Otwórz menu główne

Cerkiew św. Łazarza w Żółkwi

zabytkowa prawosławna cerkiew na Ukrainie

Cerkiew św. Łazarza – zabytkowa prawosławna cerkiew parafialna znajdująca się w mieście Żółkiew na Ukrainie Zachodniej.

Cerkiew św. Łazarza
dawniej kościół św. Łazarza

Костел Святого Лазаря
Distinctive emblem for cultural property.svg 46-227-0084[1]
cerkiew parafialna
Ilustracja
Elewacja frontowa
Państwo  Ukraina
Obwód  lwowski
Miejscowość Zhovkva01.png Żółkiew
Wyznanie prawosławne
Kościół Kościół Prawosławny Ukrainy
Eparchia lwowska
Wezwanie św. Łazarza
Wspomnienie liturgiczne sobota przed Niedzielą Palmową;
17/30 września
Położenie na mapie Żółkwi
Mapa lokalizacyjna Żółkwi
Żółkiew, cerkiew św. Łazarza
Żółkiew, cerkiew św. Łazarza
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Żółkiew, cerkiew św. Łazarza
Żółkiew, cerkiew św. Łazarza
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Żółkiew, cerkiew św. Łazarza
Żółkiew, cerkiew św. Łazarza
Ziemia50°03′21″N 23°58′44″E/50,055833 23,978889

W latach 1735–1946 był to rzymskokatolicki kościół i szpital pw. św. Łazarza.

Historia obiektuEdytuj

W 1627 Zofia (z Daniłowiczów) Żółkiewska ufundowała w Żółkwi niewielki drewniany kościółek i szpital pw. św. Łazarza dla siedmiu ubogich chorych. W 1735 jej wnuk, królewicz Jakub Sobieski, wystawił nowe murowane budynki kościoła i szpitala, które zachowały się do dziś. Po rozbiorach Austriacy na terenie świątyni i szpitala urządzili magazyny. W 1861 przywrócono poprzednie użytkowanie w budynkach zespołu. W 1873 żółkiewski proboszcz sprowadził z Krakowa siostry felicjanki, które otworzyły w murach szpitala dwuklasową szkołę dla dziewcząt i założyły niewielki klasztor. Świątynię konsekrowano pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. W 1946 władze radzieckie skasowały klasztor, a budynki ponownie zamieniły w magazyny[2]. Od 1991 świątynia funkcjonuje jako cerkiew prawosławna pw. św. Łazarza[3], najpierw w jurysdykcji Ukraińskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej, a od 15 grudnia 2018 Kościoła Prawosławnego Ukrainy[4].

Architektura i wyposażenieEdytuj

Kościół zbudowano na planie krzyża greckiego. Ośmioboczna nawa przykryta jest kopułą na wysokim bębnie. Fasadę flankuje para lizen dźwigających trójkątny szczyt z fryzem arkadowym. Do kościoła przylegają parterowe budynki dawnego szpitala[2].

Wewnątrz, dekoracje i wyposażenie z czasów klasztoru nie zachowały się. Niektóre elementy wyposażenia kościoła znajdują się obecnie w kościele sióstr felicjanek w Przemyślu.

PrzypisyEdytuj

  1. Костел Святого Лазаря (pol.). Państwowy Rejestr Zabytków Nieruchomych Ukrainy. [dostęp 2019-07-16].
  2. a b Grzegorz Rąkowski: Ziemia Lwowska. Wydawnictwo Rewasz, Pruszków 2007, s. 128. ISBN 978-83-89188-66-3. [dostęp 2019-07-22].
  3. Aleksander Strojny, Krzysztof Bzowski, Artur Grossman: Ukraina Zachodnia. Wydwnictwo Bezdroża, Kraków 2007, s. 464. ISBN 978-83-60506-52-3.
  4. Tadeusz A. Olszański: Historyczne zjednoczenie Kościołów prawosławnych Ukrainy. osw.waw.pl, 17 grudnia 2018. [dostęp 2019-07-23].