Kościelec (województwo kujawsko-pomorskie)

wieś w województwie kujawsko-pomorskim

Kościelec, Kościelec Kujawskiwieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Pakość.

Kościelec
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Małgorzaty
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Powiat

inowrocławski

Gmina

Pakość

Liczba ludności (VIII 2017)

739

Strefa numeracyjna

52

Kod pocztowy

88-170

Tablice rejestracyjne

CIN

SIMC

0093734

Położenie na mapie gminy Pakość
Mapa konturowa gminy Pakość, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Kościelec”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Kościelec”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Kościelec”
Położenie na mapie powiatu inowrocławskiego
Mapa konturowa powiatu inowrocławskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Kościelec”
Ziemia52°47′38″N 18°09′26″E/52,793889 18,157222

Podział administracyjnyEdytuj

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

DemografiaEdytuj

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 706 mieszkańców[1]. Jest największą miejscowością gminy Pakość.

HistoriaEdytuj

Wieś była gniazdem rodowym Kościeleckich herbu Ogończyk. Po raz pierwszy wzmiankowana jako Lapida Ecclesia (Kamienny Kościół) w 1311 roku. Wieś stanowiła część majątku Kościeleckich, którzy posiadali m.in. Dobre. Ród Kościeleckich znany był nie tylko na Kujawach. Obok mężczyzn znane są kobiety matki biskupów warmińskich: Pawła Legendorfa i Fabiana Luzjańskiego. Po Kościeleckich wieś była w posiadaniu Działyńskich, Łączyńskich i Ponińskich.

3 listopada 1422 król Władysław Warneńczyk nadaje prawo magdeburskie, potwierdzone 22 lipca 1512, ale nigdy nie doszło do utworzenia miasta. W roku 1488 utworzono tutaj kolegium złożone z 6 misjonarzy[2].

OświataEdytuj

W Kościelcu mieści się szkoła podstawowa założona w 1834 roku, Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Jana Pawła II[3].

Znane osobyEdytuj

W miejscowości urodził się podskarbi wielki koronny Andrzej Kościelecki, który w 1500 roku zwerbował pierwsze poczty rackie do królewskiej chorągwi nadwornej co zapoczątkowało w Polsce historię sławnej formacji jazdy polskiej - husarii.[4]. W przylegającym do Kościelca Rycerzewie urodził się prymas Polski Józef Glemp (1929-2013). Grób jego ojca, Kazimierza, znajduje się na kościeleckim cmentarzu.

Parafia katolickaEdytuj

We wsi znajduje się parafia św. Małgorzaty.

ZabytkiEdytuj

Według rejestru zabytków NID[5] na listę zabytków wpisany jest kościół parafialny pw. św. Małgorzaty, k. XII w., XIV-XIX w., nr rej.: A/769 z 10.03.1931.

  • Romański kościół św. Małgorzaty zbudowano na przełomie XII i XIII wieku. W drugiej połowie XV wieku prezbiterium nakryto sklepieniem gwiaździstym oraz przebudowano wieżę. Około roku 1559 do południowej ściany nawy dobudowano kaplicę grobową Kościeleckich pw. św. Barbary[6], prawdopodobnie według projektu J.B. Quadro. Kaplica ta, zbudowana na planie kwadratu, posiada nisko rozpięte sklepienie zwierciadlane, a na zewnątrz attykę. Wnętrze kryje nagrobek Jana i Janusza Kościeleckich z 1559 r. – wysokiej klasy dzieło rzeźbiarskie o harmonijnej kompozycji i nieomal pełnoplastycznym przedstawieniu zmarłych, którzy drzemią czekając na zmartwychwstanie ciała. W latach 1861-1862 dokonano kolejnej przebudowy kościoła – podwyższono w cegle mury prezbiterium, w nawie założono sklepienie w miejsce wcześniejszego stropu, a od północy symetrycznie dobudowano kaplicę Serca Jezusowego, wzorowaną na poprzedniej. W 1894 r. ukończono budowę murowanego sklepienia, które zastąpiło drewniany dach[7].
  • W Kościelcu znajduje się także zespół pałacowo-parkowy: klasycystyczny pałac z 1849 r. i park z połowy XIX w.

SportEdytuj

We wsi działa klub piłkarski Ludowy Zespół Sportowy Kościelec Kujawski (założony w 1992). Przez 5 sezonów (w latach 2009-2014) współzawodniczył w rozgrywkach A-klasy, grupa: Bydgoszcz II. Drużyna 2-krotnie (sezony: 2009/2010 i 2010/2011) walczyła w barażach o awans do klasy okręgowej. W drugiej próbie wygrała w dwumeczu z drużyną Zjednoczeni Piotrków Kujawski (2:0 i 2:3), ale zrezygnowała z występów w klasie okręgowej[8].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Kujawy: opis Kujaw pod względem historycznym, geograficznym, rolniczym i przemysłowo-handlowym, Inowrocław, 1929
  3. Strona internetowa Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Jana Pawła II
  4. Marek Plewczyński, Obertyn 1531, Warszawa: Bellona, 1994, s. 47, ISBN 83-11-08287-1, OCLC 830050816.
  5. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2021, s. 49 [dostęp 2016-05-08].
  6. Wakacje 2020. W Kujawsko-Pomorskiem jest co zwiedzać
  7. Korespondencye Dziennika Kujawskiego, „Dziennik Kujawski”, nr 237, 1894, s. 2.
  8. portal 90minut.pl