Otwórz menu główne

Klinochwostka paskowana[3] (Tapera naevia) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kukułkowatych (Cuculidae). Występuje w obszarze od południowego Meksyku do północnej Argentyny.

Klinochwostka paskowana
Tapera naevia[1]
(Linnaeus, 1766)
Klinochwostka paskowana
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd kukułkowe
Rodzina kukułkowate
Podrodzina kleszczojady
Plemię Neomorphini
Rodzaj Tapera
Thunberg, 1819
Gatunek klinochwostka paskowana
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Spis treści

MorfologiaEdytuj

Długość ciała wynosi 26-29 cm, w tym dzioba 17,1-23,2 mm i ogona 148-194 mm. Skrzydło mierzy 104-123 mm, skok 30-36,1 mm. Na głowie ruchomy czub, złożony z szarobrązowych do rdzawych piór z białą kropka na końcu. Pióra na karku, grzbiecie i pokrywach skrzydłowych w środku brązowe, po bokach białawo-rdzawe. Pokrywy lotek I rzędu z białą kropka na końcu. Lotki brązowe z białymi obrzeżeniami chorągiewek zewnętrznych. Nad okiem biała brew. Spód ciała płowy, sterówki brązowe, ciemniejsze w okolicach stosiny. Osobniki młode z wierzchu w płowe plamy[4].

Zasięg występowaniaEdytuj

Wyróżnia się dwa podgatunki. T.n. excellens zasiedla obszar od południowego Meksyku do Panamy, zaś T.n. naevia od Brazylii i Boliwii do północnej Argentyny[5]. Zasiedla zakrzewienia w lesie, osobno, namorzyny, krzewy na wyspach na rzekach, pastwiska oraz skraje lasów. Spotykana na wysokości 800-1500 m n.p.n., w Wenezueli i Ekwadorze do 2300-2500 m n.p.m.[4]

BehawiorEdytuj

Klinochwostka paskowana przebywa samotnie; płochliwa. Dokonuje kąpieli piaskowych (ang. dust/sand bathing). W trakcie żerowania rozkłada skrzydełko i idzie kiwając się, prawdopodobnie celem wypłoszenia ofiary. Rozkłada skrzydełko również wtedy, gdy jest zaniepokojona lub wystraszona. Pożywienie stanowią koniki polne, gąsienice, ważki, karaluchy, chrząszcze, pająki i ślimaki[4].

LęgiEdytuj

W Oaxaca w Meksyku lęgi odnotowano w czerwcu, w Panamie od stycznia do czerwca, w Kolumbii w kwietniu, w Wenezueli we wrześniu; w Surinamie lęgi prowadzone są niezależnie od pory roku. Jest pasożytem lęgowym, preferuje ptaki z gniazdami zakrytymi lub kopulastymi; często są to przedstawiciele garncarzowatych[4].

Wykazano pasożytnictwo lęgowe na następujących gatunkach: złotobrodzik (Schoeniophylax phryganophila), ogończyki: andyjski (Synallaxis azarae), gajowy (S. frontalis), ubogi (S. spixi), blady (S. albescens), płowy (S. guajanensis), kreskowany (S. cinnamomea) i meksykański (S. erythrothorax), moczarnik cynamonowy (Certhiaxis cinnamomeus), koszykarz krótkodzioby (Asthenes baeri), cierniak czerwonooki (Phacellodromus erythrophthalmus), cierniak rudoczelny (P. rufifrons), cierniak duży (P. ruber)[4], cierniak cętkowany (P. striaticollis)[6], liściowiec złotoczelny (Philydor rufum), wodopławik białogłowy (Arundinicola leucocephala), wszystkie gatunki z rodzaju Myiozetetes, pręgostrzyżyk skromny (Cantorchilus modestus), pręgostrzyżyk rdzawy (Thryophilus rufalbus) oraz ciszek siwogłowy (Arremonops conirostris)[4].

Jaja mają barwę od białoniebieskich, poprzez zielononiebieskie po zielonkawe, wymiary około 21x16 mm. Inkubacja trwa 15-16 dni (jeżeli jaja zostały złożone do gniazda przedstawiciela Synallaxis jest to 17-18 dni). Pisklę klinochwostki w przeciągu 24 godzin od wyklucia zabija pisklęta gospodarza dziobem; są one potem usuwane z gniazda przez ich rodziców. Młode jest karmione do 36 dni od wyklucia. W trakcie opierzania się wydziela z siebie nieprzyjemny zapach[4].

W Surinamie spośród 21 zbadanych gniazd moczarnika cynamonowego 14 zawierało jaja klinochwostki paskowanej[4].

PrzypisyEdytuj

  1. Tapera naevia, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. BirdLife International 2012, Tapera naevia [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2015-4 [dostęp 2016-05-10] (ang.).
  3. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Neomorphini Shelley, 1891 (wersja: 2015-09-03). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-05-10].
  4. a b c d e f g h Robert B. Payne: The Cuckoos. Oxford University Press, 2005, s. 183-186, seria: Bird Families of the World. ISBN 0-19-850213-3.
  5. F. Gill, D. Donsker (red.): Hoatzin, turacos & cuckoos (ang.). IOC World Bird List: Version 6.2. [dostęp 2016-05-10].
  6. J. del Hoyo, A. Elliot, D.A. Christie: Handbook of the Birds of the World. T. 8. Broadbills to Tapaculos. Lynx Edicions, 2003, s. 314. ISBN 84-87334-50-4.