Kościół św. Mikołaja Biskupa w Grójcu

Kościół świętego Mikołaja Biskupa w Grójcurzymskokatolicki kościół parafialny na terenie dekanatu grójeckiego archidiecezji warszawskiej.

Kościół Świętego Mikołaja Biskupa
Distinctive emblem for cultural property.svg 67/A[1] z dnia 5.03.1981
kościół parafialny
Ilustracja
widok od strony prezbiterium
Państwo  Polska
Miejscowość POL Grójec COA.svg Grójec
ul. Worowska
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Mikołaja Biskupa
Wezwanie św. Mikołaja Biskupa
Położenie na mapie Grójca
Mapa lokalizacyjna Grójca
Kościół Świętego Mikołaja Biskupa
Kościół Świętego Mikołaja Biskupa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Świętego Mikołaja Biskupa
Kościół Świętego Mikołaja Biskupa
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Kościół Świętego Mikołaja Biskupa
Kościół Świętego Mikołaja Biskupa
Położenie na mapie powiatu grójeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu grójeckiego
Kościół Świętego Mikołaja Biskupa
Kościół Świętego Mikołaja Biskupa
Położenie na mapie gminy Grójec
Mapa lokalizacyjna gminy Grójec
Kościół Świętego Mikołaja Biskupa
Kościół Świętego Mikołaja Biskupa
Ziemia51°52′06,312″N 20°51′46,016″E/51,868420 20,862782

Jednonawowa gotycka, orientowana świątynia została ufundowana zapewne przez księcia mazowieckiego, Janusza I Starszego. Budowa prezbiterium zakończyła się w 1398 roku, natomiast całą świątynię ukończono w 1480 roku. W latach 1520 – 1530 budowla została gruntownie rozbudowana. W 1599 roku, dzięki staraniom grójeckiego proboszcza ks. Wawrzyńca Pindoviusa została dobudowana kaplica boczna świętej Anny, a druga została wzniesiona prawdopodobnie w XVII stuleciu. Na początku XVII stulecia zostały wybudowane: murowana zakrystia i dzwonnica. W czasie potopu szwedzkiego budowla została obrabowana i spalona. Jej odbudowa zakończyła się w 1746 roku. Na początku XIX stulecia kościół znalazł się w bardzo złym stanie technicznym. W latach 1828, 1833 i 1868 dzięki staraniom ks. Kazimierza Celińskiego – proboszcza i dziekana grójeckiego świątynia była remontowana i upiększana. Kościół został wtedy pozbawiony wież od strony zachodniej.

Kościół ucierpiał w pierwszych dniach II wojny światowej. Odbudowany został już w grudniu 1939 roku, ale prace wykończeniowe trwały jeszcze latami.

Ołtarz główny pochodzi z 1870 roku. Znajduje się w nim Obraz Chrystusa Ukrzyżowanego. Na ścianie po lewej stronie ołtarza jest powieszony krucyfiks w stylu późnogotyckim. Lewy ołtarz boczny poświęcony jest Matce Bożej Różańcowej, prawy – świętej Annie. Do lewej nawy przylega kaplica św. Mikołaja, do prawej – kaplica Matki Bożej Częstochowskiej. Chrzcielnica wykonana z piaskowca posiada datę 1482..

Gotycka świątynia św. Mikołaja zbudowana jest z cegły w układzie polskim, z użyciem kamieni polnych w podmurówce. Zachodnia fasada neogotycka pochodzi z 1833. Podobnie jak boczne kaplice jest otynkowana. Na południowej stronie kościoła znajduje się zegar słoneczny z datą 1621 i łacińską inskrypcją. Nad głównymi drzwiami tablica dewocyjna z XVII w. z rzeźbą Chrystusa Ukrzyżowanego, Matki Boskiej Bolesnej i św. Jana Ewangelisty.

Wewnątrz kościoła wejście z prezbiterium do zakrystii (dawnego skarbczyka) ozdobione gotyckim portalem z drzwiami z XVI -XVII wieku.

W kaplicach i dawnym skarbcu sklepienia kolebkowe. W zakrystii strop belkowany. Od strony zachodniej chór muzyczny drewniany wsparty na dwóch słupach. Dachy dwuspadowe, kryte blachą.

Wśród zabytków znajdujemy chrzcielnicę z piaskowca z datą 1482, znakiem kamieniarza i herbem Półkozic fundatora. Przy niej ochrzczono Piotra Skargę. według miejscowej tradycji rycerze idący na wojnę ostrzyli o nią swoje miecze. Druga chrzcielnica wykonana z marmuru pochodzi z XVII stulecia. Późnorenesansowa ambona została wykonana w pierwszej ćwierci XVII wieku[3]

Na pierwszą ćwierć wieku XVII datowana jest późnorenesansowa ambona odnowiona w r. 1886 przez Walentego Jodłowskiego i ponownie odrestaurowana z częściowymi uzupełnieniami w r. 1940.

W świątyni umieszczono tablicę inskrypcyjną ks. Piotra Skargi z 1855 roku ufundowana dla upamiętnienia przez fundacji szpitala grójeckiego.

Przy kościele, na miejscu murowanej z 1603 roku, stoi drewniana dzwonnica wybudowana w 1889 roku.

Z XVII w. pochodzi marmurowa chrzcielnica z puklowaną czaszą, z herbem Półkozic i inicjałami Fundatora A W D P G.[4]

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie. 2018-09-30. [dostęp 05.10.2014].
  2. Organy – Polskie Wirtualne Centrum Organowe, www.organy.art.pl [dostęp 2017-11-18].
  3. Historia kościoła (pol.). Parafia św. Mikołaja w Grójcu. [dostęp 2014-10-24].
  4. Grójec. Św. Mikołaja Biskupa, archidiecezja.warszawa.pl [dostęp 2018-07-13] (pol.).