Otwórz menu główne

Kościół poewangelicki w Olsztynku

Kościół poewangelicki – jeden z rejestrowanych zabytków miasta Olsztynka, w województwie warmińsko-mazurskim. Obecnie nie pełni już funkcji sakralnych, mieści się w nim galeria sztuki Muzeum Budownictwa Ludowego.

Kościół poewangelicki
Distinctive emblem for cultural property.svg 214 (O/15) z dnia 25.11.1956 r.[1]
dawniej kościół parafialny, obecnie galeria sztuki Muzeum Budownictwa Ludowego
Ilustracja
widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość Olsztynek
Wyznanie chrześcijaństwo
Kościół Kościół ewangelicki
Położenie na mapie Olsztynka
Mapa lokalizacyjna Olsztynka
Kościół poewangelicki
Kościół poewangelicki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół poewangelicki
Kościół poewangelicki
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Kościół poewangelicki
Kościół poewangelicki
Położenie na mapie powiatu olsztyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu olsztyńskiego
Kościół poewangelicki
Kościół poewangelicki
Położenie na mapie gminy Olsztynek
Mapa lokalizacyjna gminy Olsztynek
Kościół poewangelicki
Kościół poewangelicki
Ziemia53°35′00,06″N 20°16′58,09″E/53,583350 20,282803

HistoriaEdytuj

Kościół został wybudowany w połowie XIV wieku. W 1359 roku świątynia była wymieniana ją jako siedziba parafii. W 1685 roku kościół został całkowicie zniszczony przez pożar. Podczas odbudowy w latach 1690-1691 otrzymał barokowy charakter. W 1710 roku, od strony północno-zachodniej, do korpusu świątyni została dobudowana wieża. Po kilkudziesięciu latach została ona rozebrana i w 1796 roku na jej miejscu została wybudowana obecna, z elewacją w stylu renesansowym. Po raz drugi świątynia została zniszczona w czasie pożaru miasta w 1804 roku. W kolejnych latach stopniowo została odbudowana. W 1880 roku wieża dzwonnicza została nakryta hełmem. W 1914 roku sklepienie kościoła zostało zniszczone. Po 1918 roku nawa główna została nakryta wysokim dachem o konstrukcji drewnianej. W 1933 roku świątynia została gruntownie wyremontowana, przebudowano wtedy wschodnią część oraz zmieniono wystrój wnętrza. Pod koniec II wojny światowej, w 1945 roku dach i całe wnętrze zostało zniszczone przez pożar, zniszczeniu uległa także górna część wieży. Odbudowa świątyni została przeprowadzona dopiero w latach 1974-1977. Jednak kościół nie został przywrócony dla celów religijnych, lecz został zaadaptowany na instytucję kultury. Obecnie mieści się w nim galeria sztuki Muzeum Budownictwa Ludowego.

ArchitekturaEdytuj

Pierwotnie był to świątynia o jednej nawie, bez wieży i wyodrębnionego prezbiterium, zamknięty trójbocznie. Wybudowana została na rzucie prostokąta o wymiarach 31 x 11 m. Do budowy zostały użyte kamienie polne, w dolnych partiach oraz cegła ceramiczna na zaprawie wapiennej, w górnych. W późniejszym latach dach został podniesiony i została dostawiona wysoka wieża. Świątynia została otoczona również kamiennym murem. W takim kształcie kościół był częścią miejskiego założenia obronnego. Podczas odbudowy, przeprowadzonej w latach 1974-1977, nadano mu kształt długiej, niskiej, budowli z cegły, charakteryzującej się bieloną kruchtą przy elewacji południowej i niepozorną wieżą o neogotyckich elewacjach[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2018-09-30. [dostęp 20.09.2015].
  2. Kościół ewangelicki w Olsztynku (pol.). Leksykon Kultury Warmii i Mazur. [dostęp 2054-09-20].