Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża w Łodzi

kościół w Łodzi

Kościół Podwyższenia Świętego Krzyżaneoromańska katolicka świątynia parafialna parafii Podwyższenia Świętego Krzyża, znajduje się przy ulicy Henryka Sienkiewicza 38 w Łodzi.

Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża
Distinctive emblem for cultural property.svg A/114 z dnia 20.01.1971[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 łódzkie

Miejscowość

Łódź

Adres

Henryka Sienkiewicza 38
90-993 Łódź

Wyznanie

katolickie

Kościół

rzymskokatolicki

Parafia

Parafia Podwyższenia Świętego Krzyża w Łodzi

Wezwanie

Podwyższenie Krzyża Świętego

Wspomnienie liturgiczne

14 września

Położenie na mapie Łodzi
Mapa konturowa Łodzi, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża”
Ziemia51°45′55″N 19°27′44″E/51,765278 19,462222

HistoriaEdytuj

Kościół wzniesiono w latach 1860–1875 według projektu Franciszka Tournelle’a[2] z inicjatywy ks. Wojciecha Jakubowicza[3]. Pierwotnie został poświęcony 2 listopada 1875 roku przez ks. Ludwika Dąbrowskiego jako kościół pod wezwaniem św. Jakuba[2]. Konsekracja świątyni miała miejsce 19 maja 1888 roku, dokonał jej arcybiskup Wincenty Teofil Popiel–Chościak[4].

Podczas II wojny światowej świątynia była dostępna wyłącznie dla osób narodowości niemieckiej[5]. 8 sierpnia 2021, w uroczystość św. Dominika, parafię objęli bracia dominikanie z klasztoru bł. Piotra Jerzego Frassatiego.

ProboszczowieEdytuj

  • Ludwik Dąbrowski (23.08.1834–18.12.1917)[6] – promotor budowy kościoła i pierwszy proboszcz
  • Zygmunt Łubieński[7]
  • Karol Szmidel (12.08.1846–24.12.1920)[6] – w latach 1902–1920
  • Jan Bączek (19.01.1881–04.05.1942)[8] – w latach 1921–1939 (lub 1942)
  • Adam Regulski (01.08.2018–08.08.2021)
  • o. Marek Rojszyk OP (od 08.08.2021)

ArchitekturaEdytuj

 
Kościół w 1896 roku na fotografii Bronisława Wilkoszewskiego

Świątynia jest trzynawowa, zbudowana na planie krzyża. Na frontonie znajduje się wieża z trzema dzwonami i sygnaturką. Wewnątrz znajduje się sześć ołtarzy. Główny z nich to dar Karola Scheiblera. Jest on również fundatorem ołtarzy w kaplicy św. Anny i w kaplicy Matki Boskiej. Ołtarz boczny w lewej nawie został ufundowany przez Edwarda Herbsta.

Przy kościele znajduje się pomnik poświęcony ofiarom stanu wojennego, a w jego północną ścianę wmurowana jest tablica upamiętniająca poległych stoczniowców.

DzwonyEdytuj

Na froncie znajduje się wieża z trzema dzwonami. Przedwojenny zestaw dzwonów, który nie przetrwał do dziś ufundowany został w latach 1920–1930.

PrzypisyEdytuj

  1. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2021.
  2. a b Agnieszka Janik: Łódź – miasto wielu wyznań. Archiwum Państwowe w Łodzi. [dostęp 2010-08-15].
  3. Podw. Św. Krzyża w Łodzi » Historia budowy, Podw. Św. Krzyża w Łodzi [dostęp 2021-11-06] (pol.).
  4. Parafia Podwyższenia Świętego Krzyża w Łodzi. [dostęp 2010-08-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-09-10)].
  5. M. Budziarek: Katedra przy Adolf Hitlerstrasse. Warszawa: 1984, s. 71. ISBN 83-211-0460-6.
  6. a b Według treści tablicy pamiątkowej w kruchcie kościelnej.
  7. „Łódź w Ilustracji”, 22.09.1935, nr 38, s. 2: zdjęcie portretowe.
  8. Spis duchowieństwa i parafij diecezji łódzkiej [na] 1939 r., s. 74–75.

BibliografiaEdytuj