Klimontów (Sosnowiec)

Ten artykuł dotyczy dzielnicy Sosnowca. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.

Klimontów – wschodnia, duża dzielnica Sosnowca. W latach 19671975 samodzielne miasto w powiecie będzińskim.

Klimontów
Dzielnica Sosnowca
Ilustracja
Kolonia im. Pstrowskiego
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Sosnowiec
Prawa miejskie 1967-1975
W granicach Sosnowca 1975
SIMC 0943546
Powierzchnia 6,13 km²
Położenie na mapie Sosnowca
Mapa lokalizacyjna Sosnowca
Klimontów
Klimontów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Klimontów
Klimontów
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Klimontów
Klimontów
Ziemia50°16′33″N 19°11′41″E/50,275833 19,194722
Portal Portal Polska

PołożenieEdytuj

Graniczy od północy z Zagórzem (rozbudowanym o tereny Klimontowa), od wschodu z Porąbką, od południa z Dańdówką, a od zachodu z Sielcem.

Wschodnim obrzeżem przebiega droga ekspresowa S1 nieposiadająca tutaj węzła.

W dzielnicy wyodrębnia się:

  • Kolonia im. Wincentego Pstrowskiego (domki fińskie)
  • os. Zapolskiej
  • Kamienice ul. Kraszewskiego
  • os. Zielona Dolina
  • os. Wzgórze
  • os. Słoneczne

NazwaEdytuj

Nazwa dzielnicy pochodzi od założyciela Klimunta, czyli staropolskiej wersji imienia Klemens. Franciszek Piekosiński wymienia jako zasadźcę osady Klimunta z rodu Lisów żyjącego w XII w.[1]

W latach (14701480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis wymienia Klimontów jako osobną wieś w formach Clymonthow oraz Clymuntow[2].

HistoriaEdytuj

Data Wydarzenie
1228 Początki wsi „Klimutów” założonej na polach koło Zagórza.
1487 Król Kazimierz IV Jagiellończyk włącza Klimontów, Pogoń i Sielec do swoich dóbr będzińskich[3].
1630 Mieszkańców Klimontowa dziesiątkuje zaraza.
17951807 Wieś pod zaborem pruskim.
1807 Utworzenie z części ziem zaboru pruskiego, w tym z Klimontowa, Księstwa Warszawskiego.
1813 Na dzisiejszym rogu ulic Klonowej i Makuszyńskiego zostają pochowani żołnierze napoleońscy wracający spod Moskwy[4].
1815 Klimontów staje się częścią zaboru rosyjskiego.
5 maja 1863 Pacyfikacja przysiółka Rabka w odwecie za pomoc powstańcom styczniowym[5].
18981908 Budowa kopalni w Klimontowie.
19141918 Klimontów pod okupacją austriacką[6].
maj 1917 Strajk na kopalni[7].
listopad 1918 Milicja Ludowa PPS rozbraja wojska okupacyjne[8].
lato 1919 Epidemia czerwonki[9].
1921 Pożar osiedla i pandemia grypy hiszpanki[10].
marzec 1933 Dziesięciodniowy strajk głodowo-okupacyjny na kopalni spowodowany decyzją o zatopieniu szybów[11].
1 czerwca 1939 Uruchomienie pierwszego połączenia autobusowego na trasie Śródmieście SosnowcaMaczki.
31 sierpnia 1939 II pluton 26 Eskadry Obserwacyjnej zajmuje lądowisko przy cmetarzu pekińskim[12].
4 września 1939 Stacjonujący od poprzedniego dnia we dworze sztab 55 Dywizji Piechoty oraz dowódca Grupy Operacyjnej „Śląsk” opuszczają Klimontów, który popołudniu zajmuje Wehrmacht mordują dziewięciu cywili[13].
8 października 1939 Zagłębie Dąbrowskie zostaje zaanektowane przez III Rzeszę[14].
jesień 1939 W Klimontowie tworzą się, wchodzące potem w skład Armii Krajowej, konspiracyjne grupy Związku Orła Białego oraz Polskiej Partii Socjalistycznej[a]. Napływ uchodźców z Górnego Śląska. Odtopienie i uruchomienie kopalni pod nazwą „Bismarck”[15][16].
1942 Swoją działalność w Klimontowie rozpoczyna Polska Partia Robotnicza[17].
1943 Do pracy na kopalni „Klimontów” skierowani zostają brytyjscy jeńcy wojenni. Przesiedlenie miejscowych Żydów do sosnowieckiego Getta[18][19].
24 stycznia 1945 Należący zarówno do AK, jak i AL górnicy ratują miejscową kopalnię przez zatopieniem, tego samego dnia Armia Czerwona zajmuje Klimontów tracąc przy tym 49 zabitych żołnierzy[20][21][22].
1 maja 1952 Uruchomienie połączenia tramwajowego ze Śródmieściem Sosnowca.
13 listopada 1954 Nadanie statusu osiedla (typu miejskiego).
1 maja 1959 Uruchomienie połączenia tramwajowego między Klimontowem i Porąbką.
1967 Uzyskanie praw miejskich.
1974 Z połączanie kopalń „Klimontów” i „Mortimer-Porąbka” powstaje KWK „Czerwone Zagłębie”[23].
1 czerwca 1975 Utrata statusu miasta, przyłączenie do Sosnowca jako dzielnica.
24 kwietnia 1996 Powstaje Stowarzyszenie Rozwoju Klimontowa[24].
31 grudnia 1998 Zakończenie wydobycia węgla w KWK „Porąbka-Klimontów” (do 1992 „Czerwone Zagłębie”)[25].
10 września 1999 W dzielnicy powstaje Centrum Pediatrii im. Jana Pawła II w Sosnowcu[26].

Osoby związane z KlimontowemEdytuj

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Podczas okupacji Polska Partia Socjalistyczna działała pod nazwą „Ruch Mas Pracujących Polski Wolność-Równość-Niepodległość” (do oficjalnej nazwy powrócono 2 maja 1944). W Zagłębiu Dąbrowskim przez cały okres II wojny światowej używano jednak tradycyjnej nazwy partii.

PrzypisyEdytuj

  1. Franciszek Piekosiński, Rycerstwo polskie wieków średnich. Kraków 1901, str. LXV.
  2. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, Liber Beneficiorum, Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, s. 205.
  3. Kalendarium, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  4. Kalendarium, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  5. Kalendarium, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  6. Austriacka okupacja Klimontowa, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-01-29].
  7. Kalendarium, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  8. https://bs.sejm.gov.pl/F?func=find-b&request=000000445&find_code=SYS&local_base=ARS10.
  9. Historia Kopalni Klimontów, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  10. Historia Kopalni Klimontów, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  11. W Zagłębiu strajk w kopalni! Górnicy z Mortimera i Klimontowa strajkowali w 1933 | Dziennik Zachodni, dziennikzachodni.pl [dostęp 2020-02-11] (pol.).
  12. Lotnisko polowe na polach koło cmentarza pekińskiego w Klimontowie, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-01-31].
  13. Wrzesień '39 w Klimontowie, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  14. Była ziemia podludzi. Administracja III Rzeszy Niemieckiej na zajętych ziemiach, b2-biznes.pl [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  15. Historia Kopalni Klimontów, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-01-29].
  16. Kalendarium, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  17. http://www.24ikp.pl/skarby/felietony/postacie/20100924kociol_ja/tekst600_06.php.
  18. Obóz jeńców brytyjskich w Klimontowie, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-01-29].
  19. Historia dzielnicy, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  20. Kalendarium, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  21. Historia Kopalni Klimontów, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-01-29].
  22. Zbigniew Jaskiernia - SOSNOWIEC, www.jaskiernia.pl [dostęp 2020-01-31] (pol.).
  23. KWK Czerwone Zagłębie: postindustrialny spacer po dawnym ruchu Porąbka [ZDJĘCIE] | Sosnowiec Nasze Miasto, sosnowiec.naszemiasto.pl [dostęp 2020-01-31] (pol.).
  24. Wsparcie Społeczne Sosnowiec - Baza NGO - Stowarzyszenia KRS - Stowarzyszenie Rozwoju Klimontowa, www.wsparcie.sosnowiec.pl [dostęp 2020-02-11] (pol.).
  25. Eksploratorzy • Zobacz wątek - KWK Porąbka-Klimontów (Ignacy, Mortimer, Czerwone Zagłębie) w Sosnowcu, www.eksploratorzy.com.pl [dostęp 2020-02-11] (pol.).
  26. https://www.centrum-pediatrii.com.pl/onas/historia.

Linki zewnętrzneEdytuj