Otwórz menu główne

Klecie (województwo podkarpackie)

wieś w województwie podkarpackim
Zobacz też: Klecie w innych znaczeniach tego słowa.

Kleciewieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Brzostek[3][4].

Klecie
wieś
Ilustracja
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 220 z 1915
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat dębicki
Gmina Brzostek
Liczba ludności (2016-12-31) 662[1]
Strefa numeracyjna 14
Kod pocztowy 39-230[2]
Tablice rejestracyjne RDE
SIMC 0814783
Położenie na mapie gminy Brzostek
Mapa lokalizacyjna gminy Brzostek
Klecie
Klecie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Klecie
Klecie
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Klecie
Klecie
Położenie na mapie powiatu dębickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu dębickiego
Klecie
Klecie
Ziemia49°51′28″N 21°24′39″E/49,857778 21,410833
Klecie - cmentarz wojenny nr 221 z 1915

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Klecie[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0814790 Poręby część wsi
0814808 Postronie część wsi
0814814 Stawiska część wsi
0814820 Zawodzie część wsi

Historia KleciaEdytuj

Klecie w średniowieczu i w odrodzeniu

Klecie (Clececi) – miejscowość leżąca w dolinie Wisłoki należy do najstarszych jakie potwierdzają dokumenty pisane w Krakowie (maj 1123 - styczeń 1125) i wydane przez legata papieskiego Kaliksta II, przeprowadzający legację w Polsce Idzi z Tuskulum, który za zgodą Bolesława Krzywoustego i syna Bolesława oraz bp.krakowskiego Radosta zatwierdzał posiadłości klasztoru opactwa benedyktynów w Tyńcu, m.in.: Bieździedza, Kratowice, Pilzno, Brzostek (Brestek), Klecie (Clececi), Dęborzyn (Doborin), Szebnie, i wioskę "Vnochovici" ( Januszkowie?). Miejscowości te musiały powstać znacznie wcześniej. Główną rolę wśród nich odgrywały Klecie jako osada największa, posiadająca najwięcej gospodarstw, gdzie benedyktyni, w XII w. zbudowali kościół poświęcony św. Leonardowi, który zasłynął cudami, przyciągając według Jana Długosza licznych pątników z Litwy, Węgier i Rusi. W XIV w. Klecie stały się siedzibą dekanatu. Wioska była też głównym ośrodkiem klasztornego klucza gospodarczego. Benedyktyni bowiem poszerzali swoje posiadłości przez pozyskiwanie kolejnych darowizn królewskich i prowadzoną samodzielnie akcję osadniczą. W 1288 r. według dokumentu Leszka Czarnego należały do nich oprócz wymienionych wiosek: Kamienica Górna i Skurowa. Do 1340 roku królewski trakt z Kleci prowadził przez Bieździadkę na Brzyszczki z odnogą na Zamek Golesz, przygotowany do wyprawy na Ruś Halicką.

Po przyłączeniu Ziemi sanockiej w 1345 w ramach rewindykacji dóbr król Kazimierz III Wielki wszedł w posiadanie Kleci i okolicznych miejscowości przed 1350 rokiem. O znaczeniu Klecia świadczy fakt, że władze kościelne w 1352 roku podzieliły bardzo rozległy dekanat zręciński na dwie części, o wspólnej nazwie: „Zręcin lub Klecie” na część południową i północną. Do części północnej dekanatu należały parafie położone bliżej Kleci. Od 1346 roku Klecie miały drugi filialny kościół w Kołaczycach (podległe tutejszemu proboszczowi i zarazem wicedziekanowi). Potwierdzają to zachowane wśród danych archidiakonalnych zapisy: Parrochie Cleczice 1326, Lauerntius, plebanus ecclesie Cleczice 1325 i zapisy późniejsze: Rector de Coloczicz 1354, Kolaczyce XV (1354), Petro aduccato de Colaczicze 1358, Colaczyce, oppidium, Kolaczyce.

W 1353 r. synowie Iwana (Iwoni) z Klecia, trzej bracia – Chodko, Ostaszko i Piotr z Klecia otrzymali od króla Kazimierza Wielkiego kilkanaście wsi: Klecie (Kleszcze), Czermną, Januszkowice, Błażkową, Gogołów, Glinik, Bukową, Smarżowa i Kamienicę - (okolice Jasła). W ten sposób wynagrodził ich za zasługi położone na rzecz Polski w walkach na Rusi. Otrzymali oni także m. Klecie, Januszkowice i Skurowa, odebrane wcześniej benedyktynom, o które toczyły się długie procesy, z interwencjami, po stronie opactwa tynieckiego, kolejnych papieży (Kodeks Małopolski III 88, 310). Trudno było rozstrzygnąć, gdyż przypadły w dziedzictwie synom Piotra z Klecia: Iwanowi i Dymitrowi - (potomkom Iwoni- sędziego chełmskiego - właściciela dóbr rymanowskich i Klecia), który był zaufanym współpracownikiem królów, podskarbim koronnym i marszałkiem królestwa. W konsekwencji benedyktyni musieli się zadowolić odzyskaniem jedynie części Januszkowic i Kleci.

W 1377 występuje "herades de cleczcze" Dymitr podskarbi królewski Goraj - podskarbi królewski i brat Iwan Goraj (Kodeks Małopolski III 88, 310).

W 1360 – Klecie otrzymały prawa magdeburskie.

Właścicielami większości tych terenów Klecia i okolic w XIII i w XIV w. byli Gorajowie. Do nich należał: Piotr z Klecia - wojewoda żydaczewski, a potem jego syn - Dymitr z Goraja, występujący jako Heredes de Cleczcze - podskarbi królewski (który z bratem Iwanem z Klecia w 1377 roku od Ludwika Węgierskiego otrzymał Goraj.

Istniały tu jeszcze 2 folwarki należące do Czuryłów h. Korczak. Mieli oni swych kmieci. W 1370 r. Czuryłowie byli tu dziedzicami.

Po śmierci króla Kazimierza zagarnęli dobra klasztorne tynieckie.

Dobiesław z Oleśnicy h.Dębno (zm. 1440) - wojewoda sandomierski, uczestnik bitwy pod Grunwaldem i dowódca oblężenia Malborka, potem budowniczy nowego zamku w Rymanowie został właścicielem okolicy dzięki małżeństwu w 1413 r. z Katarzyną Gorajską - córką podskarbiego koronnego Dymitra z Goraja.

Z późniejszego okresu zachowane są informacje o pobycie Katarzyny w Klecie, wraz ze swoimi 11 dziećmi. Z tego wynika, że z Klecia wywodzi się ród Gorajów - właścicieli dóbr w Goraju i na terenie Klecia, Iwonicza, Klimkówki, Rymanowa.

W miejscowości Klecie w XIII i XIV w. Gorajscy mieli swoją siedzibę, a może nawet obronny zamek. W XV w. posiadali w tej miejscowości Klecie i w okolicach swoje dobra, Bukową i Kamienicę Górną. Choć może ze względu na spory sądowe z opactwem tynieckim, kult św. Leonarda zaczął zanikać, a król też z tych względów nie spieszył się z nadaniem przywilejów dla Kleci. Jan Gorajski (żył w XVI w.) wspólnie z żoną, którą była Anna Osmólska w pierwszej połowie XVI w. był właścicielem Klecia. Dziećmi jego byli: Adam Gorajski i Piotr Gorajski.

W 1581 r. Adam Gorajski s. Jana, z żoną Katarzyną Słupecką jako potomek tego rodu Gorajów z Klecia - był tu dziedzicem i płacił podatki, (zm. 1602) – szlachcic herbu Korczak, poseł na sejm Rzeczypospolitej i deputat do Trybunału Koronnego, marszałek sejmiku województwa lubelskiego. Wykształcony i majętny, zaliczał się do czołówki światłych ludzi w Polsce i mecenasów artystów czasów renesansu. Należał do działaczy kalwińskich w Polsce. Zbigniew Gorajski, po śmierci ojca Adama Gorajskiego w 1602 r. odziedziczył po nim wszystkie jego posiadłości, w tym miasto Biłgoraj (wówczas jeszcze zwany Biełgoraj) choć mogła dostać je córka Teofila Gorajska. Zbigniew Gorajski (ur. 1596, zm. 1655) - szlachcic herbu Korczak, kalwin, z czołówki, wykształconych i majętnych Polaków, od 1641 r. kasztelan chełmski, od 1653 kijowski, (w l. 1628-1641) wielokrotny marszałek sejmiku lubelskiego, i sejmów walnych, poseł do rokowań ze Szwecją (w roku 1646), częściej przebywał w innych miejscowościach, niż w Klecie. Następnie Klecie dziedziczyli; Teodor, a po śmierci ojca w 1664 r. - jego syn Jan.

W tej miejscowości Klecie była XVIII w. wielka fabryka gontów tak bardzo potrzebnych w budownictwie. W listopadzie 1898 krakowski "Czas" donosi o zakupie dóbr Klecie z przyległościami Blaszkowa, Bakowa i Kamienica Górna zakupił Jan Wiktor, poseł na sejm, od spadkobierców sp. Władysława Fibicha.[5]

Na przełomie XIX i XX wieku dobra we wsi posiadał Stanisław Nowak[6].

Urodził się tu Mieczysław Ignacy Przystasz – polski prawnik, urzędnik, podporucznik, podczas II wojny światowej działacz podziemia, uczestnik powstania warszawskiego, prześladowany i więziony przez władze komunistyczne w okresie PRL, później radny Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku.

ZabytkiEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Strona gminy, statystyka ludności
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. a b GUS. Rejestr TERYT
  5. Czas 1898 nr 263.
  6. Baza właścicieli i dóbr ziemskich. Nowak. genealogia.okiem.pl. [dostęp 2015-05-23].


Linki zewnętrzneEdytuj