Kościół św. Elżbiety Węgierskiej w Starym Sączu

Kościół świętej Elżbiety Węgierskiejrzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Stary Sącz diecezji tarnowskiej.

Kościół świętej Elżbiety Węgierskiej
Distinctive emblem for cultural property.svg 11-No.S.-3-Kr-936 z dnia 2.06.1936[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Stary Sącz
Adres ul. Adama Mickiewicza 2
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Elżbiety Węgierskiej
Wezwanie św. Elżbiety Węgierskiej
Wspomnienie liturgiczne 17 listopada
Położenie na mapie Starego Sącza
Mapa lokalizacyjna Starego Sącza
Kościół świętej Elżbiety Węgierskiej
Kościół świętej Elżbiety Węgierskiej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół świętej Elżbiety Węgierskiej
Kościół świętej Elżbiety Węgierskiej
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kościół świętej Elżbiety Węgierskiej
Kościół świętej Elżbiety Węgierskiej
Położenie na mapie powiatu nowosądeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowosądeckiego
Kościół świętej Elżbiety Węgierskiej
Kościół świętej Elżbiety Węgierskiej
Położenie na mapie gminy Stary Sącz
Mapa lokalizacyjna gminy Stary Sącz
Kościół świętej Elżbiety Węgierskiej
Kościół świętej Elżbiety Węgierskiej
Ziemia49°33′40,9″N 20°38′08,4″E/49,561361 20,635667

HistoriaEdytuj

Obecna świątynia została wzniesiona na przełomie XIV i XV wieku Następnie w 1644 roku została zniszczona podczas pożaru i odbudowana do 1649 roku w dużej mierze dzięki staraniom ksieni klarysek Anny Lipskiej. W 1686 roku została wzniesiona lub odbudowana wieża, w XVII wieku zostały dobudowane również kaplice z lewej i prawej strony nawy. W 1795 roku podczas pożaru uszkodzone zostały wieża oraz dachy. W latach 1829-42 świątynia została gruntownie odnowiona.

ArchitekturaEdytuj

Jest to budowla gotycka, częściowo przebudowana w czasie baroku. Jest to świątynia murowana, wzniesiona z kamienia i cegły. Kościół posiada jedną nawę z węższym prezbiterium, zamkniętym trójbocznie, przy którym od strony północnej jest umieszczona zakrystia z dawnym skarbcem znajdującym się na piętrze a od strony południowej znajduje się nowsza przybudówka pochodząca z 1930 roku, będąca przedsionkiem. Z lewej i prawej strony nawy są dobudowane dwie analogiczne czworokątne kaplice. Przy nawie z przodu znajduje się masywna wieża rozdzielona gzymsami na pięć kondygnacji, nakryta podwójnym baniastym dachem hełmowym z latarnią. Ściany na zewnątrz opięte są uskokowymi szkarpami. Okna w prezbiterium są ostrołukowe, w jednym można zobaczyć częściowo zachowany oryginalny maswerk. Nawa i prezbiterium są nakryte dachami dwuspadowymi, rozdzielonymi trójkątnym szczytem, przechodzącym w czworokątną wieżyczkę na sygnaturkę, nakrytą daszkiem namiotowym. Przybudówki nakryte są dachami pulpitowymi. Prezbiterium i nawę nakrywają sklepienia kolebkowo-krzyżowe z dekoracyjnymi żebrami i zwornikami stiukowymi. W prezbiterium znajdują się spływy sklepień podparte filarami i arkadami przyściennymi, również kaplice nakryte są sklepieniami kolebkowo-krzyżowymi. Portal południowy prowadzący do prezbiterium jest gotycki, ostrołukowy i pochodzi z przełomu XIV i XV wieku, portal w wieży prowadzący na chór muzyczny, jest renesansowy i pochodzi z XVII wieku, zachował się częściowo. Pozostałe portale reprezentują styl barokowy: główny pochodzi z 1622 roku i jest ozdobiony płaskorzeźbą św. Trójcy w nadprożu; do zakrystii od strony wschodniej pochodzi z XVII wieku oraz z prezbiterium do zakrystii, marmurowy pochodzi z 1723 roku i jest ozdobiony tablicą w nadprożu, dotyczącą fundacji przez proboszcza Andrzeja Tatarowicza. Polichromia w prezbiterium i na sklepieniu nawy głównej o charakterze figuralnym oraz dekoracyjnym pochodzi z 2. połowy XVIII wieku i jest zachowana we fragmentach. Została odsłonięta i poddana konserwacji w latach 1961-62 pod kierownictwem Józefa Dutkiewicza. W kaplicy południowej znajduje się polichromia w stylu rokokowym, pochodząca z 2. połowy XIX wieku[2].

 
Ołtarz główny


PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2019-12-31. [dostęp 12.02.2018].
  2. Stary Sącz, kościół św. Elżbiety (pol.). Zabytkowe kościoły diecezji tarnowskiej. [dostęp 2018-02-12].