Kościół Opatrzności Bożej we Wrocławiu

kościół we Wrocławiu

Kościół Opatrzności Bożej we Wrocławiu, dawniej znany jako kościół dworskikościół ewangelicki należący do parafii Ewangelicko-Augsburskiej Opatrzności Bożej we Wrocławiu, położony przy ul. Kazimierza Wielkiego.

Kościół Opatrzności
Bożej we Wrocławiu
Distinctive emblem for cultural property.svg 43 z dnia 29.03.1949 oraz 59 z 25.01.1962[1]
Ilustracja
Widok od ul. Kazimierza Wielkiego
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Miejscowość Wrocław
Adres ul. Kazimierza Wielkiego 29
Wyznanie luterańskie
Kościół ewangelicko-augsburski
parafia Ewangelicko-Augsburska we Wrocławiu
Wezwanie Opatrzności Bożej
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Kościół OpatrznościBożej we Wrocławiu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Kościół OpatrznościBożej we Wrocławiu”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Kościół OpatrznościBożej we Wrocławiu”
Ziemia51°06′28,5″N 17°01′41,0″E/51,107917 17,028056
Strona internetowa
Galeria:wnętrze
Kościół Opatrzności Bożej we Wrocławiu
Kościół Opatrzności Bożej we Wrocławiu
Kościół Opatrzności Bożej we Wrocławiu
Kościół Opatrzności Bożej we Wrocławiu
Kościół Opatrzności Bożej we Wrocławiu
Kościół Opatrzności Bożej we Wrocławiu
Kościół Opatrzności Bożej we Wrocławiu
Kościół Opatrzności Bożej wnętrze.JPG

HistoriaEdytuj

Nabożeństwa ewangelicko reformowane we Wrocławiu zostały zalegalizowane dopiero w 1742 roku. Nieliczna ale zamożna grupa kupców (także z polskiego kalwińskiego Leszno szybko przystąpiła do zbiórki pieniędzy na budowę własnego kościoła. Późnobarokowy kościół został wybudowany w 1750 według planów Friedricha Arnolda i Johanna Boumanna i poświęcony 27 października. Jako przeznaczony dla wrocławskich ewangelików reformowanych (kalwinistów) i był wybudowany przy zamku, gdyż Hohenzollernowie byli wyznania kalwińskiego. Skromna i pozbawiona ozdób architektura wnętrza była odzwierciedleniem teologii kalwińskiej.

Od 1817 roku parafia weszła w skład Kościoła Ewangelicko Staropruskiego Unii, zachowała jednak swój charakter kalwiński do końca swego istnienia w 1945. Nazwę dworski (Hoffkirche) uzyskał w 1830 roku z okazji 300-lecia Konfesji Augsburskiej. Wiąże się to z faktem, że obok kościoła znajduje się pałac królewski, od 1750 roku wrocławska rezydencja króla Prus, Fryderyka II Wielkiego.

Po 1945 rokuEdytuj

Do roku 1945 należał do kościoła ewangelicko-reformowanego, natomiast głównymi wrocławskimi kościołami ewangelickimi były wówczas kościół św. Elżbiety, kościół św. Marii Magdaleny i kościół św. Bernardyna. Obecnie przy nim znajduje się siedziba biskupa diecezji wrocławskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego (luterańskiego) w Polsce, choć biskup nie zawsze jest proboszczem parafii.

ArchitekturaEdytuj

Kościół ma około 30 m długości, 17,5 m szerokości, położony w osi północ-południe. Zbudowany na planie owalu, posiada dwa piętra stylowych empor i ambonę nadołtarzową. Wystrój jest utrzymany w barwie kremowobiałej ze złoceniami.

W kościele znajdują się dwie tablice poświęcone żołnierzom niemieckim poległym w latach 1914–1917 oraz tablica upamiętniająca poległych w wojnach napoleońskich (za ołtarzem).

Pastorzy ewangelicko-reformowani służący w parafiiEdytuj

Pierwszego pastora powołano w 1742 roku. Przed 1817 pełnił on zazwyczaj funkcję superintendenta zborów ewangelicko-reformowanych na pruskim Śląsku.

W latach 1751–1935 przy proboszczu urzędował także II proboszcz (zazwyczaj awansował na I proboszcza), w l. 1776–1872 III proboszcz. Przed 1817 rokiem przy kościele mieszkał też wojskowy kapelan ewangelicko-reformowany dla Śląska, którym był ojciec teologa Friedrich Schleiermacher. Do połowy XIX wieku wymagano od duchownych znajomości języka polskiego, choć nabożeństwa odprawiano po niemiecku i (do pocz. XIX wieku) po francusku.

Pierwszy Proboszcz

  • 1742–1743 Johann Ernest Vigilantius (1712–1743), duchowny Braci Czeskich z Lasocic
  • 1743–1782 Jacob Loos (1712–1782)
  • 1785–1802 Daniel Heinrich Hering (1722–1807)
  • 1807–1830 Johann Beniamin Wunster (1751–1830)
  • 1831–1837 August Erdmann Wunster (1764–1837), brat poprzedniego
  • 1837–1855 Ludwig Falk (1801–1872)
  • 1855–1866 Johann Gillet (1804–1879)
  • 1866–1884 Julius Teodor Faber (1814–1890)
  • 1884–1892 Louis Elsner (1829–1893)
  • 1893–1899 Hugo Albertz (1845–1923), przeniósł sie do parafii ewangelicko-reformowanej w Poznaniu
  • 1899–1906 Carl Gladischefski (1862–1938)
  • 1907–1911 Gerhardt Haenisch, przeniósł sie do parafii ewangelicko-reformowanej w Poznaniu
  • 1912–1934 Maximilian Renner (1861–1934)
  • 1935–1945 Richard Bender (1880–1945), poprzednio pastor w Waszkowie

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj