Koń huculski

Rudawka Rymanowska, hucuł 2008
Ogier czołowy, widząc zagrożenie, zapędza stado klaczy z młodymi w bezpieczne miejsce. Stadnina Grodziec Wlkp.

Koń huculski (hucuł, huc) – rasa konia domowego, pochodząca od tarpana[1]. Jest to prymitywna rasa koni górskich[1].

Są to konie żywotne, silne i odporne[1]. Koni tych używano niegdyś głównie jako jucznych. Konie tej rasy bez problemów mogły przenosić ciężkie ładunki nawet po wymagających górskich ścieżkach. Po podpisaniu w 1992 roku Konwencji o różnorodności biologicznej (Polska dokument ratyfikowała w roku 1996) w kraju wprowadzono Program ochrony zasobów genetycznych koni rasy huculskiej[2]. W jej wyniku na przestrzeni lat z 95 hucułów (łącznie 70 klaczy w SK Siary i IZ Rymanów oraz 25 ogierów w PSO Klikowa) w 1988 roku[2], poprzez 300 klaczy i prawie 50 ogierów w roku 1999 stan wzrósł do pięciu tysięcy koni tej rasy w roku 2014[3].

BudowaEdytuj

 
młode ogiery huculskie
  • Kształt głowy podłużny.
  • Szyja krótka i mocna, uwieńczona bujną grzywą.
  • Słabo zarysowany kłąb.
  • Łopatki silne, strome oraz krótkie, idealne do zaprzęgów.
  • Tułów jest krótki i zwarty.
  • Koń huculski ma bardzo mocny grzbiet oraz dość szerokie lędźwie.
  • Zad jest zwykle ścięty.
  • Kończyny ma silne i krótkie, nogi tylne czasem szablaste.
  • Wysokość w kłębie ok. 132-145 cm.

Często występują wady stawów skokowych.

TemperamentEdytuj

Konie huculskie są przyjaźnie nastawione do człowieka, odważne, wesołe i ciekawskie. Są spokojne, cierpliwe i inteligentne. Przez tą ostatnią cechę nie nadają się dla osób początkujących, gdyż koń jest w stanie wykorzystać każdy błąd do nieposłuszeństwa.

UżytkowanieEdytuj

Konie huculskie są wszechstronnie uzdolnione. Nadają się do prac polowych, zaprzęgu, ujeżdżenia i skoków. Konie te coraz częściej pojawiają się na zawodach westernowych i Working Equitation. Konie huculskie za swą cierpliwość, spokój i inteligencję są szeroko doceniane w hipoterapii.

OgólneEdytuj

Występuje najczęściej w maści gniadej, myszatej lub srokatej, rzadziej karej lub bułanej. Maść kasztanowata jest niepożądana, ogiery tej maści nie są wpisywane do Ksiąg Stadnych, a klacze maści kasztanowatej mogą być wpisane do Ksiąg Stadnych pod warunkiem, że posiadają typowe cechy rasowe: ciemną pręgę przez grzbiet i pręgowanie kończyn.

Często pojawia się pręga grzbietowa i pręgowanie zebroidalne na kończynach.

Konie te mają krótki wygodny chód.

Hucuły ze względu na wzrost należą do klasy pony. Jednak błędem jest myślenie o nich jako o małych, słabych, wyłącznie domowych koniach. Są wyjątkowo silne. W okresach wojennych zasłużyły się, nosząc ekwipunki ważące do 200 kg po ścieżkach górskich. Są łagodnie usposobione i bardzo szybko się uczą.

Kolejnym walorem koni huculskich jest ich wszechstronność. Sprawdzają się zarówno pod siodłem, jak i w zaprzęgu. Z roku na rok przybywa amatorów jazdy na tych koniach, startują oni w zawodach powożenia zaprzęgami parokonnymi, ujeżdżenia, skokach przez przeszkody oraz tak zwanej ścieżce huculskiej. Hucuły zostały doceniane również w hipoterapii, gdzie niezastąpione są takie cechy, jak spokój i cierpliwość.

Historia/pochodzenieEdytuj

 
Źrebak konia huculskiego, stadnina Grodziec Wlkp.

Po raz pierwszy koń ten został wspomniany w dziele marszałka Krzysztofa Dorohostajskiego Hippica z roku 1603. Pochodzi z Huculszczyzny, historycznej krainy we wschodniej części Karpat, zamieszkanej przez górali huculskich. Trudnili się oni głównie hodowlą, pasterstwem i pracami leśnymi. Do końca XIX w. głównie tam koncentrowała się hodowla koni huculskich.

Podczas I wojny światowej poważnie zachwiała się czystość tej rasy – sprowadzanych było wiele koni różnych ras, które krzyżowano wówczas w najróżniejszy sposób.

Po zakończeniu wojny rasę tę objęto szczególną opieką. W 1924 r. Michał Holländer zainicjował rejestrację klaczy rodnych oraz powstanie Związku Hodowców Koni Rasy Huculskiej.

Aktualnie rejestr klaczy i ogierów prowadzi się poprzez Księgę Stadną Koni Huculskich, natomiast hodowcy i miłośnicy tej rasy zrzeszeni są w Polskim Związku Hodowców Konia Huculskiego.

Ważniejsze ośrodki hodowliEdytuj

CzempionatyEdytuj

 
Regionalny Czempionat Konia Huculskiego w Rudawce k. Odrzechowej

Najważniejszymi wydarzeniami w sezonie są zawsze:

  • Ogólnopolski Czempionat Młodzieży Koni Rasy Huculskiej, rozgrywany w czerwcu każdego roku; podczas tej imprezy wybiera się najlepszego młodego konia huculskiego.
  • Ogólnopolski Czempionat Użytkowy i Hodowlany, odbywający się w połowie września w stadninie państwowej w Regietowie.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Martin Haller: Rasy koni. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2001, s. 201. ISBN 83-7073-121-X.
  2. a b Iwona Tomczyk-Wrona: Tekst jednolity Program ochrony zasobów genetycznych koni rasy huculskiej. W: Instytut Zootechniki PIB [on-line]. 2009. [dostęp 2014-08-25].
  3. "Ponad 5 tys. koni huculskich żyje w Polsce; 20 lat temu było ich 400"

Linki zewnętrzneEdytuj