Otwórz menu główne

Kościół świętej Anny w Kolnie – zabytkowy rzymskokatolicki kościół parafialny w Kolnie, przy ul. Kościelnej 17. Należy do dekanatu Kolno diecezji łomżyńskiej. Przy budynku znajduje się neobarokowa wolnostojąca dzwonnica murowana z 1862 r. Cmentarz przykościelny okresowo pełnił funkcje grzebalne. Na południe od kościoła znajduje się zabytkowa plebania z 1883 r.[2]

Kościół św. Anny w Kolnie
Distinctive emblem for cultural property.svg 67 z 28.04.1980[1]
kościół parafialny
Ilustracja
widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość POL Kolno COA.svg Kolno
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Anny w Kolnie
Wezwanie św. Anny
Wspomnienie liturgiczne 26 lipca
Położenie na mapie Kolna
Mapa lokalizacyjna Kolna
Kościół św. Anny w Kolnie
Kościół św. Anny w Kolnie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Anny w Kolnie
Kościół św. Anny w Kolnie
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Kościół św. Anny w Kolnie
Kościół św. Anny w Kolnie
Położenie na mapie powiatu kolneńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kolneńskiego
Kościół św. Anny w Kolnie
Kościół św. Anny w Kolnie
Ziemia53°24′21″N 21°56′10″E/53,405833 21,936111

HistoriaEdytuj

Plac, na którym znajduje się obecny kościół pw. św. Anny pierwotnie zajmował dwór książąt mazowieckich, zniszczony przez wojska krzyżackie w 1519 r. Królowa Bona podarowała go kościołowi. na przełomie XVI/XII w. pobudowano tu mały kościółek pod wezwaniem św. Anny, w kształcie rotundy. Uległ on zniszczeniu w 1736 r.[3].

Główna bryła obecnej świątyni została wzniesiona z kamienia polnego w stylu klasycystycznym, w latach 1834-1839[4] na podstawie projektu Chrystiana Piotra Aignera z 1825 roku. Budowla została zbudowana kosztem parafian, przy znacznych staraniach Stanisława Kisielnickiego, właściciela wsi Poryte i Korzeniste, jednocześnie sędziego pokoju powiatu łomżyńskiego[5]. W 1836 roku świątynię konsekrował biskup augustowski Paweł Straszyński. W latach 1906-1907 do kościoła dobudowano dwie neogotyckie kaplice z cegły, prawdopodobnie wtedy też przebudowano główną bryłę[3]. W 1956 roku zostało wzniesione piętro nad zakrystią, w którym pomieszczono sale katechetyczne, wprawiono też witraże w prezbiterium i bocznych kaplicach. W latach 1997-2000 zmieniono wystrój prezbiterium świątyni i wstawiono nowe witraże[6]. W latach 2005-2013 kościół przeszedł kolejną przebudowę, poprzez dostawienie pomieszczenia sanitarnego oraz zburzeniem pięter nad zakrystią, skuciem tynków zewnętrznych i posadzki[7].

ArchitekturaEdytuj

Świątynia trójnawowa, pierwotnie klasycystyczna, obecnie o cechach mieszanych klasycystyczno-neogotyckich z elementami neobaroku. Nie posiada wieży, dach zwieńczony niewielką sygnaturką. Początkowo o narysie prostokątnym, z półokrągłymi oknami, była zwieńczona dachówką, długości 26,5 łokci, wysokość 12 łokci. Obecnie okna są ostrołukowe. Budowę oparto o projekt Piotra Aignera nr III, mieszczący około tysiąca wiernych, z istotnymi modyfikacjami - zamiast płaskiego stropu główną nawę zwieńcza drewniane pozorne sklepienie kolebkowe, dodano kolumnady oddzielające nawy, zmieniono też wygląd schodkowego zwieńczenia tympanonu. Nawy boczne mają płaskie stropy. Ściany z kamienia polnego na wapnie wspierają się na ceglanych filarach. Od końca XIX w. dach jest pokryty blachą[3].

Dwie kaplice boczne, ceglane, w stylu neogotyckim, tworzą pseudotransept. Dwie dobudówki z 2006 r. zatarły regularność planu kościoła.

Podłoga do połowy XX w. pokryta deskami, później kafelkami ceramicznymi, w 2009 r. została obniżona w bocznych kaplicach i w całości pokryta granitem. Ambonę zdemontowano na początku lat dziewięćdziesiątych XX w.

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2018-09-30. [dostęp 28.04.2014].
  2. Zabytki powiatu kolneńskiego (pol.). [dostęp 2014-05-02].
  3. a b c Karol Jacek Stachelski. Kościół św. Anny. „Zeszyty Kolneńskie”. Nr 2/Grudzień 2007, s. 15-24, 2007. Kolno: Towarzystwo "Jan z Kolna". ISSN 1899-8429 (pol.). 
  4. Kolno w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. IV: Kęs – Kutno. Warszawa 1883.
  5. Kościół par. p.w. św. Anny z 1836 r. (pol.). Ciekawe Podlaskie i okolice. [dostęp 2014-04-28].
  6. Kolno par. pw. św. Anny (pol.). diecezja łomżyńska. [dostęp 2014-04-28].
  7. Historia i dzień dzisiejszy (pol.). Parafia pw. św. Anny w Kolnie. [dostęp 2014-04-28].