Kościół św. Idziego w Giebułtowie

Kościół św. Idziego w Giebułtowierzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się we wsi Giebułtów, w powiecie krakowskim.

Kościół św. Idziego w Giebułtowie
A-18 z dnia 10.04.1968[1]
Ilustracja
Zabytkowy kościół w Giebułtowie
Państwo

 Polska

Miejscowość

Giebułtów, ul. św. Idziego 2

Wyznanie

katolickie

Kościół

rzymskokatolicki

Parafia

Parafia św. Idziego w Giebułtowie

Wezwanie

św. Idziego

Położenie na mapie gminy Wielka Wieś
Mapa konturowa gminy Wielka Wieś, po prawej znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Idziego w Giebułtowie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Idziego w Giebułtowie”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Idziego w Giebułtowie”
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa konturowa powiatu krakowskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Idziego w Giebułtowie”
Ziemia50°08′30″N 19°53′01″E/50,141667 19,883611
Strona internetowa

Kościół został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego.

Historia edytuj

Wcześniejszy kościół ufundowany został przez Judytę, żonę Władysława Hermana. W zasadzie to Książę Władysław Herman postanowił ufundować kilka kościołów wotywnych. Tak w dalszej części rozdziału A.D. 1086 Jan Długosz zapisał tę decyzję Księcia o zbudowaniu: "/.../ najpierw w Krakowie kościoła poświeconego św. Idziemu. Potem Książę polecił, aby w całym Królestwie jego rycerze zakładali kościoły poświęcone również temu świętemu, przez wstawiennictwo którego narodził się syn Księcia, następca tronu, Bolesław". Wśród wielu tych fundacji Długosz wymienia także Giebułtów. Za nim przyjmujemy więc stwierdzenie, że romański kościół w Giebułtowie został wybudowany w roku 1086, chociaż możliwy jest okres sięgający aż do roku 1102, to jest do końca okresu rządów Księcia Władysława Hermana[2]. Obecny wybudowano w latach 1601–1604, adaptując poprzednią budowlę o czym świadczą nieregularności rzutu obiektu[3]. Fundatorami byli Jakub Tomaszewski herbu Bończa i Barbara Pisarska herbu Szreniawa[4], lub Kacper Giebułtowski[3]. Obiekt w 1604 roku poświęcił bp. Bernard Maciejowski[5].

Architektura edytuj

Kościół murowany, oszkarpowany, orientowany, prezbiterium zamknięte półkolistą apsydą. Do prezbiterium dobudowano kaplicę ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Po stronie południowej znajduje się kruchta dobudowana w połowie XIX wieku.

Wystrój i wyposażenie edytuj

  • w fasadzie od strony południowej manierystyczny portal z tablicą erekcyjną[3], a na niej informacja o konsekracji 1604 roku[5];
  • portal w obramieniu renesansowym[4];
  • gotycka płyta grobowa z postaciami rytymi Stanisława Oraczowskiego i jego żony Barbary[4];
  • rokokowy ołtarz główny z kopią obrazu MB Częstochowskiej z 1623 roku[4];
  • chrzcielnica marmurowa z 1666 roku[4];
  • monstrancja z połowy XVII wieku[4];
  • pacyfikał renesansowy z początku XVII wieku[4].

Przypisy edytuj

  1. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2023.
  2. Antoni Pogan, Giebułtów Mieszkańcy, kościoły i historia – Wydawnictwo Avalon [online], 2020 [dostęp 2020-06-24] (pol.).
  3. a b c Leksykon 2013 ↓, s. 48.
  4. a b c d e f g Sztuka sakralna 1993 ↓, s. 77.
  5. a b Domena wielka-wies.pl jest utrzymywana na serwerach nazwa.pl [online], wielka-wies.pl [dostęp 2020-11-19].

Bibliografia edytuj

  • Bogusław Krasnowolski: Leksykon zabytków architektury Małopolski. Kraków: Arkady, 2013. ISBN 978-83-2134744-8.
  • Marian Kornecki: Sztuka sakralna. Kraków: Zarząd Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych w Krakowie, 1993. ISBN 978-83-2134744-8.
  • http://www.wielka-wies.pl Historia Giebułtowa - notatka p. Antoniego Pogana - styczeń 2016
  • Antoni Pogan: "Najstarsze dzieje kościoła parafialnego p.w. św. Idziego w Giebułtowie w świetle dotychczasowych badań". Wydawnictwo Prądnik. Prace i Materiały Muzeum im. prof. Władysława Szafera. Tom 26 (2016), str. 241-252. Kraków, 2016 http://www.ojcowskiparknarodowy.pl/main/pradnik.html
  • Antoni Pogan: "Giebułtów. Mieszkańcy, kościoły i historia". Wyd. Avalon, Kraków 2020. ISBN 978-83-7730-395-5.