Otwórz menu główne

Kościół św. Marcina w Jaworze

Kościół św. Marcina w Jaworze – kościół katolicki w Jaworze, pod wezwaniem św. Marcina z Tours, aktualnie należy do Parafii św. Marcina w Jaworze.

Kościół św. Marcina w Jaworze
Distinctive emblem for cultural property.svg A/1899/79[1] z dnia 29.03.1949,
Ilustracja
widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość Jawor
Wyznanie Katolickie
Kościół rzymskokatolicki
parafia Parafia św. Marcina w Jaworze
Położenie na mapie Jawora
Mapa lokalizacyjna Jawora
Kościół św. Marcina w Jaworze
Kościół św. Marcina w Jaworze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Marcina w Jaworze
Kościół św. Marcina w Jaworze
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kościół św. Marcina w Jaworze
Kościół św. Marcina w Jaworze
Położenie na mapie powiatu jaworskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jaworskiego
Kościół św. Marcina w Jaworze
Kościół św. Marcina w Jaworze
Ziemia51°03′07″N 16°11′33″E/51,051944 16,192500

Spis treści

PołożenieEdytuj

Kościół położony jest w północno-zachodniej części średniowiecznego miasta, na wzgórzu o wysokości 203 m n.p.m. Od północy teren świątyni ogranicza zachowany fragment muru obronnego, od zachodu ulica Poniatowskiego, a od południa i wschodu ulica Szkolna i Kościelna, wraz z budynkiem plebanii.

HistoriaEdytuj

  • 1242 – Pierwsza wzmianka o świątyni.
  • ok. 1330 – IV ćw. XIV w. – Budowa gotyckiego kościoła.
  • 1446 i 1573 – Budowa części zachodniej.
  • 1523–1650 – Kościół służy gminie ewangelickiej.
  • XVIII w., 1865–1866, 1883, 1960–1962 – Restauracja kościoła

ArchitekturaEdytuj

Najstarszymi elementami kościoła jest budynek plebanii oraz prezbiterium. Na ścianach tego ostatniego zachowało się wiele dekoracji pochodzących z wczesnego gotyku, takie jak zwornik w kształcie rozety na sklepieniu zakrystii oraz proste laskowanie w oknie od północnej strony. Prezbiterium jest jednonawowe i czteroprzęsłowe, o wymiarach 21 m długości na 9 m szerokości. W południowej ścianie znajduje się otwór wejściowy obramowany gotyckim portalem z II połowy XIV w., w którego tympanonie znajduje się wyobrażenie św. Marcina na koniu, w stroju rycerskim, dzielącego się swą szatą z żebrakiem.

Świątynia jest trójnawowa, wszystkie są tej samej wysokości – 13,7 metra. Każda nawa jest nakryta osobnym dachem dwuspadowym. Wymiary kościoła wynoszą 53 m długości, 24,1 m szerokości ( 6,5 m nawa północna, 10,4 m nawa główna i 7,2 m nawa południowa) oraz 13,7 m wysokości.

Wnętrza naw przykryte są sklepieniami krzyżowo-żebrowymi. Żebra spływają na wsporniki przyścienne, połączone z przyporami. W miejscach przecięć każdego przęsła znajdują się zworniki. Zarówno wsporniki jak i zworniki są zdobione dekoracjami rzeźbiarskimi. Sklepienia są pokryte wykonanymi w technice suchego fresku malowidłami przedstawiającymi motywy roślinne.

Okna są wysokie, niezbyt smukłe, podobnie jak cała bryła kościoła. Podzielone są na trzy części i wypełnione witrażami pochodzącymi z lat siedemdziesiątych XIX wieku.

Kościół posiada jedną wieżę, od strony północnej, zbudowaną na planie kwadratu, zwieńczoną namiotowym daszkiem. W przeszłości istniała południowa wieża, która jednak uległa zawaleniu w 1533 roku, a odbudowana została jedynie do wysokości szczytu kościoła. Po tym wydarzeniu wybudowano w latach 1534-1536 nową wieżę po północnej stronie. W roku 1573 dobudowano od strony zachodniej małą wieżę na planie koła. Bryła kościoła jest zbudowana z łamanego granitu, a do prac wykończeniowych wykorzystano piaskowiec ciosany.

Teren wokół świątyni otoczony jest murem dawnego cmentarza z licznymi epitafiami.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj