Kościół Matki Bożej z Góry Karmel w Bielsku Podlaskim

Kościół Matki Bożej z Góry Karmel w Bielsku Podlaskimrzymskokatolicki kościół parafialny mieszczący się w Bielsku Podlaskim, w województwie podlaskim. Należy do dekanatu Bielsk Podlaski diecezji drohiczyńskiej.

Kościół Matki Bożej z Góry Karmel w Bielsku Podlaskim
Distinctive emblem for cultural property.svg 108 z dnia 03.02.1958[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Elewacja frontowa
Państwo  Polska
Miejscowość POL Bielsk Podlaski COA.svg Bielsk Podlaski
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Matki Bożej z Góry Karmel w Bielsku Podlaskim
Wezwanie Matki Bożej z Góry Karmel
Wspomnienie liturgiczne 16 lipca
Położenie na mapie Bielska Podlaskiego
Mapa lokalizacyjna Bielska Podlaskiego
Kościół Matki Bożej z Góry Karmel w Bielsku Podlaskim
Kościół Matki Bożej z Góry Karmel w Bielsku Podlaskim
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Matki Bożej z Góry Karmel w Bielsku Podlaskim
Kościół Matki Bożej z Góry Karmel w Bielsku Podlaskim
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Kościół Matki Bożej z Góry Karmel w Bielsku Podlaskim
Kościół Matki Bożej z Góry Karmel w Bielsku Podlaskim
Położenie na mapie powiatu bielskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bielskiego
Kościół Matki Bożej z Góry Karmel w Bielsku Podlaskim
Kościół Matki Bożej z Góry Karmel w Bielsku Podlaskim
52°46′25″N 23°11′35″E/52,773611 23,193056

HistoriaEdytuj

Pierwszą drewnianą świątynię przy klasztorze karmelitów trzewiczkowych zbudowano w 1641 roku z funduszy marszałka nadwornego Adam Kazanowskiego herbu Grzymała. Kościół ten wznosił się między ówczesną ul. Knyszyńską i ul. Litewską. W czasie pożaru w 1779 roku drewniane kościół i klasztor spłonęły.

Na jego miejscu zbudowano w latach 1779–1794 nowy murowany kościół wraz z klasztorem. W 1794 roku zostały wzniesione dwie wieże. Swoją pomoc w budowie kościoła ofiarowali wtedy: Izabela Branicka z Poniatowskich zwana „Panią Krakowską” oraz Aleksander Bogusz, regent ziemi bielskiej. Po Rozbiorach w 1796 roku władze pruskie ograniczyły liczbę karmelitów, natomiast w 1802 roku Prusacy skasowali całkowicie klasztor i przenieśli zakonników do Wąsosza, a klasztor zamienili na więzienie. W 1851 roku rząd carski - w ramach zaplanowanej akcji likwidacji klasztorów katolickich – usunął ostatnich zakonników i zamknął świątynię. Po wybudowaniu cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego, przeniesiono do niej wszystkie obrazy wiszące wcześniej w świątyni karmelickiej. W dniu 11 kwietnia 1864 roku Michaił hrabia Murawjow „Wieszatiel”, generał-gubernator litewski, postanowił zamienić kościół na cerkiew prawosławną. W latach 1866-1920 budowla pełniła funkcję cerkwi prawosławnej - soboru Trójcy Świętej[2] (Nowy Sobór), natomiast wieże świątyni zostały przebudowane w stylu bizantyjskim. Beneficjum zostało oddane klerowi prawosławnemu. Klasztor natomiast został zamieniony na carskie więzienie, gdzie byli torturowani i mordowani polscy powstańcy styczniowi. Podczas I wojny światowej władze niemieckie przeznaczyły kościół na magazyn zbożowy.

W dwa lata po odzyskaniu niepodległości kościół został zrewindykowany na rzecz Kościoła rzymskokatolickiego w dniu 11 listopada 1920 roku. Od tej pory aż do 1964 roku kościół pełnił funkcję kościoła szkolnego (rektoralnego). Do 1926 roku w budynku klasztornym mieścił się Areszt Powiatowy. W latach 1923-1931 kościół został wyremontowany dzięki staraniom księdza Ludwika Olszewskiego, ówczesnego rektora świątyni. W latach 1945-1957 klasztor był zajęty przez Urząd Bezpieczeństwa, który urządził tam m.in. areszt, a następnie mieściła się w nim poczta i Szkoła Muzyczna. W 1957 roku wieże kościoła ponownie otrzymały kształt barokowy. Od 1964 roku świątynia pokarmelicka pełniła funkcję kościoła filialnego parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i świętego Mikołaja. Samodzielna parafia została erygowana w dniu 11 lutego 1976 roku dekretem księdza biskupa Władysława Jędruszuka, administratora apostolskiego diecezji pińskiej. W latach 1981-1982 budowla została pokryta blachą miedzianą. W 1992 roku została usunięta podłoga drewniana i na jej miejscu została położona posadzka marmurowa, dzięki staraniom księdza kanonika Wojciecha Wasaka[3]. W 1992 roku budynek klasztorny został odzyskany przez parafię[4].


PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2019-12-31. s. 24. [dostęp 2015-07-27].
  2. M. Bołtryk, Czerwone pudełko z landrynkami, „Przegląd Prawosławny”, nr 1 (235), styczeń 2005.
  3. Bielsk Podlaski – Parafia Matki Bożej z Góry Karmel (pol.). Diecezja drohiczyńska. [dostęp 2015-07-27].
  4. Ciekawe Podlasie

Linki zewnętrzneEdytuj