Otwórz menu główne

Kościół Świętego Krzyża w Kownie

Kościół Karmelitów pod wezwaniem Świętego Krzyża w Kownie – świątynia barokowa powstała w 2 połowie XVII wieku. Obecnie znajduje się pod adresem Gedimino g. 1 w Kownie.

Kościół Świętego Krzyża
Šv. Kryžiaus bažnyčia
Ilustracja
Państwo  Litwa
Miejscowość Coat of arms of Kaunas.svg Kowno
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie Święty Krzyż
Położenie na mapie Kowna
Mapa lokalizacyjna Kowna
Kościół Świętego Krzyża
Kościół Świętego Krzyża
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Kościół Świętego Krzyża
Kościół Świętego Krzyża
Ziemia54°53′23,34″N 23°55′12,92″E/54,889817 23,920256

HistoriaEdytuj

W 1510 roku darowano znajdujący się za ówczesnym miastem plac nad Niemnem pod budowę nowej świątyni, w związku z czym powstała kaplica zarządzana przez proboszcza parafialnego. W XVII wieku przy kościele założono parafię, a 23 lipca 1685 roku poświęcono kamień węgielny w związku z budową murowanej świątyni. W dniu 27 czerwca 1700 r. biskup wileński Konstanty Kazimierz Brzostowski poświęcił nowy kościół Św. Krzyża. Dwuwieżowy kościół na planie krzyża łacińskiego został wzniesiony w stylu dojrzałego baroku według projektu, którego autorami byli prawdopodobnie bracia Carlo Puttini i Pietro Puttini (projektanci kościoła przy klasztorze w Pożajściu). Wieże i frontony zostały uszkodzone podczas wojny północnej, w związku z czym frontony ukończono około 1830 roku, a wieże w latach 1895 – 1900.

Od 1770 roku kościół należał do zakonu karmelitów bosych, którzy otrzymali go w zamian za przekazanie miastu domów i placów, z wyjątkiem murowanego kościoła św. Eliasza fundacji kasztelana smoleńskiego Krzysztofa Benedykta Niemirowicza-Szczytta i jego żony Anny z Kieżgajło-Zawiszów, i dopłaty w wysokości 40 tys. złotych. Od tej pory karmelici bosi posiadali w Kownie dwa kościoły: dotychczasowy pw. św. Eliasza z pocz. XVIII w. i pw. Św. Krzyża[1][2][3].

W 1831 i 1836 roku w związku z epidemią cholery w klasztorze karmelitów mieścił się szpital. W roku 1845 Rosjanie zamknęli oba kościoły karmelitów bosych w Kownie[4]. W kościele Św. Krzyża urządzili graciarnię, niszcząc ołtarze barokowe, ambonę, chór organowy, rzeźby i obrazy, a po 1880 roku umieszczono w nim magazyn wojskowy. Zamknięto też w 1845 roku klasztor karmelitów, w którym umieszczono do 1970 roku szpital, a potem fabrykę galanterii.

Dzięki staraniom polskiego biskupa Aleksandra Kazimierza Bereśniewicza Rosjanie zwrócili kościół wiernym i do 1898 roku ustawiono nowe neoklasycystyczne organy, ambonę, chór i sfinansowano zakup trzech dzwonów. Obrazy i freski namalował Jan Kerle z Tyrolu.

W bocznych nawach znajdują się ołtarze Matki Boskiej Bolesnej i św. Jana od krzyża z obrazami autorstwa Michała Andriollego. W bocznych kaplicach znajdują się obrazy Matki Bożej z Góry Karmel z końca XVII wieku czczony przez bractwo św. Szkaplerza i obraz św. Józefa.

W roku 1956 namalowano na zewnętrznych ścianach kompozycję „Ukrzyżowanie” oraz „Najświętsza Maryja i św. Jan”.

Przed kościołem znajduje się żeliwna neogotycka kapliczka z napisami w języku polskim.

 
Kościół karmelitów

PrzypisyEdytuj

  1. Karmelici Bosi, oficjalna witryna Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych, https://www.karmel.pl/powrot-karmelitow-bosych-do-kowna-na-litwie/
  2. o. Benignus Józef Wanat, Zakon Karmelitów Bosych w Polsce, Kraków 1979, s. 533-534
  3. A. Rachuba, Szczytt Niemirowicz Krzysztof Benedykt [w:] Polski Słownik Biograficzny, Zeszyt 195, 2011, s. 568-570
  4. Karmelici Bosi, oficjalna witryna Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych, https://www.karmel.pl/powrot-karmelitow-bosych-do-kowna-na-litwie/

Linki zewnętrzneEdytuj