, długość ogon 25–40 cm; masa ciała 1,2–4,5 kg[20]. Niewielki, roślinożerny ssak o długim chwytnym ogonie pozbawionym sierści od strony, którą przylega do gałęzi; taka budowa ogona zwiększa znacznie jego przyczepność. Sierść jedwabista, puszysta, gęsta, szara lub brązowa.

EkologiaEdytuj

Rozród

Rozmnaża się cały rok; torba otwiera się do przodu, wewnątrz znajdują się 2 sutki; ciąża trwa 17 dni, po czym rodzą się młode, które przebywają w torbie do 5 miesiąca życia.

Pożywienie

Gatunek roślinożerny, nie gardzi jednak owadami.

Biotop

Lasy eukaliptusowe, parki i ogrody.

Status

Gatunek liczny, inwazyjny[23].

PrzypisyEdytuj

  1. Trichosurus vulpecula, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c R. Kerr: The animal kingdom, or zoological system, of the celebrated Sir Charles Linnæus. Class I, Mammalia: containing a complete systematic description, arrangement, and nomenclature, of all the known species and varieties of the mammalia, or animals which give suck to their young. Edinburgh: W. Creech, 1792, s. 198. (ang.)
  3. Meyer 1793 ↓, s. 23.
  4. Meyer 1793 ↓, s. 24.
  5. G. Shaw: General zoology, or Systematic natural history. T. 1. Cz. 2: Mammalia. London: G. Kearsley, 1800, s. 487. (ang.)
  6. J.M. Bechstein: Thomas Pennant’s Allgemeine Uebersicht der vierfüssigen Thiere. Cz. 2. Weimar: Im Verlage des Industrie-Comptoir’s, 1800, s. 337, 683. (niem.)
  7. Addenda et Emendanda. W: J.B. Fischer: Synopsis Mammalium. Stuttgardtiae: Sumtibus J. G. Cottae, 1829, s. 383. (łac.)
  8. a b c W. Ogilby. On two New Species of Phalangista, Cuv. „Proceedings of the Committee of Science and Correspondence of the Zoological Society of London”. 1, s. 135, 1831 (ang.). 
  9. G.R. Waterhouse: Mammalia. Marsupialia or Pouched Animals. W: W. Jardine: The Naturalist’s Library. Cz. 24. Edinburgh: W. H. Lizars, 1841, s. 268. (ang.)
  10. J.E. Gray: Contributions towards the Geographical distribution of the Mammalia of Australia, with votes on some recently discovered species. W: G. Grey: Journals of Two Expeditions of Discovery in North-West and Western Australia. Cz. 2. London: T. and W. Boone, 1841, s. 401. (ang.)
  11. Wagner 1843 ↓, s. 76.
  12. Wagner 1843 ↓, s. 81.
  13. P. Gervais: Phalanger. Phalangista. W: A. d’Orbigny: Dictionnaire universel d’histoire naturelle résumant et complétant tous les faits présentés par les Encyclopédies, les anciens dictionnaires scientifiques, les Œuvres complètes de Buffon, et les meilleurs traités spéciaux sur les diverses branches des sciences naturelles; — Donnant la description des êtres et des divers phénomènes de la nature, l’étymologie et la définition des noms scientifiques, et les principales applications des corps organiques et inorganiques à l’agriculture, à la médecine, aux arts industriels, etc. Cz. 9. Paris: Au bureau principal des éditeurs, 1847, s. 704. (fr.)
  14. a b J.A. Wagner: Supplementband. W: J.Ch. Schreiber: Die Säugthiere in Abbildungen nach der Natur, mit Beschreibungen. Cz. 5. Leipzig: Berlag von T. D. Weigel, 1855, s. 273. (niem.)
  15. E. Schwarz. Über zwei mit Trichosurus vulpecula verwandte Kusus. „Zoologischer Anzeiger”. 34, s. 626, 1909 (niem.). 
  16. O. Thomas. On various mammals obtained during Capt. Wilkins’s Expedition in Australia. „The Annals and Magazine of Natural History”. Ninth series. 17, s. 633, 1926. DOI: 10.1080/00222932608633458 (ang.). 
  17. H.H. Finlayson. The brush-tailed opossum of Kangaroo Island, South Australia. „Transactions of the Royal Society of South Australia”. 87, s. 18, 1963 (ang.). 
  18. R. Collett. On a collection of mammals from north and north-west Australia. „Proceedings of the Zoological Society of London”. For the year 1897, s. 328, 1897 (ang.). 
  19. E. Lönnberg. Results of Dr. E. Mjöberg’s Swedish Scientific Expeditions to Australia 1910-1913. II. Mammals from Queensland. 1. List of Mammals. „Kungl. Svenska vetenskapsakademiens handlingar”. 52 (2), s. 9, 1916 (ang.). 
  20. a b c d K. Helgen & S. Jackson: Family Phalangeridae (Cuscuses, Brush-tailed Possums and Scaly-tailed Possum). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 483. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.)
  21. K. Morris i inni, Trichosurus vulpecula, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020 [online], wersja 2020-2 [dostęp 2020-08-08] (ang.).
  22. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 12. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  23. GISD, issg.org [dostęp 2017-11-24].

BibliografiaEdytuj