Otwórz menu główne

Kościół Trójcy Przenajświętszej i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Mińsku

Kościół Trójcy Przenajświętszej i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny lub Kościół farny (biał. Касцёл Найсвяцейшай Тройцы і Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі, Фарны касцёл) — nieistniejący obecnie pierwszy rzymskokatolicki kościół w Mińsku, założony w 1390 roku. Znajdował się na Górze Troickiej, która według jednej z wersji otrzymała swoją nazwę od wezwania świątyni[1]. Wielokrotnie niszczony i odbudowywany. Ostatni ze zbudowanych drewnianych budynków kościelnych spłonął na pocz. XIX wieku, zaś murowaną plebanię rozebrano po II wojnie światowej.

Kościół Trójcy Przenajświętszej i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
Państwo  Białoruś
Miejscowość Mińsk
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
brak współrzędnych

Spis treści

HistoriaEdytuj

Według podań, kościół założony został w 1390 przez króla polskiego i wielkiego księcia litewskiego Władysława Jagiełłę. Około 1460 roku kościołowi przekazany był we władanie folwark Czuryłowicze, leżący na południe od miasta. Pierwsza mińska katolicka świątynia spłonęła razem z miastem w 1505 roku, kiedy to najazd tatarski doprowadził do doszczętnego spalenia Mińska[2].

W 1508 zbudowano nowy kościół pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej. Świątynia znajdowała się na wzgórku, na lewym brzegu Świsłoczy. Według wizytacji i inwentaryzacji w latach 1632 i 1636 kościół był drewniany na murowanym fundamencie, na planie krzyża. Wnętrze upiększały drewniane ołtarze. Na chórach znajdowały się organy. Obok znajdował się dość duży budynek plebanii, w którym mieścił się szpital, szkoła i bractwo kościelne.

Oprócz wezwania Trójcy Przenajświętszej, mińska fara w dokumentach archiwalnych wzpominana jest także pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, a w 1632 roku – pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i Michała Archanioła.

W 1709 roku przy kościele Trójcy Przenajświętszej biskup Konstanty Kazimierz Brzostowski zatwierdził bractwo Szczęśliwej Śmierci. W roku 1716 lub 1720 zbudowany został ostatni drewniany kościół farny.

14 sierpnia 1809 silny pożar zniszczył budynek starej fary, jednak zachowały się plebania i zabudowania gospodarcze. W 1814 opracowano projekt nowej, murowanej świątyni, orientowanej główną fasadą na ul. Troicką (obecnie Janki Kupały). Pieniędzy wystarczyło jednak tylko na budowę plebanii na rogu z ul. Wielką Borysowską (obecnie Maksima Bahdanowicza).

Od 1832 do 1840 wezwanie św. Trójcy nosił kościół należący do zamkniętego klasztoru dominikańskiego, stając się wówczas kościołem parafialnym. Po tym, jak władze rosyjskie zamknęły i tę świątynię, nabożeństwa przeniesiono do kaplicy cmentarnej na Złotej Górce, która w 1842 została podniesiona do rangi parafialnego kościoła Trójcy Przenajświętszej. W 1864 na miejscu drewnianej kaplicy zbudowano murowany, neogotycki kościół, który otrzymał to samo wezwanie.

ArchitekturaEdytuj

Świątynia zbudowana na pocz. XVIII wieku stała na murowanym fundamencie i miała kszałt "krzyża kawalerskiego" z dużą kopułą na środku, wokół której znadjowały się 4 niewielkie kaplice. Elementem głównej fasady były dwie niewielkie wieże ze złoconymi żelaznymi krzyżami, ozdobionymi metalicznymi kulami.

W ołtarzu głównym znajdował się obraz św. Trójcy, po obu stronach którego stały złocone rzeźby świętych Piotra i Pawła. We wnętrzu znajdowały się jeszcze cztery inne drewniane ołtarze, z których dwa stały w kaplicach. Na chórach znajdowały się organy wykonane w 1745.

Obok kościoła stała dzwonnica z trzema dzwonami. W odległości 50 kroków od kościoła znajdował się zespół zabudowań gospodarczych – plebania, szkoła parafialna, przytułek i inne. Teren placu plebańskiego, razem z sadem i cmentarzem parafialnym ogrodzony był drewnianym płotem z bramą.

PrzypisyEdytuj

  1. Alaksiej Jarmolenka. Мінская Фара. „Nasza wiera”. 2 (44), 2008 (biał.). [dostęp 2010-01-19]. 
  2. Uładzimir Dzianisau: Першы касцёл. W: Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Мінска. У 4 кн.. T. 1. Mińsk: BiełTA, 2001, s. 309. ISBN 985-6302-33-1. (biał.)

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj