Otwórz menu główne

Kościół św. Jana Chrzciciela w Malborku

Kościół świętego Jana Chrzciciela w Malborku (niem. Pfarrkirche St. Johannes) – rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w Malborku, w województwie pomorskim. Należy do dekanatu Malbork I diecezji elbląskiej. Na przełomie XIX i XX wieku jedyny kościół katolicki w mieście.

Kościół św. Jana Chrzciciela w Malborku
Distinctive emblem for cultural property.svg 63/13 z dnia 30.05.1957 r.[1]
kościół parafialny
Ilustracja
strona wschodnia kościoła
Państwo  Polska
Miejscowość Malbork
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Jana Chrzciciela w Malborku
Wezwanie św. Jana Chrzciciela
Położenie na mapie Malborka
Mapa lokalizacyjna Malborka
Kościół św. Jana Chrzciciela w Malborku
Kościół św. Jana Chrzciciela w Malborku
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Jana Chrzciciela w Malborku
Kościół św. Jana Chrzciciela w Malborku
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Kościół św. Jana Chrzciciela w Malborku
Kościół św. Jana Chrzciciela w Malborku
Położenie na mapie powiatu malborskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu malborskiego
Kościół św. Jana Chrzciciela w Malborku
Kościół św. Jana Chrzciciela w Malborku
Ziemia54°02′20″N 19°01′36″E/54,038889 19,026667

HistoriaEdytuj

Pierwszy kościół w tym miejscu powstał w końcu XIII wieku, ale w l. 1457-1460 uległ zniszczeniu. Prace budowlane nad obecną świątynią rozpoczęły się w 1467 roku i trwały do 1523 roku. Kościół został wzniesiony z cegły na starych fundamentach jako budowla halowa o trzech nawach i sześciu przęsłach, bez wydzielonego prezbiterium. Wnętrze świątyni zostało nakryte sklepieniem kryształowym, zastąpionym w 1534 roku sieciowym. Budowę wieży zakończono w 1623; jej zwieńczenie w kształcie kuli, istniejące do 1945, w 1923 pozłocono. Po pożarze w 1668 roku świątynia została skrócona o jedno przęsło. Podczas II wojny światowej budowla została zniszczona. Zwalona została wieża, jedyny dzwon (z 1502) był w połowie stopiony. Świątynia została pozbawiona dachów i okien, natomiast sklepienie zostało podziurawione i straciło swój wygląd (obecnie w nawie głównej znajduje się sklepienie kryształowe, w bocznych żebrowe)[2]. Neogotyckie ołtarze uniknęły zniszczeń. W 1945 roku rozpoczęto usuwanie gruzów, wprawianie szyb w oknach i zabezpieczanie przed opadami atmosferycznymi. W dniu 2 maja 1945 roku świątynia została poświęcona przez księdza Konrada Willa, natomiast w dniu 3 maja tegoż roku ksiądz Klemens Majewski odprawił w niej pierwsze nabożeństwo. W 1957 roku ksiądz biskup Tomasz Wilczyński przekazał świątynię Orionistom[3].

6 czerwca 1922 przed kościołem odsłonięto pomnik plebiscytu 1920r., autorstwa Victora Heinricha Sieferta, przedstawiający stojącego Krzyżaka z mieczem oraz napisem Dies Land bleibt deutsch 11 Juli 1920.

WyposażenieEdytuj

W świątyni znajduje się gotycka chrzcielnica z XIV stulecia, a także kilka rzeźb: kamienna gotycka figura świętej Elżbiety Turyńskiej z około 1410 roku umieszczona w południowej nawie, gotycki krucyfiks z XV stulecia, umieszczony w kruchcie oraz gotycka figura świętego Jana Ewangelisty, umieszczona w zwieńczeniu prospektu organowego, wykonana około 1800 roku. Barokowy świecznik z rzeźbą Matki Bożej z Dzieciątkiem, umieszczoną na porożu jelenia pochodzi z XVII stulecia. Z dzieł malarstwa zachowały się: malowany na desce obraz Sądu Salomona z około 1600 roku a także znajdujący się w barokowym ołtarzu, obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z 1629 roku[4].

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2018-09-30. [dostęp 23.07.2014].
  2. Piotr Skurzyński, Warmia, Mazury, Suwalszczyzna Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 s. 57. ​ISBN 83-7200-631-8​.
  3. Historia parafii (pol.). Parafia św. Jana Chrzciciela w Malborku. [dostęp 2014-07-23].
  4. Malbork, kościół św. Jana Chrzciciela (pol.). zabytkowekoscioły.net. [dostęp 2014-07-23].