Cerkiew św. Onufrego w Wisłoku Wielkim

Cerkiew św. Onufrego w Wisłoku Wielkim – dawna cerkiew greckokatolicka znajdująca się w Wisłoku Wielkim, wzniesiona między 1850 a 1853.

Cerkiew św. Onufrego
w Wisłoku Wielkim
Distinctive emblem for cultural property.svg A-326 z dnia 24.11.1994[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Miejscowość Wisłok Wielki
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Onufrego w Wisłoku Wielkim
Wezwanie św. Onufrego
Położenie na mapie gminy Komańcza
Mapa lokalizacyjna gminy Komańcza
Wisłok Wielki, cerkiew
Wisłok Wielki, cerkiew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wisłok Wielki, cerkiew
Wisłok Wielki, cerkiew
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Wisłok Wielki, cerkiew
Wisłok Wielki, cerkiew
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
Wisłok Wielki, cerkiew
Wisłok Wielki, cerkiew
Ziemia49°24′34,0″N 21°58′50,8″E/49,409444 21,980778

W 1948 przejęta przez Kościół rzymskokatolicki. Najpierw pełniła funkcję kościoła filialnego parafii w Komańczy, a od 1989 kościoła parafialnego parafii św. Onufrego w Wisłoku Wielkim. Świątynia włączona do podkarpackiego Szlaku Architektury Drewnianej.

HistoriaEdytuj

Budynek był wznoszony w latach 1850–1853, poświęcony w roku następnym. W 1902 cerkiew była remontowana, oryginalny dach kryty gontem zastąpiła blacha. Po II wojnie światowej świątynia została przemianowana na kościół rzymskokatolicki i w 1969 odnowiona. Remontowana w 1969 i w latach 80. XX w. gdy przemalowano polichromię ścian oraz strop nawy i babińca. W kolejnym remoncie w latach 2002–2003 przywrócono gontowe pokrycie dachu i trzech wieżyczek, naprawiono instalację elektryczną i wymieniono posadzkę. Od 2002 w wieży i na strychu świątyni mieści się minimuzeum sztuki cerkiewnej[2][3].

Architektura i wyposażenieEdytuj

Jest to budowla drewniana konstrukcji zrębowej, na kamiennej podmurówce, pozornie dwudzielna, orientowana. Do mniejszego od nawy zamkniętego trójbocznie prezbiterium przylegają dwie zakrystie. Babiniec równy szerokości nawy z nadbudowana czworoboczną wieżą konstrukcji słupowo–ramowej, o prostych ścianach. Dach jednokalenicowy dwuspadowy z drugą i trzecią wieżą nad nawą i sanktuarium. Wieże zwieńczone baniastymi hełmami i pozornymi latarniami. Ściany zewnętrzne oszalowane pionowo deskami[3].

Wszystkie pomieszczenia nakryte płaskim stropem. Wnętrze pokrywa XIX wieczna polichromia. Zachował się kompletny, trójstrefowy ikonostas, najprawdopodobniej powstały w tym samym okresie, co sam budynek, jednak z kilkoma ikonami pochodzącymi dopiero z okresu przebudowy w 1902 (św. Mikołaja Cudotwórcy i św. Onufrego). Ikony pierwotnie położone w ikonostasie wiszą dzisiaj na ścianach obiektu. W prezbiterium znajduje się ołtarz z baldachimem[2][3].

OtoczenieEdytuj

Wolnostojąca murowana dzwonnica–brama pełni równocześnie funkcję bramy wjazdowej na teren świątyni. Zbudowana na planie kwadratu, dwukondygnacyjna z dachem namiotowym i kopułą podobną w formie do tych wieńczących budynek cerkwi[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie. 2019-12-31. [dostęp 12.12.2015].
  2. a b Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda: Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja. Wydawnictwo Rewasz, Pruszków 2011, s. 159, 160. ISBN 83-89188-08-2.
  3. a b c d Krzysztof Zieliński: Leksykon drewnianej architektury sakralnej województwa podkarpackiego. PRO CARPARHIA, Rzeszów 2015, s. 308, 309. ISBN 978-83-61577-68-3.

Linki zewnętrzneEdytuj