Otwórz menu główne

Kościół św. Szczepana w Toruniu

Kościół św. Szczepana w Toruniu – kościół parafii ewangelicko-augsburskiej w Toruniu.

Kościół św. Szczepana w Toruniu
Distinctive emblem for cultural property.svg A/1275 z 29 marca 2007
Ilustracja
Kościół św. Szczepana w Toruniu
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Adres Wały gen. Władysława Sikorskiego 14
Wyznanie protestanckie
Kościół Kościół Ewangelicko-Augsburski
Imię św. Szczepana
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Kościół św. Szczepana w Toruniu
Kościół św. Szczepana w Toruniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Szczepana w Toruniu
Kościół św. Szczepana w Toruniu
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Kościół św. Szczepana w Toruniu
Kościół św. Szczepana w Toruniu
Ziemia53°00′47,03″N 18°36′22,20″E/53,013064 18,606167
Strona internetowa

Spis treści

LokalizacjaEdytuj

Kościół znajduje się na terenie Zespołu Staromiejskiego, przy ulicy Wały Generała Władysława Sikorskiego 14, w sąsiedztwie Państwowej Straży Pożarnej oraz Urzędu Miasta Torunia.

HistoriaEdytuj

Zbudowany został w latach 1902-1904 na terenie zasypanej fosy miejskiej przy obecnych Wałach gen. Sikorskiego w stylu neogotyckim według projektu architekta Richarda Gansa z Berlina dla zboru ewangelicko-reformowanego założonego w 1676 roku. Kamień węgielny położono 18 czerwca 1903 roku, poświęcenie nastąpiło 18 lutego 1904 roku. Znaczne zasługi dla jego wybudowania położył ówczesny pastor parafii Paul Arndt (duchowny ewangelicko-reformowany), działający wraz z kolegium kościelnym, w skład którego wchodził mi. in. przemysłowiec August Born. Kościół ma długość 25 m, szerokość 11,5 m, wieża ma wysokość 49,5 m. Jest budowlą dwunawową, z płytkim prezbiterium zwróconym na zachód i z wieżą w narożniku płn.wsch.

Parafia była nieliczna (ok.100 osób) ale zamożna. Wchodziła w skład pruskiego Kościoła Ewangelicko-Unijnego. W 1921 roku wyjechał ostatni stały pastor i część parafian. Od 1930 roku w kościele oprócz rzadkich nabożeństw po niemiecku dla nielicznych parafian, odprawiano także nabożeństwa po polsku dla ewangelików reformowanych służących w polskim wojsku. Pastorami byli wtedy Wilhelm Fibich (1930-1935) i Jan Potocki (1935-39).

W czasie II wojny światowej kościół został zdewastowany, następnie przekazany parafii ewangelicko-augsburskiej i po renowacji ponownie poświęcony 26 sierpnia 1945 roku, otrzymując obecną nazwę.

Neogotyckie wyposażenie z czasów budowy:

Neogotycki ołtarz przeniesiono po II wojnie światowej z opuszczonego kościoła ewangelickiego w Nowej Wsi nad Wisłą (wykonany w Warszawie w 1904 roku, został ufundowany przez baronową Wandę Ike z Duninowa). Obraz "Adoracja Baranka", zapewne z lat ok. 1612-1629, przeniesiono z dawnego kościoła Trójcy Świętej na Rynku Nowomiejskim. Malowany na podstawie ryciny Jana Sadelera St. z 1588 roku, wykonanej na podstawie rysunku Joosta van Winghe. Obraz "Ukrzyżowanie" jest podmalowaną litografią z 2 połowy XIX w., na podstawie ryciny Paula Pontiusa z 1631 roku, wzorowanej na rysunku Petera Paula Rubensa. Pierwotnie znajdował się w ołtarzu kaplicy staroluterskiej przy ul. Strumykowej. Dzwony pochodzą ze zburzonego kościoła ewangelickiego na Podgórzu. W 1946 roku odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci duchownych związanych z tutejszą parafią, zamordowanych przez hitlerowców w latach II wojny światowej, a w 2002 roku tablicę ku czci wieloletniego proboszcza, ks. seniora Ryszarda Trenklera.

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Paul Arndt, Geschichte der evangelisch-reformierten Gemeinde in Thorn. Festschrift zur Einweihung der neuen Kirche am 18. Februar 1904 Thorn 1904
  • Jerzy Domasłowski, Kościół św. Szczepana w Toruniu. 1904-2004, Toruń, Wydawnictwo Via, 2004, ​ISBN 83-88273-32-9

Linki zewnętrzneEdytuj